Boekbespreking

Sybe Bakker, Vuurproeven. Over literatuur. 144 pag., ƒ 24,75. Uitg. De Vuurbaak, Barneveld 1992.
De neerlandicus, essayist en literair-criticus Bakker geeft met dit boek een bundeling van twaalf opstellen, respectievelijk gegroepeerd rond de thema's: Kritiek; Proza; Poëzie.
In het eerste deel komen we waardevolle opmerkingen tegen over literaire kritiek en met name christelijke literaire kritiek: elke kritiek begint met goed lezen en met aandachtig luisteren – om goedkope oordelen en karikaturen te vermijden – en dient rekening te houden met de auteur (levensbeschouwing), de tekst (vorm en inhoud) en de lezer (die een verantwoord oordeel mag verwachten).
In afdeling II komen de prozaïsten Etty Hillesum, Theun de Vries, Marga Minco, Hellema en Auke Jelsma aan de orde en deze reeks laat zien dat Bakker zich niet enghartig opstelt.
Afdeling III bevat opstellen over Martinus Nijhoff, Gerrit Achterberg en Schulte Nordholt. Bij de twee eerstgenoemden, Nijhoff en Achterberg, probeert Bakker het christelijk gehalte van hun poëzie te peilen. Hij constateert dat Nijhoff soms te veel en te gemakkelijk binnen de christelijke literatuur is getrokken, naar mijn mening een terechte conclusie: Christus is bij Nijhoff meer Voorbeeld van het lijden dan Verlosser, hij komt als dichter niet veel verder dan de schuldige en hulpeloze mens.
Overtuigend vond ik Bakkers bestrijding van een bepaald aspect in het boek van Wim Hazeu over Achterberg. Hazeu beweert dat Achterberg buiten de christelijke literatuur moet worden geplaatst en dat de bundel En Jezus schreef in 't zand christelijke gedichten bevat, die niet uit persoonlijke overtuiging zijn geschreven, maar uit 'politieke' overwegingen, namelijk mensen gunstig stemmen. Terecht wijst Bakker op de indrukwekkende schuldbelijdenis in het gedicht 'Bekering':
Ik deed, van alles wat gedaan kan worden, het meest misdadige –
Ook wijst Bakker erop, dat Achterberg bijna altijd een prentbriefkaart bij zich droeg met de reproductie van 'Alleen de Christus kan ons redden' van de schilder Toorop. Een veelzeggend detail, meen ik.
Een boeiende essaybundel, bestemd voor geïnteresseerden in de Nederlandse literatuur en zeer geschikt voor de leerlingen in de bovenbouw van Havo en VWO.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen