Boekbespreking

H. Vreekamp e.a., Een onbedachte verhouding, De plaats van Israël in een kerkelijke dogmatiek. Uitgave J.H. Kok, Kampen, 100 pag., ƒ 16,90.
In het derde deel van de nieuwe reeks 'Verkenning en bezinning' verscheen van de hand van dr. H. Vreekamp, secretaris van de Herv. Raad voor de verhouding van Kerk en Israël een studie met als titel: 'De plaats van Israël in een kerkelijke dogmatiek'.
Het grootste deel van de studie is een uitgebreide terreinverkenning. De eigen bezinning, die er als afronding aan wordt toegevoegd, is beduidend minder van omvang.
Veel aandacht besteedt de auteur aan de positie die K. Barth en leerlingen van hem, zoals Marquardt, Miskotte en Hasselaar, alsook, om nog enkele namen te noemen. Van Ruler en Berkhof, Israël toewijzen. Tenslotte rondt Vreekamp zijn studie af met zelf een poging te wagen om voor Israël (niet alleen het Israël van het O.T., maar ook het levende jodendom) een wettige plaats in de christelijke geloofsleer in te ruimen. Terecht mijns inziens. Want God in Wie wij geloven is toch immers ten principale de God van Israël, dientengevolge een bijzondere, zeer bepaalde God. Om deze reden stempelt het O.T. op een beslissende wijze onze kennis van God en daardoor ook de christelijke geloofsleer tot in haar grondstructuur toe. Verder zal duidelijk zijn dat met name in de christologie (de leer aangaande de Persoon en het werk van Jezus Christus) het zeer nauw luistert, hoe wij als christenen uit de heidenen met Israël (daar zit ook in tot Israël over Jezus spreken.
Op dit zeer aangelegen punt rijst de belangrijkste vraag, die dit boek bij mij oproept. Want Vreekamp bezigt heel vaak de aanduiding jood om Jezus te typeren. Hij spreekt kennelijk met een zekere voorkeur van de jood Jezus. Helemaal ongevaarlijk acht ik dit niet. Er zit naar mijn besef, bijbels gesproken, zelfs iets misleidends in.
Want Mozes, Jesaja en Maleachi kun je zonder meer joden noemen. Maar Jezus, ook als jood is méér dan Mozes, Jesaja en Maleachi. Hij is onvergelijkelijk veel meer. Want Hij is de Messias van Israël, de Christus van God, en in Zijn persoon God geopenbaard in het vlees. Wie hier op afdingt of dit versluiert, of wie het jood-zijn van Jezus laat domineren, holt het Nieuwtestamentisch en apostolisch getuigenis fundamenteel uit. Op deze wijze wordt noch Israël noch de kerk enige dienst van betekenis bewezen. M.a.w. een christologie die het jood-zijn van Jezus als basis of vertrekpunt neemt, is in de kern toch niet anders dan een variant op een christologie van beneden, niet zozeer in de lijn van Berkhof vanuit het mens-zijn, maar vanuit het jood-zijn van Jezus.
Daarentegen is het, dunkt mij, voluit Bijbels om niet naar het geheimenis van de Persoon van Jezus van lieverlede op te klimmen, maar om onmiddellijk vanuit het geheimenis van de Persoon van Jezus getuigend te spreken. Jezus Zelf en de apostelen gaan ons hierin voor. En dan predikt ons het N.T. op eigenlijk elke bladzijde de Messianiteit van Jezus in innige samenhang, in één adem met Zijn Godheid.
Vreekamp heeft wel volkomen gelijk als hij zegt, dat als wij willen weten wat het inhoudt, te geloven in Jezus, wij het O.T. moeten lezen, allereerst moeten lezen en moeten blijven lezen. Misschien nog méér dan het N.T. Want het heil is uit de joden en Jezus is de Koning van de joden, de lijdende Knecht des Heeren, het Lam van God, de grote Zoon van David, geboren uit Maria, de jodin Maria.
Genoeg over dit boek. Het is de moeite van het lezen waard. Maar men zij daarin wel kritisch. Want ook de Israël-theologie is niet zonder gevaren. Zij kan, althans als zij van een bepaald kaliber is, het hart uit de Bijbel dus ook uit het christelijk geloof wegsnijden.
Met een dergelijke Israël-theologie bedoelen wij een theologisch spreken dat niet meer of onvoldoende of niet klaar genoeg belijdt, dat Jezus van Nazareth, de Christus, de Zoon van de levende God is.
Het is juist op dit punt dat O.T. en N.T. een eenheid en één geheel vormen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen