Boekbespreking

W.J. Bouwsma, Johannes Calvijn, De man en zijn tijd, uitgeverij Balans, Amsterdam 1991, 381 blz., prijs ƒ 49,50.
Een opmerkelijk boek over de hervormer van Genève. Het is een onlangs verschenen vertaling (Gerda Pancras) van de in 1988 verschenen studie van de hoogleraar Bouwsma van de bekende Universiteit van Berkeley. Het is niet zozeer een biografie als wel een indringende poging Calvijn te verstaan als een man van zijn tijd: de zestiende eeuw. Die tijd is er een van grote crises. De Middeleeuwen zijn voorbij, het omvattend denkpatroon is in verval geraakt en het humanisme van Erasmus zet denkers op een nieuw spoor, doch zonder dat men in Calvijns eeuw in balans is gebracht. Bouwsma laat met heel veel woorden en voorbeelden zien, hoezeer Calvijn een man van zijn tijd is geweest. Worstelend tussen de voorbije eeuwen en het aanbreken van een nieuwe tijd. In heel Calvijns oeuvre speelt het levensgevoel van zijn tijd, door Bouwsma getypeerd met het woord 'angst'. In twee beelden vangt Bouwsma Calvijns angsten nader: in die van het doolhof en die van de afgrond. Het opmerkelijke van dit boek is dat het wil afrekenen met de caricaturen die er over Calvijn en het na hem komende calvinisme zijn gegroeid. De echte Calvijn wordt maar nauwelijks gekend. Een meeslepend boek, al is het niet altijd makkelijk te lezen. De vertaling komt hier en daar wat houterig over. Bij mijn weten kreeg het tot nog toe nauwelijks aandacht in de pers onder ons. Zeer ten onrechte, dunkt me.

Aleid Schilder, Van paradijs naar koninkrijk, Over schuld, karma en genade, uitgeverij Ten Have B.V., Baarn, 172 blz., prijs ƒ 27,50.
Na het publiceren van haar doctoraalscriptie 'Hulpeloos maar schuldig', waarin ze een verband legde tussen een gereformeerde paradox en depressie, is Aleid Schilder de aandacht blijven vragen voor haar opvattingen o.a. via haar columns in het dagblad Trouw. November 1991 verscheen deze studie (waarvan intussen reeds een 2e druk) waarin ze heel uitvoerig ingaat op achtergronden van het schuldgevoel. Gebruikmakend van Van Peursens onderscheiding in drie fasen: de mythische, ontologische en functionele manier waarop we in het leven staan en tegen de dingen aankijken, ziet Aleid Schilder de meeste negatieve gevolgen in het scheidingsdenken. Hierbij worden God en mens, goed en kwaad uit elkaar gehaald en tegenover elkaar gezet. Niet het of-of-denken, maar veelmeer het en-en-voelen biedt oplossingen om tot de heelheid van het menselijk bestaan te komen. Daar hebben we tijd voor nodig en die krijgen we ook als het moet in levens die op dit leven zullen volgen. Reïncarnatie dus. Het boek bevat ook veel autobiografische fragmenten ter opheldering van wat de schrijver bedoelt. De weg naar het koninkrijk is een lange weg. Maar ieder mens zal er eens komen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen