Torenspitsen-Gemeenteflitsen

OUDE TONGE
Sommige mensen zijn rap van tong, andere zijn vaardig met de pen. Gelukkig zijn er altijd mensen die belangstelling hebben voor de historie en vele feiten ook op papier hebben vastgelegd. Daaruit dan ook nu geput: In het jaar 1984 vierde Oude Tonge het 700-jarig herdenkingsfeest. Albrecht van Voorne kocht op 25 juni 1284 de heerlijkheid Grijsoord, ook wel Tonge genoemd, van graaf Floris de Vijfde. Destijds bestond dit gebied uit slikken en gorzen. In 1438 ondertekenden enkele ambachtsheren een overeenkomst om dit gebied te bedijken. Tegelijkertijd bepaalde men dat er een kerk gebouwd moest worden. Men bouwde er een aan Maria gewijde kruiskerk. Het bouwjaar is niet precies bekend, maar uit een bewaard gebleven akte blijkt dat de kerk er in 1468 al was. Aanvankelijk deden ook hier, net als overal, pastoors dienst. Maar na de inneming van Den Briel op 1 april 1572 werd ook hier de hervorming definitief ingevoerd. Als eerste hervormde predikant werd in 1574 beroepen Johannus Horstius, vermoedelijk voorheen een rooms priester. Tot 1582 vormden Oude en Nieuwe Tonge één predikantsplaats. Vanaf dat jaar werd Nieuwe Tonge zelfstandig.
Toen de hervorming werd ingevoerd, nam een groot deel van de bevolking een afwachtende houding aan. In 1602 bedroeg het aantal lidmaten van de toen geheten Gereformeerde Kerk slechts 38, terwijl dat in 1608 zelfs tot 31 was afgenomen. Het opmerkelijke is dat, in tegenstelling tot de andere dorpen op Flakkee, hier altijd een groot gedeelte van de bevolking rooms-katholiek is gebleven. Ongeveer eenderde deel. Dit werd voor een groot gedeelte veroorzaakt door de ambachtsheren, die het oude geloof trouw bleven. Een andere oorzaak is dat zich hier op den duur veel seizoenarbeiders uit het roomse Brabant vestigden.
Zoals bijna elk oud kerkgebouw is ook de kerk van Oude Tonge aan allerlei verbouwingen onderworpen geweest. Een van de belangrijkste verbouwingen vond plaats in de eerste helft van de zestiende eeuw. Het koor en de sacristie, de huidige kerkeraadskamer, bleven ongewijzigd, maar het bestaande schip werd in westelijke richting vergroot met een noord-beuk, zoals ook op de foto te zien is. We spreken nu over de hoofd-beuk en de noord-beuk. Wie over het 'eiland' rijdt, zal het ongetwijfeld opvallen, dat verschillende torens van hun spits zijn beroofd. Dit is ook in Oude Tonge het geval geweest, vanwege het feit dat Napoleon in de Franse tijd meende het torenplat te moeten gebruiken voor een telegraafinrichting. Maar met de jongste restauratie (1961-1965) heeft de kerktoren hier zijn uivormige spits teruggekregen. In de loop der eeuwen werden helaas allerlei 'moderniseringen' aangebracht, waardoor er veel van het oorspronkelijke verloren was gegaan.
Toen kwam het bij velen nooit meer te vergeten jaar 1953. Het jaar van de ramp. Oude Tonge werd het zwaarst getroffen. Driehonderd mensen, kinderen, jongeren en ouderen, verloren het leven. Tien procent van de toenmalige bevolking. Nog spreken gemeenteleden erover, alsof het gisteren gebeurd is. Maar ook richtte de ramp grote schade aan, aan kerk en toren. In 1961 werd daarom tot een grondige restauratie besloten, waarbij als uitgangspunt de situatie van de kerk rond 1750 werd genomen. Op 25 december 1965 kon de Hervormde Gemeente van Oude Tonge een prachtig gerestaureerd kerkgebouw in gebruik nemen. Twee fraaie kronen, geschonken door schuttersgilden, sieren het interieur. De preekstoel toont het jaar 1633. Het doopvont draagt als opschrift: 'Door water waren wij en blijven wij verbonden' en werd door vrijwilligers, die in 1953 de kerk schoonmaakten, geschonken. Prachtig is ook het wetsbord, dat aan een van de muren hangt. Wat na de ramp wel nieuw moest komen, was een orgel. Nu mag de gemeentezang begeleid worden op een bijzonder mooi Frobeniusorgel. Dit is bij orgelkenners ook wel bekend. Geregeld worden er dan ook orgelbespelingen op gegeven.
Wanneer wij het predikantenbord bekijken, dan staat er een respectabele rij van voorgangers op. Een van de meest bekende is wel ds. Le Roy geweest, die de gemeente diende van 1813-1850. Gelukkig bepaalt bekendheid niet de zegen op de Woordbediening. Dat de gemeente er tot op de dag van vandaag mag zijn, is een getuigenis van het feit dat er de eeuwen door zegen onder het Woord is gevallen. Al gaat de wind van de secularisatie ook Oude Tonge niet voorbij. Dat baart zorgen. Dat doet uitzien naar een opleving. Een groot deel van de bevolking is on- of randkerkelijk. Aan de andere kant is het groot, dat er zondag aan zondag een gemeente samenkomt om te horen van dat enige medicijnmiddel, dat God gegeven heeft tegen de dodelijke kwaal van de zonde. Ook doordeweeks mogen er de bekende activiteiten in de twee verenigingsgebouwen plaatsvinden. En dan heeft de Koning der Kerk het gezegd, dat Zijn Woord niet ledig tot Hem zal wederkeren. Daarom is ons gebed voor de gemeente van Oude Tonge, of de woorden uit het kerkzegel weerklank mogen vinden in veler hart: de medicine der tonge is den boom des levens' (Spreuken 15 : 4).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen