Boekbespreking

H. ten Boom e.a., (red.): Utrechters Entre-Deux – Stad en Sticht in de eeuw van de Reformatie 1520-1620, Eburon, Delft. Deel 4 in de reeks uitgaven van de Vereniging voor Nederlandse Kerkgeschiedenis. Voor leden ƒ 30,–, voor met-leden ƒ 45,–. Te verkrijgen bij: C. Neven, Jan Dorrekenskade-Oost 72, 2741 HX Waddinxveen, tel. 01828-10198.
Onlangs werd de vierde dag van de Nederlandse Kerkgeschiedenis gehouden in de Janskerk te Utrecht, dit keer in samenwerking met de vakgroepen kerkgeschiedenis aan de theologische faculteit van de Utrechtse Rijksuniversiteit en van de Katholieke Universiteit te Utrecht. De genoemde Vereniging (opgericht 1989) wil de beoefening van de kerkgeschiedenis in het bijzonder van Nederland bevorderen, onder andere door het houden van studiedagen en de publikatie van bundels kerkhistorische studies. In respectievelijk Gouda, Groningen en Middelburg werden reeds eerder studiedagen gehouden met publikaties gewijd aan de kerkgeschiedenis van stad en provincie. Dit jaar is gekozen voor de stad Utrecht en Het Sticht. De stad staat daarbij in het middelpunt, omdat ze in veel opzichten een centrale plaats in de kerk en haar geschiedenis in en buiten Het Sticht heeft ingenomen. Er is een aantal studies over Amersfoort en het platteland aan toegevoegd als aanvulling en vergelijkingsmateriaal. De kerkgeschiedenis van de stad Utrecht is zo rijk, aldus dr. Ten Boom in zijn Woord Vooraf, dat er wel een keus gemaakt moest worden terzake de periode die beschreven moest worden. Er is gekozen voor de eeuw tussen ca. 1520 en 1620, voor Utrecht de eeuw van de Reformatie te noemen. Het is evenals andere jaren weer een uiterst boeiend geheel geworden. Drs. B.J. Spruyt geeft uitvoerig aandacht aan Hinne Rode, die vooral bekend is geworden omdat hij de Avondmaalsbrief van Cornelis Hoen persoonlijk heeft geïntroduceerd bij o.a. Luther en Bucer. Uit de bijdrage van drs. R.H. Pegel 'Prediking voor de leken in de stad Utrecht, 1500-1580' wordt duidelijk hoezeer het gebruik van de prediking voor het gewone volk binnen de oude kerk een factor is geworden van groot belang om het reformatorisch gedachtengoed verbreid te krijgen. Dr. F.G.M. Broeyer geeft breed aandacht aan 'Johannes Gerobulus (1540-1606) en de "Heeren vande Magistraet".' Uiteraard komt ook de persoon en positie van pastoor Duifhuis ter sprake èn in de bijdrage van dr. Broeyer, maar ook in die van drs. P.H.A.M. Abels en J.G.J. van Booma 'Tussen Rooms-Katholiek en Utrechts-Gereformeerd, Het eigen karakter van het Utrechtse Reformatieproces'. Hoe heeft zich het protestantiseringsproces voltrokken in de stad Utrecht, maar vooral ook op het platteland om de stad heen. De voorganger blijkt daarin een voorname rol te hebben gespeeld. Geyl en Rogier legden altijd nadruk op 'staatsdwang'. Maar Abels laat zien, dat de rol van de voorganger veelal beslissend is geweest. Drs. J.G. Smit besteedt uitvoerig aandacht aan de Reformatie van Amersfoort (1579-1625).
Voor allen die belangstelling hebben voor de geschiedenis van de kerk in de stad Utrecht, maar ook op het platteland er omheen, een bundel die heel veel biedt voor een betrekkelijk gering bedrag. Aan de bijdragen, waarvan we er slechts enkele noemden, gaat de tekst van de lezing vooraf, die prof. dr. J.J. Woltjer hield op de dag van de Nederlandse Kerkgeschiedenis onder de titel 'Kerkgeschiedenis en mensbeeld'. Hij pleit daarin voor een kerkgeschiedenis die meer dan tot dusver aandacht geeft aan de gewone gelovigen en daarbij het godsdienstig element in het leven van de mens serieus neemt. Hoe kun je er achter komen hoe gewone gelovigen voelden en dachten? Prof. Woltjer noemt als invalshoek particuliere correspondenties, dagboeken en andere egodocumenten, hoewel hij tegelijk ook weer wijst op valkuilen die mentaliteitsgeschiedenis biedt.
Opnieuw een bundel die er wezen mag, net als de vorige uitgaven. De Vereniging voor Nederlandse Kerkgeschiedenis verdient een compliment voor deze prestatie. Liefhebbers van (kerk)geschiedenis mogen hopelijk nog meer verwachten aan initiatieven en publikaties.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen