De christelijke groet

Groeten in de Bijbel
De vervlakking die spreekt uit het Hallo en Daaag, waarmee mensen elkaar groeten en waarover ik eerder geschreven heb, wordt schrijnend wanneer we deze manier van groeten vergelijken met de Bijbelse groeten. In het oosten is een groet een zegenwens, zoals blijkt uit Ruth 2 : 4. De theokratie ofwel de Godsregering onder Israël brengt met zich mee, dat het sacrale gebeuren in tabernakel en tempel niet gescheiden is van het profane gebeuren in het alledaagse leven en op straat. De joodse schrijver Martin Buber heeft daar bij verschillende gelegenheden op gewezen. Iets daarvan klinkt ook door in het Nieuwe Testament, hoewel het dan toch vooral gaat om de groeten die in de gemeente over en weer worden uitgesproken. Jezus zegt in Matth. 5 : 47 dat de vredegroet zich niet mag beperken tot 'uw broeders alleen'. Het 'volmaakt zijn' ofwel tot zijn bestemming komen, zullen wij bereiken, wanneer wij ook degenen groeten, die onze vijanden zijn (5 : 44).
Aan de zeventig wordt bij hun uitzending het gebod meegegeven: 'Groet niemand op de weg' (Luk. 10 : 4). Dat is zoiets exclusiefs in het land Israël, dat er wel een diepe reden voor mag zijn. Die is er ook: het Koninkrijk van God is nabij gekomen en de haast, die dat Koninkrijk en de bekering tot dat Koninkrijk met zich meebrengt, verklaart het bijzondere gedrag van de zeventig (10 : 9).
Sommige volken en plaatsen op aarde hebben die Bijbelse gewoonte om wat voor reden dan ook bewaard: ieder wordt gegroet. In onze westerse samenleving komt het steeds meer voor, dat zelfs buren elkaar niet groeten, laat staan voorbijgangers op straat. Zou een herstel van de vredegroet uit de Bijbel niet een remedie zijn tegen heel veel criminaliteit en verborgen of openlijke agressie?

Speciaal in de gemeente
Het heilgeheim wordt aan Zijn vrinden naar Zijn vreeverbond getoond. Naar voorbeeld van de opgestane Christus, Die op veel vroegchristelijke afbeeldingen met opgeheven rechterhand wordt afgebeeld, d.w.z. als Eén, Die de zijnen groet (bijv. Joh. 20 : 19 en 21), is de groet in de gemeente belangrijk. Deels als een stuk van de liturgie, deels ook als een uiting van hartelijk omgaan van broeders en zusters onderling. In Hand. 18 : 22 groet Paulus een gemeente – het is niet duidelijk of het die van Cesarea of een andere gemeente is – en gaat vervolgens naar een andere gemeente. In Hand. 21 dient de groet (vers 6-7 en 19) beurtelings om vertrek en aankomst aan te duiden. In vers 6 volgt de afscheidsgroet op het gebed. Nadere inhoud krijgt deze groet in de Brieven. In Rom. 16 wordt de lange rij van groeten besloten (vers 16) met: 'Groet elkander met een heilige kus'. En met de verzekering dat het niet slechts om Paulus' persoonlijke groeten gaat. Hij is gevolmachtigde in het groeten, wanneer hij erop laat volgen: De gemeenten van Christus groeten ulieden. De heilige kus herhaalt zich in 1 Kor. 16 : 20 en 2 Kor. 13 : 12 en in 1 Thess. 5 : 26, terwijl Petrus in 1 Petr. 5 : 14 spreekt van een kus der liefde.

De kus
Wat betekent dit alles? Er zijn al heel wat ongepaste mopjes in kerkelijk Nederland gemaakt over de heilige kus of de kus der liefde. Het is goed om onder verwijzing naar Lukas 22 : 47-48 te stellen, dat de omhelzing bijvoorbeeld onder mannen in oostelijke landen in het algemeen en ook in Oosteuropese landen te doen gebruikelijk is. Het woord, dat gebruikt wordt, philema, drukt niet slechts een – geoorloofde – liefde vooral tussen mannen uit, maar is ook een teken van verering en respekt en wordt dan tot uitdrukking van de bijzondere liefdeband in de gemeente van Christus. Dat zo uitdrukkelijk van een heilige kus gesproken wordt, wil niet zeggen dat men deze kus moet onderscheiden van andere onheilige kussen, maar dat deze wijze van groeten dient voor wat 'heilig' is, namelijk voor en in de eredienst. Zodoende eindigen deze groeten-met-een-heilige-kus in 2 Kor. 13 : 13 met een groet, die wij uit de eredienst als zegen kennen: 'De genade van de Heere Jezus Christus en de liefde van God en de gemeenschap van de Heilige Geest zij met u allen. Amen'. Terwijl in 1 Petrus 5 : 14 de kus der liefde, de kus van uitverkorenen onder elkander, eindigt in een andere groet: 'Vrede zij u allen die in Christus Jezus zijt. Amen.'

Hoe groeten?
Zonder in te gaan op de vraag of wij die kus moeten herstellen, dringt wel het punt zich aan ons op, dat er op een apostolische wijze gegroet moet worden in de gemeente. Ook blijkt dat, indien zich dit groeten buiten de kerk niet kan uitbreiden over het hele leven, toch de heilige en liefdevolle groet onderling niet slechts tijdens de eredienst in praktijk wil gebracht worden, maar ook bij elke andere ontmoeting tussen hen, die van Christus zijn.
Naar Jezus' woord (Matth. 5 : 47) is het daarbij de bedoeling, dat die groet zich naar buiten verbreedt en dat wij niet alleen onze broeders groeten, namelijk op deze manier. Waarbij we er vrij vanuit kunnen gaan, dat taalgebruik en omgangsvormen door dit Bijbelse groeten gesaneerd kunnen en zullen worden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen