Boekbespreking

dr. M.E. Brinkman, Schepping en sacrament. Een oecumenisclie studie naar de reikwijdte van het sacrament als heilzaam symbool in een weerbarstige werkelijkheid. Meinema, Zoetermeer. 321 blz. 1991.
De schrijver, voortreffelijk ingevoerd in het denken over de schepping in oecumenische kringen, heeft een knappe poging gedaan om niet alleen dit denken te analyseren, maar het tevens een richting te wijzen die theologisch begaanbaar is.
Daartoe neemt hij afstand van iedere scheppingstheologie. Onze verhouding tot de natuur is zowel doorzichtig als ondoorzichtig. Wij beleven ook als christenen de natuur complex. Weliswaar zijn de wereld en de natuur die van God, maar we hebben altijd te maken met de menselijke onwil en onmacht om deze God in de natuur te herkennen.
Daarnaast ziet de schrijver een andere spanning in onze natuurbeleving. Hij pleit ervoor de natuur niet alleen te zien vanuit Christus, maar trinitarisch. Op grond hiervan ontdekt hij een dialectiek tussen afstand en nabijheid van God. De bijbel spreekt gevarieerd. God is soms de nabije, de Vader, de verantwoordelijke, soms de verre, de beschikker over de schepping.
Vanwege deze spanning worden we dan verwezen naar de enige plaats waar God volslagen de in de natuur nabije God is: het sacrament. Dit is het oriëntatiepunt waarop de hele schepping geconcentreerd en met God samen aanwezig is. Eveneens is het sacrament het bruggehoofd van de nieuwe schepping in het heden, die sedert de daden van kruis en opstanding dan ook uitziet naar de dag van de verlossing (Rom. 8). Waardevol zijn in dit boek vooral ook de noten, omdat daarin de oecumenische theologie, althans het denken over de schepping binnen de oecumene, verwerkt wordt en naar literatuur verwijzen: het conciliair proces, de Limateksten, de ontwikkelingen na Vancouver en Melbourne.
Ons dunkt dat de kernvragen waarom het hier gaat deze zijn: is het waar dat in het sacrament de hele schepping aanwezig is? Dat kan men toch alleen maar zeggen omdat deze in het werk van verzoening en verlossing door Christus begrepen is? Het sacrament houdt toch geen incarnatie in? En: wat moeten we aan met een dialectisch spreken over de schepping op grond van een trinitarische benadering? Ook wij willen graag met twee woorden spreken (wat is dialectisch eigenlijk?), maar dan altijd op grond van de spanning tussen geloof en ongeloof, inzicht en dwaasheid. Twee woorden: scheppingsopenbaring èn heilsopenbaring; openbaring èn onmacht om deze te verstaan. Wanneer men echter deze laatste spanning theologisch in God gaat funderen, maakt men deze als het ware onschadelijk, en opent men toch weer te gemakkelijk de deur naar een scheppingstheologie. De werkelijkheid is niet alleen weerbarstig, zoals de ondertitel zegt, maar ook gebroken. En dat zijn wijzelf ook.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen