Boekbespreking

Chung Hyung Kyung, De strijd om weer de zon te zijn, proeve van Aziatische feministische theologie, Ten Have, Baarn, 230 blz., ƒ 34,50.
Op de assemblee van de Wereldraad van Kerken te Canberra (feb. 1991) hield de Koreaanse theologe, mevr. Chung Hyun Kyung, een geruchtmakend hoofdreferaat over de Heilige Geest, waarbij zij o.a. ook geesten opriep. De letterlijke tekst van het 'Oproepen van geesten' liet ir. J.Van der Graaf afdrukken in de Waarheidsvriend van 16 januari 1992. Voor hem was onder andere, mijns inziens terecht, dit geluid aanleiding er op te wijzen dat in de theologie van de Wereldraad niet de Heilige Schrift maatgevend is, maar dat daarin eigentijdse stemmen, ervaringen en zelfs ideologieën het voor het zeggen hebben. Ook is er sprake van syncretisme, vermenging van het christelijk geloof met de wereldgodsdiensten.
Een eerste boek van genoemde Koreaanse theologe mevr. Chung Hyun Kyung verscheen in ons land onder de titel 'De strijd om weer de zon te zijn'. Deze titel werd ontleend aan een gedicht van een Japanse vrouw. De vrouw zou oorspronkelijk de zon zijn, maar zij werd door haar afhankelijkheid van mannen de maan. Achterin het boek is de op 8 februari 1991 gehouden toespraak 'Kom Heilige Geest, vernieuw de hele schepping' in zijn geheel opgenomen.
Dit boek is enerzijds diep aangrijpend en anderzijds bijbels-theologisch sterk aanvechtbaar. Aangrijpend vanwege de Godonterende en absoluut onbijbelse wijze waarop vrouwen behandeld en mishandeld worden. Al zou er maar de helft van waar zijn, en het komt mij voor, dat er meer van waar is, dan is het al erg genoeg. Aziatische vrouwen verdienen op grond van de Schrift een beter toekomst. Helaas zijn de christenen daar verreweg in de minderheid, maar laten zij ervan verzekerd zijn, dat de Bijbel vrouwen een eervolle plaats toekent en mannen, ziende op het Hoofd Jezus Christus, ertoe aanzet in dienende liefde met vrouwen om te gaan. Toegegeven, er is met name door imperialisme, kolonialisme en patriarchaat veel verkeerd gegaan. Daarbij zij aangetekend, dat de spiegel niet al te eenzijdig moet worden voorgehouden.
Enerzijds dus een aangrijpend relaas en toch anderzijds bijbels-theologisch sterk aanvechtbaar, waar het gaat over de vier grote thema's: antropologie, christologie, mariologie en spiritualiteit. Met name daar waar de schijnwerper achtereenvolgens op Jezus en Maria wordt gericht.
Vanuit de eigen context voelen Aziatische vrouwen zich het meest op hun gemakt bij het beeld van Jezus als de lijdende knecht. Een beeld, waarmee wij bijvoorbeeld vanuit Jesaja 53 zeer vertrouwd zijn. Ook de koppeling van lijden en gehoorzaamheid komt ons bijbels verantwoord voor. Maar nu krijgt dit een toespitsing naar de zware en moeilijke situatie van de vrouwen daar. Passief, waar Jezus het lijden heeft geleefd en actief, waar Jezus naast hen staat en gaat in de strijd voor bevrijding en gerechtigheid. Jezus zou zich identificeren met de onderdrukten. Het plaatsvervangende lijden, sterven en opstaan blijft daardoor helemaal onderbelicht. Zo ontstaan er beelden van Jezus als bevrijder, revolutionair en politiek martelaar. Eigen lijden wordt met Zijn lijden vereenzelvigd. Sommigen gaan zelfs zover, dat het vrouwelijke beeld van Jezus het wint van het mannelijke beeld. Daar komt nog bij dat Aziatische vrouwen een nieuwe interpretatie van Maria voorstaan. We moeten afgebracht worden van een 'tot zwijgen gebrachte, ontkende, heilig verklaarde, veilige, lieve en heilige Maria'. Dat laatste kan voor een groot deel niet ontkend worden. De Rooms-Katholieke Kerk is hier, bijbels gezien, ver over de schreef gegaan. Maar het gaat me ook te ver als de maagdelijke geboorte het begin van het einde van de patriarchale orde genoemd wordt.
De beschreven spiritualiteit put helaas teveel uit buitenbijbelse bronnen. Het beeld van de Heilige Geest komt helaas niet uit de Bijbel zelf, maar uit het beeld van Kwan In, godin van ontferming en wijsheid, een verlicht wezen. Daaruit blijkt het grote gevaar van syncretisme. Vanuit de context van pijn beoefent mevr. Chung Hyun Kyung theologie als een persoonlijke en politieke activiteit.
Zij is op zoek naar wat het betekent volkomen mens te zijn in haar strijd voor heelheid en in de concrete historische strijd voor vrijheid van haar volk.
Na lezing van haar boek moest ik aan het begin van Openbaring 12 denken. De vrouw daar is bekleed met de zon. Zij heeft de maan onder de voeten. Wie echter de moeite neemt het verband daar te onderzoeken, komt er achter dat deze vrouw een andere is dan de Aziatische, die haar strijd voert om weer de zon te zijn.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen