Globaal bekeken

In het contactblad van de Gereformeerde Bond te Amsterdam troffen we het volgende over 'Kunnen en niet kunnen', overgenomen uit het 'geïllustreerd Weekblad Timotheüs' van 10 juni 1916:

'Luther zei eens: "God doet met mijn kinderen als een vader, die tot zijn zoontje zegt: '"Kom trek m'n laarzen eens uit". Vader weet wel, dat 't kind het niet kan. Maar wanneer het gehoorzaamt en begint te sjorren aan de grote laarzen, dan helpt vader stillekes een handje mee, en zie, het gelukt".
Als ik vader Cats was, zou ik naar aanleiding van deze kleine geschiedenis het volgende rijmpje neerschrijven:

Een vader vroeg van huis gegaan,
Kwam moe weer aan zijn woning aan,
En riep zijn jongste toe: "Schavuit,
Trek jij nu eens mijn laarzen uit".
Het knaapje zonder veel gemok,
Het knaapje wrong, het knaapje trok,
En vaderlief hielp heimlijk mee;
Zo was de zaak al spoedig ree.

Hoe was 't nu wel zo goed gegaan?
Had vaderlief of 't kind 't gedaan?

Ik peijsde over dit geval,
En wat 'k er nu van zeggen sal?
De zaak is simpel; niettemin
Steekt er toch wel een lering in:
God vraagt U sondaer, waar gij gaat,
Of waar gij ligt, of waar gij staat,
Te doen, wat U Zijn Woord gebiedt,
En seg nu niet: "lek kan het niet!"
Hij seg U: "Sondaer, com tot Mij,
Ik maek van sondenbanden vrij.
Bekeer U, 't is daarvoor nog tijt;
Aanvaard met 't eigen iek den strijd."

En, als gij in afhancklikheid
Dan tot den Heer gekomen zijt,
En, als gij U dan hebt bekeert,
Aanvancklijk overwinnen leert,
Dan segt gij: "Neen, ick kan het niet,
'k Ben toch als het gekroockte riet,
Maer Christus kan het, Hij bekeert
De ziel, die hulp van Hem begeert;
Toen ick nog pas den strijd begon,
Was Hij het, die reeds overwon.

En wat ik nooijt vergeten sal
Ick deed toch niets. Hij deel het al." '

Recent is overleden (zoals men ook in een advertentie in ons blad heeft kunnen lezen) de oud-predikant van Rumpt, daarvoor in Wijngaarden dr. M.H.A.L.H. van der Valk. In het kontaktblad van de Historische Vereniging Binnenwaard (redactieadres M. Molenaar te Bleskensgraaf) stonden de volgende wetenswaardigheden:

'In verband met het overlijden van de vroegere predikant van Wijngaarden plaats ik deze week een foto van het predikantenechtpaar Van der Valk-van Vuurde. Deze foto, gemaakt in 1945, toont ons de Wingerdse pastoriebewoners. Na een vakaturetijd van 20 jaar ontving de hervormde gemeente op 11 september 1938 weer een predikant in de persoon van doctor Marchinus H.A.L.M. van der Valk. Hij was de jongste zoon van de bekende en legendarische dr. M.H.A. van der Valk van Rotterdam over wie heel wat ware (en onware?) verhalen de ronde deden en nog doen. Dr. Van der Valk was in de eerste plaats doctor in klassieke letteren en daarnaast was hij theoloog. Reeds in de oorlogsjaren nam hij het beroep aan naar het Limburgse Weert. Maar eerst in september 1945 vertrok de familie naar Limburg en aan diverse gemeenteleden gaven ze toen deze foto. Mw. De With-Boer, bij wie de familie Van der Valk vaak kwam, leende mij de prent. Vanaf mei 1951 tot april 1976 tenslotte stond dr. Van der Valk in de kleine Betuwse gemeente Rumpt. Op 5 januari 1992 is deze begaafde prediker op 81-jarige leeftijd te Capelle aan den IJssel gestorven. De begrafenis heeft plaatsgevonden op de begraafplaats Oud-Kralingen te Rotterdam.
Vermeldenswaard is nog – vooral voor de liefhebbers van "kerknieuws", dat de intreetekst van dr. Van der Valk in Wijngaarden was uit het Hooglied 8 vers 12a. Daar staat: "Mijn wijngaard, dien ik heb, is voor Mijn aangezicht: de duizend zilverlingen zijn voor u, o Salomo!" De reden van deze tekstkeuze was tweevoudig. In de eerste plaats om de relatie tussen wijngaard en Wijngaarden en daarnaast om het feit dat hij bedankte voor een beroep naar Den Bommel (Flakkee) dat hem 1000 gulden meer aan traktement had geboden.'

'Hierop reageerde een tweetal personen met waardevolle aanvullingen. Als eerste reageerde de oud-Ottolander Jan de Kreij uit Den Haag. Hij sprak er zijn vreugde over uit dat ik in Het Kontakt daaraan aandacht besteedde. De Kreij – kennelijk aanwezig op de begrafenis van deze geleerde – schrijft dat er door iemand uit de wetenschappelijke wereld is gesteld dat dr. Van der Valk een unieke geleerde is geweest van Europees- en wereldformaat. Dezelfde persoon stelde zelfs – aldus De Kreij – dat zijn grote betekenis misschien pas na zijn dood onderkend zal worden, net als bij Rembrandt en Van Gogh. In de oorlog schreef dr Van der Valk in de pastorie van Wijngaarden een boek met de titel "Textual criticism of the Odyssey". In zijn voorwoord zegt hij dat hij het boek "in the hamlet (gehucht, vlek) van Wijngaarden" heeft geschreven. Tenslotte vermeldt De Kreij nog dat dr. Van der Valk in de zeventiger jaren door de Griekse regering werd uitgenodigd voor het houden van een lezing over Homerus, de schrijver van de beroemde heldendichten Ilias en Odyssee.

Ook een andere oud-Alblasserwaarder reageerde. Ds. C.A. Korevaar uit Rotterdam, maar afkomstig uit Molenaarsgraaf, belde mij op en vertelde me – zoals ook dhr. De Kreij meedeelde – dat hij de begrafenis had geleid. Als tekst voor de meditatie nam hij de intreetekst van dr. Van der Valk in Wijngaarden. Niet de verlengde tekst (zoals ik dacht), maar de eigenlijke tekst uit Hooglied 8 vers 12a: "De wijngaard, die ik heb, is voor mijn aangezicht". Ook vertelde ds. Korevaar – die 32 jaar in het centrum van Rotterdam volle kerken had – me dat Van der Valk de jongste was uit een gezin van zeven kinderen. Van de kinderen behaalden er vijf een academische graad. Kortom, zo mogen we stellen, dr. Van der Valk stamde uiteen geslacht dat met veel gaven van hoofd en hart versierd was. Mede namens het toenemende aantal lezers van deze rubriek wil ik mijn gewaardeerde informanten hartelijk bedanken voor hun uitgebreide reakties. Ondertussen blijkt maar weer tot hoever buiten onze streek Het Kontakt nog gelezen wordt. Echte Alblasserwaardse polderjongens kunnen zelfs in Den Haag en in Rotterdam "onze onvolprezen Waard" niet vergeten.'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen