Een opmerkelijke kanselruil

Kanselruil is op zich niets ongewoons. Met name niet wanneer deze plaatsvindt rond de jaarwisseling.
Op 5 januari jl. was onze gemeente (Bethel Reformed Church, Monarch, Alberta, Canada) betrokken bij een kanselruil, die zeer opmerkelijk genoemd mag worden. Het opmerkelijke was niet zozeer, dat deze ruil plaatsvond over een afstand van ruim 1000 km (duizend kilometer). Zo'n afstand is nog te overbruggen, hetzij in twee dagen, zoals wij met een gedeelte van ons gezin deden, of zelfs in één dag, zoals de ruilende collega dat in z'n eentje deed. Daarbij moet wel bedacht worden, dat deze 1000 km dwars door de Rocky Mountains voerde. De voorwaarde van Jacobus 4 : 15 kreeg vooral gestalte in de vorm van 'ijs en weder dienende'. Midden in de winter is het heel goed mogelijk, dat de route door de Rocky Mountains onbegaanbaar is vanwege sneeuwstormen en lawines. Tijdens de reis constateerden we dankbaar, dat de wegen over het algemeen goed begaanbaar waren en slechts op enkele plaatsen hadden we last van sneeuwval.
Het meest opmerkelijke van deze kanselruil was toch niet de grote afstand en de indrukwekkende reis door het winterlandschap in de Roekies. Wat dan?
Het was een kanselruil, die plaatsvond tussen predikanten/gemeenten, die behoren tot twee verschillende kerkverbanden.
De gemeente waarmee we ruilden was de Free Reformed Church van Aldergrove, British Columbia. En de betreffende collega was ds. L.W. Bilkes. De Free Reformed Church is de Noordamerikaanse zusterkerk van de Christelijke Gereformeerde Kerken in Nederland. Overgezet in Hollandse termen ging het dus om een kanselruil tussen de Gereformeerde Bond en de Christelijke Gereformeerde Kerken. En als ik het goed zie, is dit iets waar al jaren over gepraat wordt en wat maar niet schijnt te lukken. Vandaar dat deze kanselruil van 5 januari een opmerkelijk gebeuren genoemd mag worden. Echt in de lijn van Calvijn, die beschouwd wordt als de vader van de traditie, in welke beide gemeenten staan. Ooit schreef Calvijn aan Cranmer, dat hij bereid was om tien zeeën over te steken voor de zaak van de eenheid tussen kerken. Het waren geen zeeën deze keer, maar bergpassen. Maar het was de moeite waard om (ongeveer) tien bergpassen te trotseren om een eenheid uit te drukken tussen twee gemeenten, die één behoren te zijn.

Er gaat natuurlijk enige geschiedenis aan deze kanselruil vooraf. Al enige tijd bestond er per­soonlijk contact tussen ds. Bilkes en ondergetekende. Wij waren het er over eens, dat de leer en de prediking in zowel de Free Reformed Church van Aldergrove als Bethel Reformed Church in Monarch zozeer overeenstemden, dat van eenheid gesproken kon worden. Het enige belangrijke verschil ligt op het gebied van het kerkbegrip. Zoals de Gereformeerde Bond bestaat binnen de Nederlandse Hervormde Kerk in Nederland, zo maakt Bethel Reformed Church deel uit van de Reformed Church in America. De Free Reformed Church gaat er van uit, zoals alle afgescheiden kerken, dat je geen deel kunt uitmaken van een kerkverband, waarin onschriftuurlijke leringen en praktijken gevonden worden. Dit punt van geschil zal altijd wel blijven bestaan tussen de Gereformeerde Bond en de afgescheiden kerken. Echter, wat weegt zwaarder? De eenheid in het verstaan van het evangelie, zowel dogmatisch als bevindelijk, of het verschil in kerkopvatting? De kerkeraad van de Free Reformed Church van Aldergrove vond dat het eerste het zwaarste woog en diende een voorstel in bij de synode van de Free Reformed Church in juni 1991. Er werd gevraagd om toestemming om een correspondentierelatie aan te gaan met Bethel Reformed Church, zodat attestaties over en weer aanvaard worden en kanselruil mogelijk wordt. Dit voorstel werd terug verwezen naar de commissie voor contact met andere kerken (external relations). De opdracht voor deze commissie is om na te gaan of dit voorstel uitgebreid kan worden tot het gehele kerkverband van de Free Reformed Church en of ook andere gemeenten binnen de Reformed Church hierbij betrokken kunnen worden (b.v. Ebenezer Reformed Church in Norwich, Ontario, die ook ontstaan is met medewerking van de GB). Deze commissie hoopt verslag uit te brengen op de vergadering van de synode van de Free Reformed Church in juni 1992.

De afgelopen kanselruil loopt dus vooruit op de beslissing van de Free Reformed synode. Echter, dit alles vond plaats met toestemming van de commissie voor 'external relations'. Al eerder had ik gepreekt in de Free Reformed Church van Aldergrove (en van Chilliwack). Dat was in september 1991, toen ik in die omgeving was voor een classicale vergadering. Het was de bedoeling, dat ik de zondag daar zou doorbrengen. Ds. Bilkes nodigde mij toen uit om voor hem voor te gaan. Ook daarvoor werd toestemming ontvangen van de betreffende commissie in de Free Reformed Church.
Zondagmorgen 5 januari ging ik voor in de Free Reformed Church van Aldergrove en 's middags in de Free Reformed Church van Chilliwack, een pas gevormde gemeente in de buurt van Aldergrove, waar ds. G. Hamstra (jr.) predikant is. Het was een gezegende ervaring. Op geen enkele manier was er iets merkbaar van kerkmuren, die scheiding brengen. Integendeel, de diensten werden gekenmerkt door een gevoel van geestelijke verbondenheid in het gepredikte evangelie. Voor zover ik kon nagaan, was dit de ervaring van al de betrokken gemeenten en predikanten.
Een paar slotopmerkingen:
— Een aantal jaren geleden, toen de Gereformeerde Bond bemoeienissen kreeg met Hollandse immigranten in Canada, werd onder andere contact gezocht met de Free Reformed Church om tot samenwerking te komen. Er schijnt iets mis gegaan te zijn, maar in elk geval liep dat op niets uit. Via een omweg is er nu toch weer contact gelegd. Is dat niet iets opmerkelijks?
— Het is zeker niet de bedoeling om kerkelijke grenzen op te heffen. Deze kanselruil heeft juist laten zien, dat vormen van verregaande eenheid mogelijk zijn zonder kerkmuren af te breken. Er kan een berg van bezwaren opgeworpen worden tegen een dergelijke samenwerking, maar er is altijd wel een bergpas te vinden, die begaanbaar is om over die berg heen te komen!
— Er is in Nederland al veel gepraat tussen kerken. Het COGG schijnt nog steeds niet veel verder gekomen te zijn dan het vaststellen van verschillende kerkelijke standpunten. Misschien moet een andere weg gevolgd worden. Zeeën of bergen mogen geen belemmering zijn. Ik hoop dat de kanselruil van 5 januari weerklank en navolging mag vinden, ook in Nederland!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen