Torenspitsen-Gemeenteflitsen

WASPIK
Vooraf zij opgemerkt, dat de historische gegevens van onze gemeente alle geen eigen vondsten zijn. Reeds in het jaar 1257 is er sprake van een parochie Waspik, waaronder waarschijnlijk ook Capelle ressorteerde. Vrijwel zeker mag aangenomen worden, dat er toen al een kerk gestaan heeft. Ten gevolge van de beruchte St. Elisabeth vloed is in 1421 de kerk ten onder gegaan. In deze parochie werd eerst na 1442 de kerkbouw weer ter hand genomen, nadat de Langstraatdijk gerealiseerd was. Daartoe werd de kerk in zuidelijke richting verplaatst, wellicht om te voorkomen dat rampspoed de kerk opnieuw zou treffen. Zo is dus ook het precieze jaar van bouw of gereedkoming ons niet bekend. Deze vloed, maar ook de vele oorlogshandelingen daarna in dit gebied, veroorzaakten grote verarming. In 1515 telde het dorp 75 haardsteden en ongeveer 250 communicanten, terwijl een derde van de bevolking armlastig was. Getuige de conflicten daarna kreeg ook hier de Reformatie vaste voet aan de grond, hoewel het duurde tot 1610 aleer in Waspik een predikant kwam. Het aantal protestanten zal wel klein geweest zijn, zodat zij bediend werden door de eerste predikant van Capelle, nl. ds. Cornelius Fransz. Wellensz, alias Polletz. In 1618 kreeg Waspik de eerste eigen predikant in de persoon van ds. Casparus Nusius. Van wie was echter de kerk. Het zal niet bij één keer gebleven zijn dat mens en beest hun toevlucht zochten in dit aloude bedehuis bij allerlei dreiging van ramp. De strijd om het eigendom van de kerk werd voortgezet en uiteindelijk beslecht in 1804 door de koning Lodewijk Napoleon. Hij beschikte de kerk definitief aan de Hervormden. Dat hier tussen Rome en de Reformatie geducht gestreden is om de kerk, getuigen wel de verzuchtingen van ds. Matthijs Struijck (1775-1809): 'Als de kerk in handen van Rome komt', zo schrijft hij de regering, 'dan zijn wij van alle gelegenheid om onze godsdienst uit te oefenen beroofd, en zullen wij genoodzaakt worden in holen en spelonken tot God te zuchten'. En wat hemzelf betrof: '... vrees ik, dat ze mij met mijn vrouw en negen, meest kleine kinderen, tegen den winter op de dijk zetten'.
De kerk zelf is een torenloze, laaggotische kruiskerk met een midden 15e eeuws koor en een laat 15e eeuws driebeukig schip met lagere en smallere dwarsarmen. Het koor is van het schip afgescheiden. Schip en dwarspanden zijn als kerkruimte ingericht. De kerk herbergt een prachtig orgel, dat in 1767 gemaakt is door Matthias de Crane. Dit pronkstuk is gemaakt met een aanhangende kistpedaal. Het kistpedaal met orgel verkeert nog in originele staat en is vrijwel uniek in Nederland.
Verder zijn de tochtportalen, doophek en kansel voorzien van snijwerk in eikenhout, in 1771 gemaakt door Petrus Verhoeven uit Uden. In 1958 is een eind gekomen aan een zeer omvangrijke restauratie van de kerk. Het blijft evenwel een voortdurende zorg voor onze kleine gemeente, dat oude Godshuis in alle luister te laten voortbestaan. Dit kan ook geen mensenwerk zijn. Dankbaar en met verwondering mogen wij ook vaststellen, dat de Heere hier zijn Woord en gedachtenis, de eeuwen door heeft gestand gedaan. Zelf mag ik hier welgeteld de drieëndertigste predikant zijn na de Reformatie. Groot zal de gemeente in deze, overwegend rooms-katholieke, omgeving nooit worden. Ook om groots te zijn is geen enkele reden. Veel meer dankbaarheid mag er zijn over het feit dat de Heere nog door Zijn Woord en Geest onder ons heeft willen blijven werken. Een gemeente die ook zeker zijn zorgen heeft, en zijn tekortkomingen onder ogen heeft te zien, maar ook een gemeente waarin de vruchten van de Goddelijke bediening openbaar zijn gekomen. Betrokkenheid en inzet op velerlei terrein op het kerkelijk erf mogen dan gegeven en gevraagd worden door en van de kerkeraad, van ouderen en jongeren samen. Zo hopen wij in de kanteling der tijden, dat de gemeente op deze plaats nog gebouwd mag worden in het allerheiligst geloof. Daar mag ook verwachting op zijn. Immers: Uw macht is groot. Uw trouw zal nooit vergaan. Al wat Gij ooit beloofd hebt, zal bestaan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen