Op zoek naar goed contact met onze kinderen!

Niemand van ons zal ontkennen, dat het noodzakelijk is om onze kinderen op te voeden en te onderwijzen. Vóór de zondeval ging de mens op de goede weg. Maar door de zonde is dat radikaal veranderd. Daar is de wissel omgegooid en nu gaat de levenstrein van ieder mens van nature de verkeerde kant uit. Dat geldt ook van onze kinderen.
Bij iedere doopbediening wordt ons duidelijk gemaakt, dat wij met onze kinderen in zonden ontvangen en geboren, en daarom kinderen des toorns zijn, en zo niet in het rijk van God kunnen komen. Onze kinderen moeten weten, dat ze onbekwaam zijn tot enig goed en geneigd tot alle kwaad.
We mogen het daarbij niet laten. Het is noodzakelijk, dat we onze kinderen erop wijzen, dat ze geboren zijn op het erf van het genadeverbond. We mogen niet verzwijgen, dat we met zo'n ontfermende God te doen hebben. Die de van Hem afgevallen, zondige mens weer opzoekt. Onze kinderen hebben de Heere Jezus nodig om verlost te worden van zonde en schuld.
Het is een belangrijke, maar tevens ook vaak een moeilijke taak, om bij de opvoeding van onze kinderen deze zaken op een evenwichtige wijze aan de orde te stellen. In veel gevallen blijkt, dat christenouders met hun christelijke levenshouding absoluut geen vat hebben op de kinderen, die ze opvoeden.
Nu kunnen we wel zeggen, dat de mens een zondig hart heeft en dat dus ook van dit kind te verwachten is, dat het zich zal afkeren van de dienst van God en dat het eigengekozen wegen zal gaan bewandelen. Maar met zulke algemeenheden zijn we er niet! We kunnen ook vragen, hoe het toch komt, dat in bepaalde christelijke gezinnen de kinderen, die toch ook allemaal een zondig hart hebben, zonder uitzondering de Heere vrezen en liefhebben. Terwijl in andere gezinnen voor de dienst van God geen eerbied is, ja zelfs afkeer is van de dienst van God.
Wanneer de kinderen uit een christelijk gezin 'de verkeerde kant opgaan', ontbreekt bij deze ouders vaak de eenheid tussen hun persoonlijk karakter en de beginselen, waaruit ze leven, althans zeggen te leven. Zodra een kind min of meer onbewust het gevoel krijgt, dat de manier van doen van de ouders erg 'christelijk' is, erg wetmatig, en erg gericht op 'wat mensen van je zullen denken', maar deze kinderen krijgen niet de indruk dat de ouders het ook zelf met deze beginselen volkomen eens zijn, dan gaat het onherroepelijk verkeerd.

Een voorbeeld
Ik moet hierbij denken aan een ouderpaar, van wie de dochter de verkeerde kant opging. Het meisje zocht haar vertier buitenshuis en ging haar eigen weg.
Ze kwam in aanraking met 'verkeerde' vrienden en belandde na verloop van tijd op het politiebureau. De mensen van deze woonplaats zeiden: 'Het is onbegrijpelijk, dat deze voortreffelijke ouders zo'n dochter hebben'.
Voortreffelijke ouders?
Mag ik ze u eens voorstellen?
Vader had het op velerlei terrein nogal ver geschopt. Maar als je met vader sprak, dan merkte je, ondanks allerlei termen die hij gebruikte, door alles heen een zekere mate van zelfvoldaanheid. Hij wilde enerzijds vlot, heel plezierig en prettig overkomen, en anderzijds wilde hij principieel en een man van betekenis zijn. Dat gaf aan zijn hele optreden voor degene, die voor zulke dingen gevoel heeft, iets gekunstelds.
Moeder had in haar dochter een grote teleurstelling beleefd. Een grote teleurstelling vanwege het feit, dat haar dochter haar naam te grabbel had gegooid.
Een gesprek met deze ouders was heel moeilijk.
Toen hun werd verteld, dat hun dochter de verkeerde kant op gegaan was uit gebrek aan het beleven van warmte, stonden deze ouders verbaasd. Warmte? Maar ze hadden toch alles voor hun kinderen over. Vader werkte hard om zijn kinderen wat te laten worden, en moeder vertelde dat aan de kinderen.
Gebrek aan warmte?
Maar de kinderen werden immers gewezen op de goede weg in dit leven. Ze moesten best wel eens worden gestraft als ze ongehoorzaam waren. Maar daarom hield je toch wel van je kinderen. Deze ouders wisten niet wat er bedoeld werd met 'gebrek aan warmte'.
Van begrip voor de vragen, de noden en de zorgen van hun kinderen werd bij deze ouders eigenlijk geen spoor gevonden.
Het meisje, waarover het ging, is een gevoelig kind. Niet uitermate intelligent, maar een kind, dat grote behoefte heeft aan contact. Ze leeft onbewust uit de houding van de mensen uit haar omgeving. In de koude atmosfeer, zoals haar ouders die om zich heen creëerden, kon dit kind niet aarden. Het gevolg daarvan was, dat ze op allerlei manieren contact zocht; ook contact zocht op een manier, die vanzelfsprekend door de ouders niet kon worden goedgekeurd.
Bij een liefdevolle, begrijpende, opgewekte, praktisch-christelijke opvoeding zou er een heel goed resultaat bij dit kind te bereiken geweest zijn.

Verschillende soorten contact
We kunnen op verschillende manieren contact hebben met onze kinderen. Al deze manieren om contact te hebben zijn zinloos, wanneer ze niet gedragen worden door de belangrijkste vorm van contact: deze vorm, waarbij er gevoelscontact is.
Ouders moeten in hun gevoelsleven beleven, welke de gevoelens van hun kind zijn. Onze kinderen zijn – veel meer dan we denken – onbewust op de hoogte van datgeen, wat er in het gevoelsleven van hun ouders omgaat.
En nu is het het trieste bij veel christelijke opvoeders, dat hun christendom bestaat uit een grote hoeveelheid regels, voorstellingen en houdingen, zonder dat er een innerlijk gevoelscontact is met al datgene, wat men verstandelijk zo goed weet te beredeneren.
Het christendom van de ouders zit in zulke gevallen in het hoofd en in de handen. Maar het zit te weinig in het karakter, in het gevoel, in de diepste diepten van het hart.
In dergelijke gevallen komt er helaas vaak zo weinig terecht van een werkelijk beïnvloeden, van een werkelijk opvoeden van de kinderen in de christelijke geest.
Daarnaast is er nog een ander gevaar.
Velen leggen er bewust of onbewust altijd weer de nadruk op, dat je door een christelijke, voorbeeldige levenswandel een goede naam opbouwt. Daarom wordt vaak iets gedaan of gelaten om toch vooral zijn naam bij de mensen maar niet te verliezen. Zodra onze kinderen merken, dat ons christendom moet meehelpen om ons naam en aanzien in de wereld te verschaffen, dan verliezen onze kinderen en de eerbied voor onze naam en de eerbied voor onze christelijke levenswandel.
En dan heet zo'n kind een lastig kind!

Vriendschappelijk contact
Sommige mensen beweren, dat het onmogelijk is, dat de kinderen een vriendschappelijke verhouding tot hun ouders hebben. In de verhouding ouders tot kinderen hebben we te maken met een zeer specifieke verhouding.
Als we spreken over vriendschap tussen ouders en kinderen, dan hebben we het over een ander soort vriendschap dan wanneer het gaat over vriendschap tussen collega's of tussen vriendinnen op school.
Uit de vriendschap tussen ouders en kinderen is nooit de betrekking ouder-kind weg te denken. Deze vriendschap is dan ook vrucht van de liefde. Bij gewone vriendschap tussen mensen gaat het meestal andersom. Maar bij de gewone vriendschap overheerst de vriendschap en niet de liefde. Bij de verhouding tussen ouders en kinderen moet de liefde overheersen.
Wanneer de kinderen groter worden, ontstaat een gevoel van gelijkheid. Gelijkheid in die zin, dat ouders en kinderen gaan ontdekken, dat ze vragen hebben, moeilijkheden hebben, die de ander ook heeft. Of de ander begrijpt de vragen en kan in een aantal situaties gewoon raad geven.
Ik ken vaders, die met betrekking tot hun zaak van hun achttienjarige zoon een opmerking krijgen in de zin van een advies waarvan ze denken: 'Dat is werkelijk niet gek gezien, daar heeft m'n zoon gelijk aan'. Als vader dan zegt: 'Kerel, daar heb je gelijk aan, daar heb ik nooit aan gedacht, maar ik zal er eens goed over denken'. En vader maakt dan van de gelegenheid gebruik om zijn zoon nog eens wat meer te vertellen over de zaak, dan groeit er door zo'n gebeuren een vriendschappelijke verhouding.
Vriendschap is altijd gebaseerd op een gelijk betrokken zijn op bepaalde dingen, op bepaalde belangen. De vertrouwelijke vriendschap, die er tussen ouders en hun kinderen moet zijn, is alleen daar mogelijk waar de basis gelegd is in een gemeenschappelijke belangstelling voor en een gemeenschappelijk gesprek over dingen, die zowel de ouders als hun kinderen belangrijk vinden.
Vriendschap wordt geboren uit oprechte belangstelling voor de dingen, die voor het kind van belang zijn. De vriendschap tussen ouders en kinderen groeit uit de liefde. Maar er is niets belangrijkers voor deze liefde dan de gemeenschappelijke liefde tot God en tot Zijn dienst.
Er is geen hechtere basis voor de vriendschap dan deze, dat men samen spreekt over die dingen, die het hart aangaan en die betrekking hebben op onze verhouding tot God.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen