Torenspitsen-gemeenteflitsen

WOUDENBERG
Anders dan de naam zou vermoeden, ligt het dorp Woudenberg in een van de laagste delen van de Gelderse Vallei, nog net in de provincie Utrecht. Midden in ons land, aan de rand van de Veluwe, en toch dicht bij het westen heeft Woudenberg de laatste tientallen jaren vele forensen aangetrokken. Zo is deze vanouds agrarische gemeenschap uitgegroeid tot een dorp van ongeveer 10.000 inwoners, die een geheel verschillende herkomst hebben. Ook de hervormde gemeente is in deze groei meegegaan. In 1967 werd de tweede predikantsplaats gesticht, en in 1978 werd een kleine derde wijkgemeente gevormd. Zo mogen nu ds. F. Luitjes, ds. P. Koeman (part-time) en ondergetekende onze gemeente dienen als predikant. De hervormde gemeente telt ongeveer 4000 zielen. Voor de Tweede Wereldoorlog was onze gemeente ethisch-confessioneel georiënteerd. Grote invloed hadden de bezitters van enkele landgoederen, vooral van Huize Geerestein. In 1944 kwam daar verandering in: toen deed de eerste geref. bonds-predikant zijn intrede, in de persoon van ds. P. Bouw, gekomen van Haaften. De aanzet tot deze verandering was onder meer gegeven door het oprichten van een Jongelingsvereniging op G.G. in het buitengebied Rumelaar, ten oosten van het dorp. Op uitnodiging van deze vereniging gingen daar vanaf de twintiger jaren in het gebouw hervormd-gereformeerde predikanten in de week voor. De komst van ds. P. Bouw bracht een opleving van de gemeente. Van meet af aan nam de kerkgang sterk toe, en dat is dankzij de trouw van God tot op vandaag zo gebleven. Bij alle zorgen, die er ook zijn, mogen we dankbaar zijn dat vele jongeren en ouderen zich scharen onder de prediking van het Woord. Door nog steeds toenemende activiteiten moet het verenigingsgebouw Eben Haëzer, gelegen naast de kerk, opnieuw worden uitgebreid. Verschillende acties worden daarvoor nu op touw gezet. Een aantal gezinnen uit Leusden, Maarn, Maarsbergen en Leersum, die de gereformeerde prediking begeren, leven met onze gemeente mee. Anderzijds moet ook worden opgemerkt, dat er sinds de zestiger jaren naast onze gemeente de hervormde deelgemeente Salem is ontstaan, die van midden-orthodoxe richting is.
Onze gemeente komt samen in de Dorpskerk, die 650 zitplaatsen telt. Er worden 's zondags vier diensten gehouden. Deze kerk heeft een bewogen geschiedenis achter de rug. Van haar wordingsgeschiedenis is helaas niets bekend. De parochiekerk zal wel voortgekomen zijn uit de slotkapel van het eerste kasteel Woudenberg, dat op het Schilt stond. Vermoedelijk is de kerk zelf enige malen door brand verwoest, omdat ons dorp herhaaldelijk te lijden had onder de twisten tussen de hertog van Gelre en de bisschop van Utrecht. De toren bleef behouden. Het is van oorsprong een Romaans bouwwerk, vermoedelijk uit 1352. Hoe de Hervorming in Woudenberg ingang heeft gevonden is niet bekend. In 1587 werd officieel bij het besluit van de Staten van Utrecht de Hervorming ingevoerd. Wel blijkt na de afzetting van de eerste predikant, Cornelis Jansen in 1593, het kerkelijk leven erg ingezonken. Zo wordt in een visitatie gerapporteerd dat er 150 kerkgangers zijn, maar geen Avondmaalgangers. Enkele jaren later werd in 1619 ds. Joh. Nederlagius afgezet wegens remonstrantse gevoelens.
Omstreeks 1800 blijkt de kerk te klein geworden voor de gemeente. Het koor van de kerk wordt dan afgebroken en de muren van het schip worden in oostelijke richting doorgetrokken. Heeft deze uitbreiding van de kerk te maken gehad met de geestelijke opwekking, die aan het eind van de 18e eeuw plaatsvond ten tijde van ds. M.C. Vos (1785-1789)? Nadat deze ds. Vos bedankt had voor een beroep naar Hilversum wordt zijn prediking rijk gezegend. De aanvallen van de satan over het bedanken voor het beroep drijven hem en zijn vrienden uit tot God. Als antwoord geeft de Heere een rijke bediening van de Heilige Geest. Jongeren en ouderen worden tot God bekeerd. Ds. Vos schrijft ervan aan een vriend: 'O, welk een hemelse tijd was het toen onder ons! De een kwam tot mij lopen met de vraag onder het storten van veel tranen: wat moet ik doen om zalig te worden? Een ander riep mij van verre toe: Lieve dominee, ik kom u vertellen, wat grote dingen God aan mijn ziel gedaan heeft. Ging men 's avonds in het veld wandelen, dan vond men er een achter een bos op de knieën liggen, roepend tot God om genade; of elders één dankende voor een geschenk van den overdierbare Jezus.' Het moet een tijd geweest zijn, waarop we nu met heimwee terugzien.
Maar dan mogen we tegelijk met verwondering zien, hoe de Heere ook in onze tijd doorgaat met Zijn werk. Ook in Woudenberg. In 1952 vond een ingrijpende restauratie en verbouwing plaats, waarbij de kerk aan de noordzijde en zuidzijde een zijvleugel kreeg. Tot de waardevolle inventaris van de kerk behoort: de preekstoel met koperen lezenaar (1708), enkele koperen kronen en de antieke herebank van Geerestein aan de noordwand. In de toren hangen twee klokken: een grote en een kleine. De kleine klok is heel oud, en dateert waarschijnlijk uit de 14e eeuw. De letters die er op staan, hebben een enigszins Romaans voorkomen. Deze klok is opgenomen in het nieuwe kerkzegel, dat in 1990 werd gemaakt. Het Latijnse opschrift van de klok, en dus ook van het kerkzegel, luidt: 'O, Rex Gloria veni Christi com pasce', O Koning der ere, kom met de vrede van Christus. Een veelzeggend getuigenis voor eredienst en gemeenteleven. Een bede om de doorwerking van de Heilige Geest, opdat de verkondiging van het Woord in Woudenberg gezegend mag worden, nu en in de toekomst. Opdat vijanden met God verzoend worden en vrede vinden in het bloed van het Lam. Opdat Zijn Naam de eer mag ontvangen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen