Kerknieuws

DR. BALKE AANVAARDT BIJZONDER HOOGLERAARSCHAP IN PRAAG
Op 11 november jl. hield de hervormde kerkhistoricus dr. W. Balke een oratie bij de aanvaarding van zijn benoeming tot bijzonder hoogleraar aan de theologische faculteit in Praag. Hij zal daar worden belast met het opzetten van een instituut voor het kerkhistorisch onderzoek in Midden-Europa.
De benoeming is tot stand gekomen in het kader van een samenwerkingsovereenkomst tussen de Universiteit van Amsterdam en die van Praag. Het betreft een benoeming in deeltijd; Balke blijft voor de rest van de tijd als predikant verbonden aan zijn gemeente 's-Graveland.
In zijn rede, getiteld 'Nieuwe Perspectieven voor het Kerkhistorisch Onderzoek in Midden-Europa', sprak Balke zijn vreugde uit over de samenwerking tussen beide universiteiten. Er ligt volgens hem een geweldig gebied braak voor samenwerking tussen Oost-Europa en West-Europa op wetenschappelijk gebied, en dan niet alleen wat technologie betreft. De cultuur- en geesteswetenschappen zijn onmisbaar bij de opbouw en vormgeving van een nieuw Europa. En daarbij is grondige kennis van het verleden een absoluut vereiste, aldus Balke.
De Tsjechen zijn op Europees niveau volgens Balke dragers van een grootse cultuur; 'ik denk voor de moderne tijd aan Václav Havel en Tomás Masaryk; voor de oudere tijd aan Johannes Hus en Jan Amos Comenius'.
In Tsjechoslowakije kwamen er al een eeuw voor de boekdrukkunst bijbelvertalingen tot stand, zowel in het Tsjechisch als in het Duits. In deze handschriften, vaak voorzien van schitterende illustraties, ligt volgens Balke de eigenlijke oorsprong van de Tsjechische reformatie. Bij de bestudering van deze handschriften gaan bijbelwetenschap, kerkgeschiedenis, kunstgeschiedenis en hermeneutiek hand in hand. De geschiedenis van de exegese is zeer verwaarloosd, daarom is institutioneel onderzoek geboden. Het nieuwe kerkhistorisch instituut zal aanknopen bij de Geneefse traditie van de laatste decennia, waarin de bestudering van de bijbelse exegese vanaf de 16e eeuw een grote plaats krijgt. 'In Praag beginnen wij dan zoals met alles een eeuw eerder', zo meldde Balke. Hij sprak zijn dankbaarheid uit voor het feit dat aan het instituut behalve katheders voor het Oude en het Nieuwe Testament, ook het Praagse Bureau van de International Council of Christians and Jews wordt verbon­den. 'Want tot het bijzondere culturele verleden van Praag behoort ook de zéér belangrijke joodse traditie'.
Wie zich vandaag met het onderzoek van de Reformatie bezighoudt, weet wel dat deze niet in 1517 met Maarten Luther begon, maar dat daaraan heel wat is voorafgegaan. De vroeger gescheiden vakgebieden van late middeleeuwen en reformatie vloeien tegenwoordig ineen, sprak Balke. Hij zal zich met name bezighouden met de bestudering van Johannes Hus, die in 1415 levend werd verbrand vanwege zijn verzet tegen de Rooms-Katholieke Kerk. In zijn rede haalde Balke de woorden van Hus aan: 'Zoek de waarheid, hoor de waarheid, leer de waarheid, heb de waarheid lief, doe de waarheid, blijf de waarheid, verdedig de waarheid tot de dood'.
Aan het slot van zijn betoog benadrukte dr. Balke veel prijs te stellen op goede contacten met hoogleraren en medewerkers van de theologische faculteit in Amsterdam, al is hij dan volgens eigen zeggen 'een buitenbeentje' in hun midden. Hij citeerde daarbij Van Gunning, die zei 'dat hij onder hen, die naar waarheid zoeken, geen tegenstanders, maar slechts bondgenoten kende'.
(Hervormd Persbureau)

MUZIEK
We leven momenteel weer in de Adventstijd en kijken met verlangen uit naar het komende kerstfeest. In het kerkelijk jaar een zeer belangrijk feest. Dat blijkt ook uit de vele composities, die reeds in de Middeleeuwen en ook daarna voor de Advent en het Kerstfeest werden gecomponeerd. Dat we daar deze week al even aandacht aan besteden, lijkt me een goede zaak. Ik wil u namelijk de komende weken graag even wijzen op een aantal cd's met kerstmuziek. Om te beginnen noem ik u een cd 'Christmas Carols'. De titel zegt het al: Kerstliederen voor oud en jong, uitgevoerd door het uitstekend zingende ensemble 'Musica Sacra' onder leiding van Richard Westenburg. Op deze cd staan zevenentwintig liederen van uiteenlopend karakter en uit diverse landen. Een uitgave, die het zeker bij een groot publiek goed zal doen en die u bij elke goede platenzaak kunt verkrijgen of bestellen. Bestelno. Deutsche Grammophon 429 732-2.
Eén werk, of liever gezegd, meerdere werken staat/staan elk jaar opnieuw volop in de belangstelling. Ik bedoel daarmee het 'Weihnachtsoratorium' van Joh. Seb. Bach. Dit oratorium is eigenlijk samengesteld uit zes cantates, die op zon- en feestdagen werden uitgevoerd. Drie op het eigenlijke Kerstfeest, één op Nieuwjaar, één op de zondag daaropvolgende en één op Driekoningen. Het geheel dateert uit 1734. De recitatieven vertellen de geschiedenis van de geboorte van Christus met de woorden van de evangelisten Mattheüs en Lucas en vormen als het ware de gouden draad, die de afzonderlijke delen tot één geheel samenbinden. Van dit oratorium wil ik u zeker ook noemen de schitterende koren. Een in totaliteit ongeëvenaard meesterwerk, dat de komende weken ongetwijfeld weer veel ook thuis beluisterd zal worden. Degene die dit prachtige werk nog niet bezit, beveel ik van harte de cd-box Archiv-uitgave 427.236-2 aan; 3 cd's, bevattende het volledige Weihnachtsoratorium, uitgevoerd door het Münchener Bachorkest en koor onder leiding van Karl Richter met medewerking van diverse solisten. Dit werk verscheen reeds eerder op grammofoonplaten, doch is nu ook op cd's verkrijgbaar. Met de komende feestdagen kunt u hieraan veel luisterplezier beleven.
Deze week wijs ik de orgelliefhebbers met genoegen op een unieke cd en wel één waarop het fameuze Quellhorst-orgel van de Grote- of St. Nicolaaskerk te Elburg is te beluisteren. Wim Magré, een talentvolle jonge organist uit Elburg, viel de eer te beurt een orgel-cd te mogen maken. Hij heeft daarvoor een speciaal programma samengesteld, bestaande uit Koraalbewerkingen van Jan Zwart (Ps. 68, Ps. 91, Ps. 102), Cor Kee (Ps. 24), Corn. de Wolf (Ps. 33), Willem Mudde ('Wat God doet dat is welgedaan'), Willem Hendrik Zwart (Ps. 6, Ps. 36 en Ps. 139) en Feike Asma (Ps. 42). Een zeer aansprekende en voor een groot publiek bestemde cd. De opnamen werden afgelopen zomer gemaakt en kunnen zeer geslaagd genoemd worden. De rijke klankenpracht van het bekende Elburger orgel worden uitgebreid gedemonstreerd. Ik beveel de liefhebbers van koraalgebonden orgelmuziek deze cd van harte aan. De prijs bedraagt ƒ 35,–, te bestellen bij o.m. het bureau van de gemeenschappelijke orgelstichtingen, Postbus 105, 8080 AC Elburg.
Maarten Seijbel, Elburg

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen