‘Gij vaders...’

Vaderdag
Zondag is (was*) het vaderdag.
Een dag waarop vaders eens extra in het zonnetje van de kinderliefde worden gezet.
Vroeger was er geen vaderdag.
Ook geen moederdag.
We zullen hier maar geen conclusies aan verbinden.

Vaders in de tijd van Paulus
In zijn tijd spreekt Paulus de vaders enkele keren apart aan.
Niet vanwege vaderdag. Want die was er zeker ook in zijn tijd niet.
Niet vanwege de warmte van de kinderliefde.
Ik zou zeggen; kennelijk in verband met het tegendeel.
Zo zegt hij in Ef 6 : 4 tot de vaders: 'Gij vaders, verwekt uw kinderen niet tot toorn...'
Ik heb over de verzen 1-4 van dit hoofdstuk weleens gepreekt. Ik heb toen gezegd dat we voor 'vaders' ook 'moeders' konden lezen.
Op zich is dat natuurlijk ook zo. Want ook moeders moeten ervoor waken, dat zij hun kinderen niet tot toorn verwekken.
Maar ik ben mij af gaan vragen of er niet een bijzondere reden is waarom Paulus speciaal de vaders aanspreekt.
Hij doet dat ook in Col. 3 : 21, waar hij schrijft: 'Gij vaders, tergt uw kinderen niet, opdat zij niet moedeloos worden'.
Misschien is het zo, dat moeders meer geduld kunnen opbrengen in de omgang met hun kinderen. Vaders prikkelen hun kinderen misschien vaker, zijn misschien eerder onredelijk en laten zich misschien makkelijker door gevoelens van boosheid meeslepen.
Dat is nú, denk ik, zo. Dat zal in de tijd van Paulus ook zo geweest zijn. De ongehuwde en kinderloze Paulus zal dit ongetwijfeld zó vaak om zich heen gezien hebben, dat hij het nodig vindt om de vaders hier apart over aan te spreken.

Kinderen belemmeren
Als je als vader je kinderen tot toorn verwekt of tergt, dan zit je hen dwars. Dan ben je een belemmering in hun groei en ontwikkeling.
Je kinderen tot toorn verwekken... dat doe je als je vergeet, dat de tijd waarin zij leven anders is dan de tijd waarin je zelf bent opgegroeid. Als je bijvoorbeeld steeds zegt: 'Dat mòcht ik vroeger niet van mijn ouders'. Of: 'Dat dééd ik niet, toen ik zo oud was als jij'.
Je kinderen tot toorn verwekken... dat doe je ook, als je te streng bent... als je je kinderen zo strak houdt, dat zij de kans niet krijgen om zichzelf te zijn, om zich te ontplooien.
Als wij onze kinderen bij het opgroeien niet ons vertrouwen schenken en hun niet een stukje ruimte geven, dan hebben we kennelijk weinig vertrouwen in de manier waarop wij hen opvoeden...
Hoeveel bitterheid, boosheid, toorn wordt er vaak niet bij kinderen opgewekt!
Natuurlijk, je kunt je kinderen ook te véél ruimte geven en te vríj laten... je kunt als vader ook te slap zijn...
En dat is misschien in onze tijd zeker geen kleiner probleem dan dat vaders te streng of te autoritair zijn.
Misschien dat Paulus, als hij nu zou leven, zou schrijven: 'Gij vaders, weest niet zo slap... weest een voorbeeld voor hen... ga uw kinderen voor op het goede spoor'.

Vaders in onze tijd
Er zou vandaag misschien nòg een reden zijn voor Paulus om de vaders in het bijzonder aan te spreken.
In onze tijd wordt nogal eens geschreven en gesproken de afwezigheid van de vaders als kenmerk van de moderne cultuur.
Als we denken aan de opvoeding, dan kan van vroeger – voordat wetenschap en techniek het economische leven gingen beheersen – gezegd worden, dat de vader aanwezig was.
De kinderen wisten precies wat het beroep van vader inhield, ook al was vader zeeman of visser en om die reden vaak afwezig.
De vader was door zijn afwezigheid ook een veel duidelijker identificatiefiguur voor zijn kinderen.
In onze tijd is de vaderfiguur veel vager. Voor kinderen is het in veel gevallen onduidelijk wat vader precies doet, als hij naar zijn werk gaat. Dit is een verlies voor het identificatieproces.
Het is belangrijk, dat vaders zich hiervan bewust zijn. Dat zij dit verlies door extra aanwezigheid proberen te compenseren. Met 'aanwezigheid' bedoel ik uiteraard meer dan alleen maar thuis zijn.
Daarom: 'Gij vaders, weest aanwezig voor uw kinderen'.
Ik hoorde van een vader die tegen zijn zoontje van 6 zei: 'Weet je dat ik van je hou?'
'Ja, dat weet ik', was het antwoord.
'Hoe weet je dat?', vroeg deze vader.
'Omdat u tijd voor mij heeft', zei zijn zoontje toen.
Aanwezig zijn voor je kinderen is: tijd voor ze hebben.
'Gij vaders, hebt tijd voor uw kinderen'.
En dat valt niet mee in het drukke leven dat wij leiden.
Excuses genoeg!
Maar ze zijn niet geldig.
Als God, de Heere, kinderen aan onze zorgen heeft toevertrouwd, dan heeft Hij ons daarmee een primaire verantwoordelijkheid op de schouders gelegd, die door geen enkele andere verantwoordelijkheid verdrongen mag worden.
Ik spreek nu ook mezelf aan.
Als predikant en vader.
En mijn collega's en mede-vaders.
'Gij predikanten die ook met het vaderschap bekleed zijt, hebt tijd voor uw kinderen'.
Tijd hebben voor je kinderen... dat is: tijd uittrekken voor de omgang met hen, voor het gesprek met hen, voor gezamenlijke ontspanning, belangstelling tonen voor wat hen bezighoudt (ook als het je eigen interesse niet kan opwekken en als je moeite hebt met hun keuzes), hun laten weten dat ze altijd bij je terecht kunnen, hun laten merken dat zij belangrijk voor je zijn, hun laten voelen dat je ze lief hebt...

Bemoediging
'Gij vaders, tergt uw kinderen niet, opdat zij niet moedeloos worden'.
Je kunt door je verkeerde houding of je verkeerde optreden je kinderen moedeloos maken.
Terwijl ze juist zozeer bemoediging nodig hebben!
Ik las ergens het volgende verhaal van een portretschilder: 'Toen ik nog een jongetje van 4 was, moest mijn moeder even weg. Zij droeg mij op om op mijn zusje van 2 te passen. Dit zusje, Marian, scharrelde over de vloer. Ik begon kastjes en laden te openen. In één van de kastjes ontdekte ik een aantal potjes met gekleurde inkt. Op een stuk papier probeerde ik een tekening van mijn zusje te maken. Ik had er geen erg in, dat ik vreselijk aan het knoeien was. Ik bracht de inkt niet alleen op het stuk papier aan, maar ook op mijn kleren, op het tafelkleeed, op de stoel, op de vloer... En toen kwam mijn moeder thuis. Zij zag hoe ik alles besmeurd had, maar zij zei niets. Zij pakte het stuk papier op, waarop ik mijn tekening gemaakt had. 'Héééé', zei ze toen. 'dat is Marian!' Toen tilde ze mij op en gaf me een dikke zoen. Door die zoen van m'n moeder ben ik portretschilder geworden'.

Mannen in de kerk
Om het, tenslotte, niet alleen over vaders maar over mannen in het algemeen te hebben – en dan bedoel ik met name mannen in de kerk – dan valt op dat mannen in de kerk ook vaak afwezig zijn.
Is het niet zo, dat het kerkelijk leven meer op vrouwen dan op mannen drijft? Er zijn in ieder geval meer vrouwen dan mannen bij het kerkelijk leven betrokken. Ook in hervormd-gereformeerde gemeenten, die door mannen worden 'geregeerd'.
Daarom: 'Gij mannen, weest aanwezig in de kerk... hebt tijd voor haar roeping, naar binnen en naar buiten toe'.
Hierbij denk ik uiteraard niet alleen aan de kerkdiensten...

Tijd voor de kinderen èn voor de kerk
Als vader tijd hebben voor de kinderen èn voor de kerk... wat kan daar naar kinderen toe niet van uitgaan!
En wat kan de opbouw en de uitbouw van de kerk daar niet mee gediend zijn!

(* Dit artikel is door een misverstand blijven overstaan. Het wordt ongewijzigd geplaatst zoals het vorige week geplaatst had moeten worden.)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen