Je houdt ze niet tegen

Als de kinderen groter worden
Baby's...
Ze zijn zo klein, zo teer, zo lief ook en zo afhankelijk.
Als je ze in de wieg ziet liggen, dan kun je je als vader en moeder haast niet voorstellen, dat je later wellicht allerlei conflicten met zoon- of dochterlief zult beleven...
...dat er harde woorden zullen vallen... en dat deuren misschien dichtgesmeten zullen worden...
...dat er muziek gedraaid zal worden die je afschuwelijk vindt... en dat ze misschien zelf een t.v. zullen aanschaffen en op hun slaapkamer zullen installeren, als ze in de huiskamer niet naar bepaalde programma's mogen kijken...
...dat ze misschien liever en meer naar de disco zullen gaan dan naar de kerk...
...dat ze misschien niet zullen gaan trouwen maar gaan samenwonen...
...en dat je ze niet kunt tegenhouden!

En als het 'zo ver' is, dan kun je je als vader en moeder niet voorstellen, dat ze eens in de wieg gelegen hebben... zo klein, zo teer, zo lief ook en zo afhankelijk...
...dat je ze in de armen hebt gedragen en hebt geknuffeld...
...dat ze huilden als ze dachten dat ze je kwijt waren... en dat ze verheugd de kleine armpjes om je nek heenklemden als ze je weer zagen...
...dat je ze bij de hand nam en leidde waarheen je wilde...

Als kinderen groter worden, dan gaan ze steeds meer een eigen leven leiden en eigen keuzes maken. Je invloed als ouders wordt steeds minder. En misschien komt dan dat moment waarop je niets meer over hen te vertellen hebt.

Uw kinderen...?
Wellicht zijn uw kinderen nog jong.
En denkt u: 'zo ver' zal het in mijn gezin nooit komen. Daar zal ik wel voor zorgen. Mijn kinderen hebben zich te houden aan de regels in het huis. En anders...
Ja, wat anders?
Denkt u dat u het zelf in de hand hebt en in de hand kunt houden? En als dat tot uw eigen verbazing en teleurstelling niet lukt, dat u uw 15-, 16-, 17-jarige kinderen dan het huis uit kunt sturen?

Misschien zijn uw kinderen wat ouder. U beleeft ook wel conflicten met hen, maar u treedt streng op. U hebt overwicht over uw kinderen. Wat u niet wilt, dat gebeurt niet. Zodra er muziek klinkt, waar u niet van houdt of die u goddeloos vindt, gaat de radio uit. En een tv. op de eigen slaapkamer? Geen denken aan! En de disco? Ze moeten het hart eens hebben!
Weet u overigens wat uw kinderen in hun vrije tijd doen... op zaterdagavond bijvoorbeeld? Bent u daarvan op de hoogte?
Zijn uw kinderen open tegenover u?

Misschien herkent u inderdaad genoemde conflictsituaties. U zou nog wel meer voorbeelden kunnen noemen. Maar u hebt géén overwicht meer over uw kinderen. Ze trekken zich weinig van u aan. Ze doén maar.
U hebt het opgegeven om allerlei gevoelige onderwerpen aan de orde te stellen. U bent al blij, als er geen ruziesfeer in huis hangt. En als de kinderen een keer vriendelijk zijn tegenover u.
Maar u lijdt eronder. Het is niet meer mogelijk om met hen een wezenlijk gesprek te voeren.

Ouders die veranderen
Misschien bent u wel erg veranderd.
Vroeger dacht u ook: 'zo ver' zal het in mijn gezin niet komen. U was daar zeker van. U was ook 'idealistisch'.
Maar helaas...
Als vader en moeder kun je wat dit betreft erg veranderen.
Ik zie het gebeuren. Ik zie ouders veranderen.
Ook ambtsdragers.
Ook dominees.
Dominees die hun kinderen niet meer in de hand hebben en ook moeten erkennen: als ze op een bepaalde leeftijd gekomen zijn, dan hou je ze niet meer tegen!
Oudere ouders zijn daarom vaak veel milder.
De ervaring heeft hen milder gemaakt... het verdriet en de pijn.
Ook afhankelijker van God, de Heere... in het besef: het is genade als mijn kinderen Hem nodig hebben en hun leven op Zijn Woord afstemmen.
Zeggen: 'zo ver' zal het in mijn gezin niet komen – dat is de ernst en de macht van de zonde en de zuigkracht van onze God-loze cultuur niet onderkennen.

'Vroeger was ik ook zo'
Er zijn ook ouders die niet openstaan voor problemen die er in dit verband zijn. Die niet mild zijn maar hard. En die eigenlijk ontkennen wat er in hun gezin gebeurt.
Of die zich daar misschien ook helemaal geen zorgen over maken... vanuit de gedachte: vroeger was ik ook niet zo'n brave. Ik had ook weleens ruzie met m'n ouders. En ik ging ook wel naar het café. En ik ben toch nog aardig terechtgekomen.
Ook dit is een verschrikkelijke onderschatting van de zonde en de listen van de boze.
Zo'n redenering staat sowieso al haaks op de Schrift. Maar zeker in onze tijd – waarin de verleidingen zich vele malen hebben vermenigvuldigd ten opzichte van vroeger – is het volstrekt onverantwoord om de gevaren die hier in het geding zijn zo te bagatelliseren.
Dit nog afgezien van het feit, dat de meeste jongeren die zich overgeven aan een Godloos leven helemáál niet goed terechtkomen.
De vraag is ook wat men bedoelt, als men zegt nog 'aardig' terechtgekomen te zijn. Geen uitspattingen meer? Netjes leven?
'Terechtkomen' – niet 'aardig' maar totaal en radicaal – heeft in de Bijbel met het kruis te maken. Daar worden wij terechtgebracht, als de Heilige Geest ons voor Christus door de knieën laat gaan.
En als je in de ontmoeting met Christus iets van de realiteit van je leven als zondaar bent gaan beseffen en van de prijs die Hij voor je schuld heeft betaald, is het dan niet zo dat je dan juist weet hoe nauw het horen naar en gehoorzamen aan Gods Woord luistert?!
Daar ga je dan toch niet zo los en gemakzuchtig mee om!

Toch tegenhouden?
Betekent dit dan, dat wij uit alle macht moeten proberen om onze kinderen toch tegen te houden, als zij keuzes maken die naar onze diepe overtuiging schade voor hen met zich meebrengen?
Moeten wij gehoorzaamheid eisen en sterke pressie op hen uitoefenen om hen in het spoor van het Woord te brengen en te houden?
Het lijkt me, dat we niet in deze termen moeten denken.
Vroeger waren er ouders die zeiden: je bent nog geen 21, dus voor de wet ben je nog niet meerderjarig... daarom heb je te doen wat ik zeg en je te houden aan de regels van het huis.
De leeftijd waarop jongeren nu meerderjarig worden is 18, een leeftijd waarop velen nog gewoon thuis zijn. Een beroep van ouders op de Nederlandse wetgeving ligt door deze leeftijdsverlaging nu minder voor de hand.
Het is overigens – zacht gezegd – ook niet zo sterk om in de omgang met je kinderen je toevlucht te nemen tot een dergelijke beroepsgrond.
Dit leidde er ook vaak toe, dat de kinderen als ze 21 werden tegen hun ouders zeiden: en nu hebben jullie niets meer over mij te zeggen!
Het is maar net waar je als ouders je gezag vandaan haalt en hoe je dat laat gelden.
Duidelijk is in ieder geval, dat pressie en emotioneel geweld meestal averechts werken.
Wij raken onze kinderen dan kwijt, bij alle formele gehoorzaamheid die zij misschien – maar voor hoelang? – zullen opbrengen.

Opvoeden tot verantwoordelijkheid
Onze kinderen hebben een eigen persoonlijkheid.
Ze zijn uniek.
Dit houdt onder meer in, dat zij voor hun eigen leven verantwoordelijk zijn.
Als ouders zijn wij ook verantwoordelijk voor hen. Maar onze verantwoordelijkheid wordt minder naarmate zij groter worden.
Uiteindelijk zijn zij zelf voor heel hun leven en voor al hun doen en laten God, de Heere, verantwoording verschuldigd.
Aan ons de taak om hen hierin op te voeden... om hen op te voeden tot verantwoordelijkheid.
Dit vraagt wel van ons, dat wij hen hierin serieus nemen. Wij moeten hun ook leren zelf verantwoordelijkheid te dragen.
Langzamerhand dragen wij onze verantwoordelijkheid voor hen aan hen over. Dat doen we niet voor 100% op de dag waarop zij meerderjarig en dus voor de wet volwassen worden. Maar dat begint al, als zij jong zijn.
En natuurlijk zullen wij proberen hen in tal van opzichten tegen te houden. En dat kan ook, zolang zij dat bij een goede verstandhouding van ons accepteren.

Stimuleren
Wij lopen echter steeds het gevaar, dat wij de relatie met onze kinderen – zeker als zij ouder worden – meer vanuit een negatieve dan vanuit een positieve invalshoek vullen.
We kunnen het nodig vinden om hen tegen te houden, om hun dingen te ontzeggen. Maar het is zo ontzettend belangrijk, dat ons uitgangspunt positief is.
Laten wij hen stimuleren... proberen hun belangstelling te wekken voor het goede, het welluidende, het mooie... hen in de gelegenheid stellen hun gaven te ontwikkelen...
Dit kan ook inhouden, dat wij alternatieven moeten zoeken voor dingen die wij op goede gronden menen te moeten afwijzen. Dat is niet eenvoudig, maar wel heel cruciaal in de omgang met hen.
Wij onthouden ze dan niet alleen iets, maar wij stellen daar dan iets tegenover.
En dit kan niet zonder een open en vertrouwelijke relatie, waarin de dingen bespreekbaar zijn.
Laten we hier de tijd maar voor nemen... om – wederzijds! – van alles met elkaar te delen... om hen te betrekken bij datgene wat ons bezighoudt en bij de keuzes die wij maken... en om hun te vragen ons te betrekken bij wat hen bezighoudt en bij de keuzes die zij maken.
Als de kinderen nog jong zijn, laten we er dan maar zo vroeg mogelijk mee beginnen. Want een goede relatie met je kinderen... die is er niet zo maar, die moet je opbouwen. Daar moet je als ouders niet alleen tijd maar ook jezelf in investeren.

Andere keuzes
Maar wat moet je nu, als je kinderen toch andere – naar onze overtuiging: schadelijke – keuzes maken?
In de eerste plaats: hen hun verantwoordelijkheid niet ontnemen.
In de tweede plaats: voor onszelf nagaan waarom wij datgene wat zij kiezen niet goed voor hen vinden. Is dat omdat onze eigen smaak misschien anders is (bij muziek en mode bijvoorbeeld)? Of omdat er bijbelse argumenten tegen aan te voeren zijn? Dit vraagt vaak een gedegen onderzoek. Als wij onze kinderen ergens op willen aanspreken, dan moeten we zelf natuurlijk wel sterk staan en sterke argumenten hebben!
In de derde plaats: proberen met hen in gesprek te gaan. Waarom maken zij deze keuzes? Wat zit erachter? Doen ze bepaalde dingen soms uit protest? Of omdat ze niet achter willen blijven bij de groep waartoe ze behoren?
Misschien dat wij hen in een goed gesprek ertoe kunnen brengen om keuzes te herzien.
In de vierde plaats: (als dat mogelijk is) nadenken en samen praten over alternatieven.
In de vijfde plaats: hun vragen (als de situatie dit vraagt) om zelf met voorstellen te komen, bijvoorbeeld over het tijdstip van thuiskomen 's avonds of 's nachts. Je wilt als ouders niet tot diep in de nacht wakker liggen. We mogen dan de sociale kant van het gezinsleven best naar voren brengen en een beroep doen op hun verantwoordelijkheidsgevoel.
We hoeven het niet erg te vinden om hierbij compromissen te sluiten. Zeker als ze ouder geworden zijn. Dan is het dus een kwestie van onderhandelen, waarbij zij zich moreel verplicht zullen voelen zich te houden aan wat gezamenlijk overeengekomen is.
In de zesde plaats: het kan best eens nodig zijn om radicaal op te treden. Dit hangt natuurlijk af van waar het om gaat. Als onze kinderen bijvoorbeeld duidelijk anti-christelijke zaken het gezinsleven binnenbrengen, dan is er een grens bereikt. Maar ons optreden vraagt dan wel de nodige liefde en wijsheid.
In de zevende plaats: als het gesprek met onze kinderen helemaal niet meer mogelijk is en als zij niet meer naar ons willen luisteren, dan bestaat er een onmogelijke en pijnlijke situatie, waarin alleen verandering komt, als zij de deur uitgaan. En als zij daar de leeftijd voor hebben, dan moeten we dat misschien maar met hen bespreken.
Maar zolang zij thuis zijn, zal er veel geduld en liefde opgebracht moeten worden bij alle verdriet en ervaringen van gebrokenheid waardoor een heel stuk kindervreugde en levensvreugde wordt weggenomen.
Wat wij dan alleen nog voor hen kunnen doen is: goed voor hen blijven zorgen, en (maar dit geldt ook, als zij de deur uit zijn): hun onze liefde blijven betonen en voor hen blijven bidden.

Samen delen
Binnen de christelijke gemeente kunnen wij in dit verband best wel wat voor elkaar betekenen en ook van elkaar leren.
Ik denk hierbij aan het contact met andere ouders, die met dezelfde vragen zitten als wij. Het kan ons helpen om met hen niet alleen onze vragen maar ook ons verdriet en onze pijn te delen.
De Heilige Geest werkt ook door de gemeenschap in de gemeente om ons Zijn leiding en Zijn kracht te geven.
En hierin hoeven we ons dan toch door niemand en door niets te laten tegenhouden?!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen