Roeping en uitzicht

Catechese
Met betrekking tot de opbouw van de gemeente mag in de tweede plaats ook praktisch worden genoemd de catechese. Catechese is van een andere orde dan jeugdwerk. Catechese ligt in de lijn van de doop, is gericht op het afleggen van belijdenis des geloofs en derhalve ook op het sacrament van het Heilig Avondmaal. Om het eens scherp te zeggen: een gemeente kan nog zonder jeugdwerk. Men versta mij niet verkeerd, want gelukkig die gemeente waar florerend jeugdwerk is, waar met inzet van alle krachten wordt geprobeerd om ook de jongeren in verenigingen bijeen te brengen. Maar de catechese is méér. Catechese is dooponderricht. En dan geldt, dat de beste scholing nog niet goed genoeg is. In dat opzicht hebben we de tijdgeest enerzijds tegen. Het uit het hoofd leren is om zo te zeggen niet meer ìn. Al te gemakkelijk raakt de catechese ook in de sfeer van de discussie. Maar in de catechese gaat het ook terdege om het leerelement. 'Mijn volk is uitgeroeid, omdat het zonder kennis is' zegt de Schrift. Gebrek aan kennis betekent op de duur ook gebrek aan onderscheidingsvermogen. 'Beproeft de geesten of ze uit God zijn'. Dat wordt van jongere en oudere gemeenteleden gevraagd. Dat wordt zeker ook gevraagd van de ambten. Catechese is in feite oefenplaats voor latere uitoefening van de ambten. Daar zal ook het kenniselement als het goed is worden bevorderd. Maar dan ook zo dat kennis niet alleen verstandelijke kennis is, maar ook bevindelijke kennis, hartekennis. Kennen in de Schrift is ook liefhebben, gemeenschap hebben.

Beleidsplan
De laatste jaren wordt sterke nadruk gelegd op een beleidsplan voor de gemeente. Binnen de Nederlandse Hervormde Kerk is een beleidsplan zelfs verplicht gesteld. De kerkeraad moet zulks opstellen en één maal per twee jaar bijstellen. Welnu, enerzijds dreigt hierbij het gevaar, dat een nieuwe papiermolen in werking gaat treden. Kerkeraadsvergaderingen ontaarden dan in gesprekken over formaliteiten. Altijd weer dreigt het gevaar van óver-organisatie van de gemeente zonder geestelijke diepgang. En toch kan het opstellen van een beleidsplan goed zijn, omdat daarmee ook gepaard gaat – in de beste gevallen althans – een goed gesprek, goed overleg binnen de kerkeraden. Dan zal op een rij moeten worden gezet wat echt de prioriteit heeft. We noemden al de prediking, vervolgens de catechese. Daarna, maar niet als volgorde bedoeld, het pastoraat, het apostolaat, het diakonaat. En verder ook het beheer van de gemeente. Niets in de gemeente staat buiten de verantwoordelijkheid van de ambten. Wel weten we, dat de Schrift ook spreekt van een charismatisch gelede gemeente. Er is in de gemeente verscheidenheid van gave en bedieningen. Als het dan alles verder maar opkomt uit één en dezelfde geest.
Niet allen hebben in de gemeente dezelfde eigenschappen, dezelfde capaciteiten, dezelfde talenten. Sommigen zijn geschikt om leiding te geven aan jongeren, anderen hebben dat talent helemaal niet. Weer anderen hebben gaven meegekregen om kringen te leiden, omdat ze richting weten te geven aan gesprekken over de Schrift of ook over actuele themata. Weer anderen weten zich geroepen om ook handen en voeten te geven aan het diakonaat of andere vormen van dienst in de gemeente. Of aan het gestalte geven aan de zendingsroeping.
Vrouwen hebben in de gemeente hun eigen capaciteiten, mogelijkheden en dus verantwoordelijkheden. Er zijn terreinen, waarop de vrouw beter op thuis is dan de man. Zeker ook in deze tijd met stresssituaties, psychische spanningen, knelgevallen in de samenleving, dichtbij en ver weg. Een vrouwendienst in de gemeente kan derhalve een hele wezenlijke functie vervullen.

Terecht is verder bij de richtlijnen voor het opstellen van een beleidsplan gesteld, dat de financiën geen uitgangspunt, maar een sluitpunt zullen zijn. Het mag nooit zo zijn, dat gezegd wordt: Zoveel geld hebben we, dus dat kunnen we doen. Eerst zal moeten worden gezegd, wat wezenlijk dient te worden gedaan, wil al het werk in de gemeente van Christus voluit kunnen geschieden. Maar uiteraard is het verder zo, dat, wanneer een inventarisatie is gemaakt van de noodzakelijke taken in de gemeente, er ook altijd een financieel plaatje aan hangt. Daarom staat het financieel beheer ook nooit los van de kerkeraad. Scheiding van bestuur en beheer, zo­als dat in hervormde gemeenten lange tijd gebruikelijk is geweest, is niet een weg, die door de gereformeerde vaderen is gewezen. Ook de stoffelijke belangen van de gemeente hebben een geestelijke dimensie en zijn gericht op het geestelijk functioneren van de gemeente in de onderscheiden deel­taken.

Tenslotte is niet onbelangrijk om in een beleidsplan vast te leggen, hoe aangekeken wordt tegen het vraagstuk van de verdeeld­heid van de kerken, in de gemeenten. En met het oog daarop ook op 'Samen op Weg'. Verder vragen zaken rondom liturgie de aandacht. Want de liturgie is niet een bijkomende kwestie. Liturgie heeft alles te maken met eredienst en dient een geïntegreerd geheel te vormen met de prediking in het geheel van de samenkomst van de gemeente.
Maar bij alles staat één vraag voorop, na­melijk niet wat willen wij met de gemeente, maar hoe wil de Heere zelf dat de gemeente functioneert? De gemeente is het lichaam van Christus. In het Nieuwe Testament zijn vele kararistika voor die gemeente gegeven. Uitgangspunt zal moeten zijn: hoe is de gemeente gemeente in de bijbelse zin van het woord.

I. Uitzicht
Nog één keer keren we terug tot onze tijd, die mede gekenmerkt is door geestelijke verdorring en verschraling. Deze zal niet worden opgeheven door louter organisatie, door beleidsplannen en het vaststellen van prioriteiten. In deze hebben we nodig de inwachting van een verlevendiging door de Heilige Geest. Een ding vraagt daarbij ook duidelijke aandacht, namelijk verootmoediging. Verootmoediging is een diep bijbelse notie, die op veel bladzijden in de Schrift voorkomt.
Het is niet eenvoudig om verootmoediging ook naar eigen tijd door te vertalen. Als het goed is, is het individuele leven van de christen ook door verootmoediging gekenmerkt. Het eerste kenmerk van een christen is ootmoed, het tweede ootmoed en het derde ootmoed. Maar de vraag is ook hoe het element van verootmoediging in de concreetheid tot uitdrukking zal komen. In ieder geval is de Schrift er vol van, dat de Heere God een nieuwe toewending belooft, wanneer er bekering plaatsvindt met het ganse hart.
In Joël 2 : 12 lezen we, dat de Heere zegt: 'Bekeert u tot Mij met uw ganse hart, en dat met vasten en met geween en met rouwklage. En scheurt uw hart en niet uw klederen, en bekeert u tot de Heere, uw God'. Deze bekering is dus niet alleen, hoewel óók, een kwestie van uiterlijke verschijningsvormen, maar vooral ook van attitude, een zaak van het hart. En dan volgt in vers 14: 'Wie weet. Hij mocht zich wenden en berouw hebben; en Hij mocht een zegen achter Zich overlaten tot spijsoffer en drankoffer voor den Heere, uw God'.
Hetzelfde vinden we in Jona 3. Daar wordt gezegd, dat de lieden van Ninevé geloofden en zij riepen een vasten uit en bekleedden zich met zakken, van hun grootste af tot hun kleinste toe. Ook hier weer verootmoediging met concrete uitingen, maar verder ook met het hart. En dan lezen we de oproep, dat mens en beest zich met zakken zullen bedekken en sterk tot God zullen roepen. En ook dan lezen we (in vers 9): 'Wie weet, God mocht Zich wenden, en berouw hebben; en Hij mocht Zich wenden van de hittigheid van Zijn toom, dat wij niet vergingen'.

En tenslotte Psalm 32. Daar zegt de psalmist, dat, toen hij zweeg, zijn beenderen werden verouderd in zijn brullen den gansen dag. Maar zijn zonde maakt hij vervolgens aan God bekend. En zijn ongerechtigheid bedekt hij niet. 'Ik zeide: Ik zal belijdenis van mijn overtredingen doen voor den Heere; en Gij vergaaft de ongerechtigheid mijner zonde'. Dat is de omslag, de wende. 'Daarom zal u ieder heilige aanbidden in vindenstijd'. In vers 7 lezen we dan: 'Gij zijt mij een Verberging; Gij behoedt mij voor benauwdheid; Gij omringt mij met vrolijke gezangen van bevrijding'. Godsverduistering? Godsverduistering betekent in de Schriften: Godsverberging. Maar Godsverberging kan een wonderlijke wende nemen en weer worden Godsopenbaring. God is dan niet een verberging in die zin, dat Hij Zijn aangezicht verbergt. Maar Hij is een verberging in deze zin, dat Hij een Rots is, een Schutse, een Plaats om in te wonen, een Burcht, een Toeverlaat.

Wat de kerk vandaag nodig heeft, is een diepe verootmoediging voor het aangezicht van God. Niet in het minst ook vanwege de schuldige verdeeldheid. Deze is wel de grootste nood. Het lichaam van Christus is gescheurd en vormt geen getuigenis meer naar buiten. Maar nochtans mag bij alles ook zicht gehouden worden op Gods wereldwijde werk. Er is hoop. Er zijn her en der in de wereld ook opwekkingen aan de gang. In Korea, in de landen in Oost-Europa, in Latijns-Amerika. We beleven vandaag ook grote wendingen in de geschiedenis t.a.v. het communisme, in Zuidelijk Afrika.
Bij alles zal doorslaggevend zijn de vraag, of ook nú de Heere zich wenden wil. Wie weet, Hij zal, Hij mocht Zich wenden! Dat alles laat de verantwoordelijkheid van de gemeente, van ieder individueel in de gemeente en van de ambtsdragers in het bijzonder onverlet. De zegenende ziel zal vet gemaakt worden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen