Torenspitsen-Gemeente flitsen

NIEUWERKERK AAN DEN IJSSEL
Zoals uit de naam Nieuwerkerk blijkt, zal de oudste dorpskerk even oud geweest als het dorp. Het kon in die tijd immers niet anders, of er was bij het stichten van een nederzetting direkt een kerk.
De huidige dorpskerk, de z.g. 'Oude Kerk', is een eenbeukige, laat-gotische kerk, gebouwd in de eerste helft van de 16e eeuw, met driezijdige koorsluiting en houten tongewelfmet trekbalken. De slanke toren heeft een versiering van spitsboognissen, waarin traceringen en een boogfries onder de ingesnoerde naaldspits. Het huidige koor dateert van 1810. Bij de bouw van dit koor is de kerk aanzienlijk ingekort; er waren eerst 17 ramen tegen 10 nu.
Kerk en toren zijn gerestaureerd in de jaren 1927-1928. Bij deze grote restauratie zijn de tien gebrandschilderde glas-in-loodramen met bijbelse motieven aangebracht. De kunstenaar Lou Asperslagh (1893-1949) uit Den Haag heeft deze ramen vervaardigd.
In het jaar 1973 heeft het interieur een restauratie ondergaan. De eikenhouten preekstoel met geelkoperen lezenaar dateert uit de tweede helft van de 17e eeuw. Ook het doophek met de koperen lezenaar, de kerkeraadsbanken met boogpanelen en de liedborden dateren uit die tijd. Twee van de drie koperen kronen hangen sinds de 17e eeuw in deze kerk; de derde werd in 1851 van Gouderak gekocht.
Het orgel werd in 1890 voor ƒ 900,– gekocht van de R.K. kerk te Vlaardingen. Het hoofdwerk werd in 1770 door F. van Assendelft uit Leiden met 9 stemmen gebouwd; in 1852 werd het uitgebreid met een onderpositief door L. van den Brink.
In de consistoriekamer bevindt zich een Lodewijk XV-schouw met schilderstuk uit 1785. De zinnebeeldige voorstelling hierbij geeft schout Cornelis van Capellen weer met een vindernetje (kapel = vlinder), en beeldt de dominee al als (schaap)herder. In de toren, die in tegenstelling tot die van de meeste kerken van vóór 1795 geen eigendom is van de burgerlijke gemeente, maar van de kerk, hangt een luidklok van rond 1600. Het geschrift daarvan herinnert eraan, dat ene Clays van Vette hem liet gieten uit dankbaarheid voor het dalen van de graanprijs. In de torenhal bevindt zich een steen uit 1615. Deze is bij de restauratie in 1928 hier ingemetseld en bevat een tekst uit Jesaja en het gebed uit Spreuken 30.
De lijst van predikanten begint bij Hermannus Merling. Hij was monnik geweest in het Kruisbroederen-klooster te Asperen en werd in 1578, waarschijnlijk gekomen van Ridderkerk, de eerste predikant van Nieuwerkerk.
In 1583 en ook in 1591 werd ds. Merling door de classis Gouda afgevaardigd naar de particuliere synode van 's-Gravenhage. In 1616 zijn veel gemeenten in de regio Arminiaans. Een Schielandse Keur, opgesteld door Hugo de Groot zelf (!), verbiedt dan de contra-remonstranten van het naburige Zevenhuizen om een eigen gemeente te vormen en in een schuur te gaan kerken. 'Ze konden immers best naar Nieuwerkerk lopen, als ze een predikant van hun gading wilden beluisteren!' Ds. Jacobus de Roo (of Roy), die Nieuwerkerk van 1606 tot 1615 diende, kwam ook al binnen met een getuigschrift van Trelcat en Gomarus zelf.
Begin 1795 vertrok Willem V naar Engeland en kwamen de Fransen in het land. Dit had tot gevolg, dat ds. Cornelis Kumsius, in 1770 van Maartensdijk naar Nieuwerkerk gekomen, werd afgezet. Hij ontving, net als alle andere predikanten, een verbod van staatszaken op de preekstoel. Daar men meende, dat Kumsius zich hier niet aan gehouden had, werd hij afgezet. Nooit heeft Kumsius de gelegenheid gekregen zich te verdedigen, alles vond zonder enige vorm van proces plaats. Daarom schreef hij het 'Bericht van den predikant C. Kumsius aangaande zijne remotie... enz. te Nieuwerkerk aan d' IJssel'. Het verscheen te Rotterdam bij Johannes Bal, boekverkoper, 1795. Dit 'Bericht' telt 29 bladzijden en maakt een meer gefundeerde indruk dan de beschuldigingen.
Van 1900 tot 1902 diende ds. M. van Grieken de gemeente van Nieuwerkerk, dezelfde ds. Van Grieken die later betrokken was hij de oprichting van de Gereformeerde Bond en wéér later voorzitter werd.
De eerste gereformeerde bondspredikant in Nieuwerkerk was ds. J.J. Timmer, van 1949 tot 1955. Na zijn komst was er duidlijk sprake van een opleving. De kerkgang nam zó toe, dat er spoedig 's morgens twee diensten moesten worden gehouden. In 1966 werd er een tweede kerk bijgebouwd. En in deze nieuwe wijkgemeente werd in datzelfde jaar ds. J. van Wier de eerste predikant. Tot op de dag van vandaag mag iedere zondag het Woord van God in beide kerken tweemaal verkondigd worden. Dit is te danken aan Gods trouw alleen. Zijn werk gaat door, ook in deze tijd van verval.
Nieuwerkerk is de laatste jaren sterk uitgebreid; van een klein dorp is het een plaats van een kleine 19.000 inwoners geworden.
De ontkerstening gaat ook ons niet voorbij. En wat kunnen wij beter doen dan met Habakuk mee te bidden: 'Uw werk, o Heere! Behoud dat in het leven in het midden der jaren'.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen