Lente in Leicester

Wat zoeken Nederlandse dominees toch in Leicester? Elk jaar weer, als de lente begint, is er een aantal predikanten en theologische studenten dat de oversteek naar Engeland maakt om de Predikantenconferentie te bezoeken die georganiseerd wordt door de Banner of Truth, een uitgeverij die veel literatuur uit de traditie van de Reformatie en de Puriteinen (de Engelse Nadere Reformatie) en hun erfgenamen op de markt brengt. Het zijn vaak dezelfden, maar altijd ook weer enkelen die voor het eerst meegaan. Wie eenmaal de zegen die van deze conferentie uitgaat heeft mogen ervaren komt er niet zomaar van los. Ook al ben je soms enige jaren niet in de gelegenheid geweest om te gaan, er is altijd iets van een verlangen naar Leicester... De vervulling van dat verlangen heeft dan ook iets van een thuiskomen, in een geestelijke klimaat in den vreemde dat ons toch wel vreemd is. Eigenlijk is deze conferentie met niets te vergelijken in ons Nederland, al komt de zogenaamde Haamstedeconferentie wel dicht in de buurt. Er zijn daar geen diepzinnige theologische verhandelingen met allerlei nieuwe en originele gezichtspunten. Ook de discussies worden er gemist, misschien mag ik zeggen, 'als kiespijn'. Het is daar vooral het element van geestelijke bemoediging, van bediening van het Woord aan dienaren van het Woord, dat als weldaad wordt ervaren. Er ligt ook iets in van de ervaring van Paulus die na een letterlijk stormachtige zeereis eindelijk in Rome aankomt, daar de broeders ziet en moed grijpt voor de weg die voor hem ligt. Onze reis was zo stormachtig niet, de boot bracht ons keurig netjes naar de krijtrotsen van Dover, maar wat kunnen er stormen zijn in het kerkelijk leven, en in het hart, waarbij een dergelijke conferentie ervaren mag worden als een moment van luwte. Het is heerlijk om enkele dagen de rust van een Engelse universiteitscampus te mogen genieten samen met vele mededienaren in den Heere uit alle delen van de wereld.
Een impressie is geen verslag, dat weergeeft wat er zoal aan de orde is gekomen. Het zijn meer de dingen die je bij zijn gebleven van de conferentie, en die je aan anderen wilt vertellen als ze vragen 'hoe het was'. Nu, ik kan zeggen dat het goed was, al is natuurlijk niet elke bijdrage op een zelfde manier aansprekend. Er zijn altijd wel weer sprekers aan wie je wat de stijl en trant van spreken betreft moet wennen, en soms zijn er elementen van hun boodschap zelf die je wel even de wenkbrauwen doen fronsen. Er was bijvoorbeeld een Amerikaanse prediker die met zijn sterke emotionele, methodistisch inslag en soms wat willekeurige exegese de kritische zin aanzette tot waakzaamheid. Maar in het algemeen waren de sprekers op de golflengte van het hart, eenvoudig en helder, niet in de eerste plaatst gericht op een intellectuele prikkeling maar echt op een hartsversterking en geestelijke bemoediging van predikanten in hun vaak moeilijke posities.
Om bij het laatste aan te knopen, het viel me op in de ontmoeting met een aantal collega's uit het Verenigd Koninkrijk dat er nogal wat van hen in uiterst moeilijke omstandigheden hun werk moeten verrichten. Allerlei invloeden van de charismatische beweging met een heel ander type van evangelieverkondiging en geloofsbeleving winnen terrein in vele verschillende kerken en gemeenten die bij de beliidenis van de Calvinistische Reformatie willen volharden. Het is bijzonder moeilijk om een goed beeld te krijgen van de kerkelijke posities van de vele 'evangelische gereformeerden', zoals de mensen uit de kring rond de Banner of Truth zich noemen. Veelal zijn het onafhankelijke en kleine kerken, van vele verschillende denominaties. Hoe klein kan een gemeente zijn? Ik sprak een predikant die mij vertelde een kerk te dienen met slechts vier lidmaten... Hij vertelde me een supralapsarist te zijn, hij had net een boek van Beza uitgegeven, maar hij was geen 'hypercalvinist', want hij geloofde wel in de mogelijkheid van evangelisatie. Ook Engeland kent dus zijn classificaties. Een ander zei me dat hij het de komende weken heel moeilijk zou krijgen. De meerderheid van de kerkeraad van zijn gemeente had zich tegen hem gekeerd. Men vond dat hij te weinig charismatisch was en niet genoeg maatschappelijk actueel betrokken voor de jeugd preekte enz. Daarom zou hij uit zijn dienst worden ontslagen. Verwijten van eenzelfde soort kunnen dominees in Nederland ook wel eens bereiken. Het gebeurt echter nog niet direct dat ze daarom op straat gezet worden, zoals deze dienaar van het Woord dreigde te overkomen. Ten diepste kwam het verzet volgens hem voort uit de weerstand tegen de verkondiging van vrije genade. Hier wreekt zich m.i. het independentisme van gemeenten, die op den duur tot een soort zelfstandige 'winkel' kunnen worden, die van de ene op de andere dag kan worden overgenomen. Overigens waren er ook veel predikanten die in vergelijkbare situaties als de onze werken, bijvoorbeeld in de presbyteriaanse kerken van Schotland en Noord-Ierland. Het valt trouwens ook niet mee om in Engeland uit te leggen hoe de kerkelijke kaart in Nederland met 'tienkeer-gereformeerd' er nu precies uit ziet.
Het samenbindende van al deze verschillende predikanten in hun zo totaal verschillende situaties is de liefde voor de belijdenis van Gods soevereiniteit en van vrije genade, het verlangen naar de krachtige doorwerking van de Heilige Geest tot vernieuwing van harten en kerken, de verwachting van de kracht van het onfeilbare Woord Gods. De herinnering van Gods krachtige daden in de opwekkingen uit het verleden, een herinnering die in Leicester bijzonder levend wordt gehouden, doet uitzien naar een nieuw uur van genade waarin God Zijn kerk zal bezoeken met een krachtig werk des Geestes. Alleen de weg van het gebed, van de vurige verwachting in het gemis, is een begaanbare. Opwekkingen kunnen zelf immers niet wakker maken. Maar vanuit de wetenschap dat de Heere ze in het verleden heeft doen komen, mag er verwachting zijn ook voor het heden en de toekomst. Al is de wereld, in Engeland en de westerse wereld, door en door geseculariseerd, dat betekent nog niet dat de Heere mee veranderd is.
Uit een van de toespraken sprak een besef van bijzondere verbrokenheid vanwege de Engelse natie, die zozeer ontzonken is aan het Evangelie. De nood van een volk en het land, waar de Heere zo krachtig het licht van Zijn genade had laten schijnen in het verleden, en dat nu zo in de ban ligt van secularisatie en de greep van andere godsdiensten, hoe gaat die ook de dienaar van Gods Woord aan het hart. Maar ook, hoezeer moet dat de liefde voor het Woord des Heeren, en daarin ook voor de natie, niet versterken! Aangrijpend vertelde de spreker hoe hij eens in de kerk, op het heiligste en heerlijkste moment aan de tafel des Heeren, hoorde hoe de gebedsroep van de moskee van buiten de kerk tot hem doordrong. Wat een smart gaf hem dat voor Engeland, een volk dat zijn bestaan ten diepste aan het Evangelie te danken had. En zonder het Evangelie zou de historische gestalte van dit volk en deze natie geen bestaansrecht meer hebben. Maar wat voor Engeland geldt, gaat dat ook niet op voor ons Nederland? Wat is in het verenigende Europa het bestaansrecht nog, van een volk dat haar grondslagen als protestantse natie door Gods genade ontving in de vrijheid van het Woord Gods?
Overigens de wijze waarop Nederland over de grenzen in het nieuws bekend is maakte mij diep beschaamd. Enkele malen werd mij de bezorgde vraag gesteld hoe het toch zover was gekomen dat een zaak als de euthanasie zo liberaal werd behandeld door de regering van een christelijk land. Alle verzekeringen ten spijt die in de politiek alhier gegeven zijn, dat euthanasie verboden blijft, in Engeland en de rest van de wereld heeft men kennelijk maar al te goed in de gaten wat de aard van de wetgeving in ons eertijds christelijke vaderland betekent. Het leven wordt uit Gods hand genomen en in mensenhanden in dodelijk gevaar gegeven. Het werd ons op het hart gebonden om als dienaren van het Woord toch vooral tegen deze ontzettende ontwikkelingen te blijven getuigen.
Een van de sprekers dit keer was een dokter, die dr. Martyn Lloyd-Jones goed had gekend; en die een referaat hield over de predikant en zijn gezondheid, een zeer nuttig onderwerp. Het werd een geestelijk en ook geestig consult. Een van de behartenswaardige opmerkingen van de arts, die me bij is gebleven, was dat gezondheid natuurlijk een grote zegen is, die de Heere ons geven kan, maar dat er soms ook een nog grotere zegen kan zijn, en dat is ziekte... Wie het vatten kan, die vatte het.
Leicester is ook telkens weer een plaats van ontmoeting, niet alleen voor predikanten uit de angelsaksische wereld, maar ook van de rest van het continent, en uit andere delen van onze wereld. Bemoedigende ervaringen van doorwerking van Gods genade in vaak moeilijke situaties, vooral in het voormalige Oostblok, werden uitgewisseld. En bij de reis naar huis was de bagage van velen ook behoorlijk verzwaard door een goede dosis reformatorische boeken uit het fonds van de Banner of Truth, boeken die ver weg, in Rusland, Afrika en India naar de Bijbel hun grote betekenis kunnen krijgen.
Het was lente in Leicester. Opvallend was het op de heenreis hoe dor het anders zo lieflijke Kent, de tuin van Engeland, eruit zag. Het landschap had te lijden van de ernstigste droogte in de laatste 200 jaar. Toch viel er ook weer regen, en na enkele dagen zagen we het groene wonder van de lente in de heerlijke zonneschijn die het Engelse heuvelland tot een lusthof maakte. Zo keerde ik terug uit Leicester, bemoedigd, maar ook nog meer verlangende naar een grote Lente van nieuw geestelijk leven. Als de Heere de dorre aarde doet uitspruiten, zal hij Zijn dorre Kerk in Engeland en Nederland en over het rond der aarde niet kunnen doen herleven als tevoren? Een van de sprekers sprak naar de aanleiding van het grote geloofsvertrouwen van William Carey, die dwars door duizend onmogelijkheden heen zendeling werd in India, dat wij vaak zo weinig verwachting hebben, dat de Heere nog dingen kan doen door Zijn Woord en Geest, die eigenlijk niet kunnen. Als we de Heere weer eenvoudig leren vertrouwen en aanspreken op Zijn Woord, dan worden onmogelijke dingen nochtans waar! Al is het bij ons dan nog zo dor, dan wordt het toch Lente! Als Hij Zijn beloften waar zal maken: Want Ik zal water gieten op de dorstigen, en stromen op het droge; Ik zal Mijn Geest op uw zaad gieten, en Mijn zegen op uw nakomelingen. En zij zullen uitspruiten tussen in het gras, als de wilgen aan de waterbeken. Deze zal zeggen: Ik ben des HEEREN; en die zal zich noemen met den naam van Jakob; en geen zal met zijn hand schrijven: Ik ben des HEEREN, en zich toenoemen met de naam van Israël' (Jes. 44 : 3-5).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen