Boekbespreking

Flavius Josephus, De Joodse oorlog en Uit mijn leven. Uitg. Ambo (Klassiek), 643 pag., ƒ 95,–.
In dit boek geeft de bekende joodse geschiedschrijver Flavius Josephus een ooggetuigeverslag van de verwoesting van Jeruzalem en de tempel. Josephus was van 66-70 commandant van de opstandelingen in Galilea en kwam daarna in Romeinse krijgsgevangenschap. Uiteindelijk werd hij de gunsteling van keizer Vespasianus. In die tijd wierp hij zich op als historicus voor het joodse volk om de vermaarde opstand tegen de Romeinen te beschrijven. Met zijn dubbelrol legde hij in de opinie van velen geen eer in. Omdat hij als verrader van zijn volk werd beschuldigd, schreef hij zijn verweer in een korte autobiografie ('Uit mijn leven'), die ook in deze editie is opgenomen. Al met al was de geschiedschrijving van Josephus bij christenen globaal genomen meer in ere dan bij zijn eigen volk. 'Flavius Josephus tussen Joden en Christenen' luidt dan ook de titel van de inleiding op deze uitgave van de hand van de vertalers F.J.A.M. Meijer (hoofddocent Oude Geschiedenis aan de VU) en prof. dr. M.A. Wes (hoogleraar Oude Geschiedenis te Groningen). Zij zeggen dat Josephus het in 'Uit mijn leven' doet voorkomen, alsof hij tegen zijn zin in de oorlog betrokken is geraakt. Zijn boek 'De joodse oorlog' zou dan één grote leugen zijn van iemand 'die het wel interessant vond zichzelf achteraf als de grote held af te schilderen'. Maar in werkelijkheid was Josephus al lang vóór zijn arrestatie heimelijk pro-romeins. 'Uit mijn leven' is dan ook een apologetisch verweerschrift. Toch komen zij tot de conclusie, dat Josephus geen verraad heeft gepleegd. Met Prediker 7 : 15, 16 wordt de inleiding dan ook veelzeggend afgesloten. Intussen is het zo, dat we zonder Josephus niet zo grondig over de oude geschiedenis, met name over de dramatische verwoesting van Jeruzalem zouden zijn geïnformeerd. We mogen de vertalers dankbaar zijn voor deze eigentijdse vertaling en de uitgever complimenteren met dit kloeke, voornaam uitgegeven boek.
J. van der Graaf

Ds. W.A. Verhey, De Geest wijst wegen in de tijd, Lucas' theologie des Woords in het Evangelie (een ecclesiologische Christologie) en Handelingen (een Christologische ecclesiologie); uitgave Kok, Kampen, 611 blz., prijs ƒ 49,90.
In dit lijvige boekwerk is het levenswerk bijeengebracht van de (in 1990 overleden) Hervorm­de predikant ds. W.A. Verhey. Zijn Meppelse collega's, die voor de uitgave zorg droegen, spreken over hem als een 'bevlogen theoloog en exegeet'. Het boek bevat een 'doorlopende lezing' van het Evangelie naar Lukas en van de Handelingen met tekstverklaring (woord voor woord spelling) die zich sterk oriënteert aan de voorgegeven teksten. Verhey volgt daarin de 'methode' van de Amsterdamse school (Breukelman). Karel Deurloo schreef een voorwoord, waarin hij onder meer zegt: 'Theologie uit de pastorie buiten de academische wereld om is een verschijnsel, dat nog steeds bestaat. Er zijn van die dapperen, die zich te midden van de drukte van het gemeentewerk de tijd bevechten om zich boven het ambtelijke werk uit op een onderdeel van het vak te concentreren en anderen in de opbrengst van hun studieuze arbeid te laten delen.' Deurloo ziet in dit boek 'de vreugde van een predikant, die vanuit de exegese reeds de contouren van de actuele prediking ziet opdoemen, want ook het homiletische aspect is — zij het verborgen — reeds aanwezig.'
Men zal o.i. deze commentaar op Lukas en Handelingen intussen wel met de geest des onderscheids moeten lezen en hanteren. Lang niet altijd vallen we de schrijver in zijn interpretaties bij. Om een voorbeeld te noemen. Hoe komt hij toch op de gedachte, dat bij Lukas het joodse volk (het 'Judese Israël') geen bijzondere opdracht meer heeft en voortaan als alle andere volken behandeld en beoordeeld zal moeten worden (blz. 346v, 605)? Deze en andere 'gedurfde' uitspraken nodigen de lezer uit om met de schrijver zich steeds te vergewissen wat de teksten letterlijk en historisch zeggen. Overigens — hoe goed het ook is om de structuren van een Bijbelboek te zien — wat Lukas, geïnspireerd door Gods Geest, de volken te verkondigen had: 'dingen die onder ons volkomen zekerheid hebben' is zeker vooral bedoeld tot onze persoonlijke redding. Dat staat bovenaan in al het monumentale van een Bijbelboek.
C. den Boer, Bennekom

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen