Jongeren helpen hun rugzak in te pakken

Jeugdcultuur
De term 'jeugdcultuur' is een term die inmiddels al vele jaren gebruikt wordt. Merkwaardigerwijs is deze term niet opgenomen in de nieuwste uitgave van Van Dale's Groot Woordenboek der Nederlandse Taal. Dat er naast 'cultuur' ook sprake is van 'jeugdcultuur' is een uiting van differentiatie. In het geheel van de samenleving zijn er steeds meer verschillen te onderscheiden.
Vroeger was alles veel eenduidiger. Er was niet zoveel onderscheid. Er waren natuurlijk wel verschillen, maar die waren niet van dien aard, dat bijvoorbeeld de leeftijdsgroep van de jongeren zo duidelijk apart werd onderscheiden.
Heel vroeger was er geen aparte aandacht voor de jongeren. De opkomst van de jeugdbeweging, ook binnen de kerken, is iets van de 19e eeuw. Vóór die tijd hadden de jongeren hun plaats te midden van de volwassenen. Ze moesten al spoedig al hun krachten inzetten. Ze waren niet mobiel. Er was nauwelijks gelegenheid voor iets alternatiefs. Er was ook weinig groepsvorming.

Groepsvorming
Nu is juist groepsvorming kenmerkend voor 'cultuur'. Zonder nu allerlei definities te geven, kunnen we zeggen dat cultuur ontstaat waar grotere groepen mensen gedurende langere tijd op elkaar betrokken zijn.
In het ontstaan van jeugdcultuur heeft de school een belangrijke rol gespeeld. En ook de stad, waar voor jongeren meer mogelijkheden zijn om een eigen leven te leiden.
Inmiddels heeft het begrip 'jeugdcultuur' een bepaalde invulling gekregen. We denken hierbij aan eigen opvattingen, regels, kleding, taal, muziek e.d.

Tegenculturen
Jeugdculturen zijn vaak ontstaan uit tegenculturen. Als alternatieven voor het bestaande. Als pogingen om bepaalde codes of visies te doorbreken. Hierbij kunnen we denken aan de provo's, de studentenbeweging en de hippiecultuur in de zestiger jaren. Deze jeugdbewegingen waren óf heel agressief óf heel vredelievend. Meestal werden ze door ouderen als bedreigend en negatief ervaren.

Minder idealen
Vandaag hebben de jongeren over het algemeen minder idealen dan vroeger. Vroeger stonden veel jongeren ergens voor. Ze waren in staat een beweging te vormen. Dat is vandaag nauwelijks het geval.
De meeste jongeren (en gaat dit ook niet voor ouderen op?!) zijn alleen gericht op het hier en nu. Voor verreweg het grootste deel geldt, dat zij opgaan in de genotscultuur die wij beleven.
Als er sprake is van idealen, dan zijn het veelal ego-idealen. Zo is er een sterke concentratie op de eigen lichamelijkheid en het eigen uiterlijk, en bij veel jongeren: op de eigen carrière.

Veel keuzemogelijkheden
Wat ook aan het ontstaan van jeugdcultuur heeft bijgedragen is, enerzijds, de vrije tijd die om 'vulling' vraagt en, anderzijds, het marktaanbod dat door de jaren heen steeds groter en diverser is geworden. De media en de commercie leveren hierin een forse bijdrage. En hier komt bij, dat jongeren over het algemeen over geld beschikken, soms over heel veel geld.
Jongeren worden geconfronteerd met heel veel keuzemogelijkheden, allemaal mogelijkheden om het leven een of andere vorm te geven. Terwijl alles ook weer heel snel wisselt. Want wat vandaag nieuw en baanbrekend is, is morgen oudbakken en achterhaald.
Het gevolg hiervan is, dat jongeren veelal zonder moeite meegaan in allerlei veranderingen. En dit brengt weer een geweldige onzekerheid met zich mee, die makkelijk tot onverschilligheid leidt.
De veelheid van keuzemogelijkheden bevordert het individualiseringsproces. Jongeren worden erdoor meegezogen. Hierdoor wordt het ook steeds moeilijker voor hen om zich vast aan een bepaalde groep te binden.

Rugzak
De vraag is of we, gezien dit individualiseringsproces onder de jongeren, nog wel kunnen spreken van 'jeugdcultuur'. Ook deze term is geen eenduidige term meer (zou deze term dààrom niet in de nieuwe Van Dale opgenomen zijn…?).
Het beeld van de rugzak wordt wel gebruikt. Je ziet veel jongeren met een rugzak lopen. Dit is haast symbolisch voor de manier waarop zij het leven beleven. Als avonturiers zijn zij op weg. Wat zij meenemen op reis kiezen zij zelf uit. Anders gezegd: iedere jongere pakt zijn eigen rugzak in –, zoals ik ergens las.

Groepsnamen
De grote diversiteit in de wereld van jongeren komt ook tot uiting in de vele groepsnamen.
Bij een onderzoek werd aan 272 jongeren gevraagd hoeveel jongerentyperingen zij kenden. Ze kwamen tot 168 groepsnamen, waaronder: anita's, sjonnies, trendies, arties, rockers, henkies, kakkers, punkers, socio's, aso's, refo's, modo's, guppies, watjes, balletjes…

Jongeren en godsdienst
Onderzoeken wijzen ook uit, dat levensbeschouwing nauwelijks een rol speelt bij de manier waarop jongeren hun leven inrichten. Toch blijken jongeren wel in levensbouwing geïnteresseerd te zijn. Ze vertonen wel degelijk 'zoekgedrag' in die richting. Dit zoekgedrag mondt echter steeds minder vaak uit in aansluiting bij een groep, organisatie of kerk. Jongeren 'knutselen een privé-levensovertuiging in elkaar'. 'Levensbeschouwing of godsdienst is een individuele optie geworden bij het inpakken van de "culturele" rugzak.'

Rugzak helpen inpakken
Het beeld van de rugzak spreekt ons wel aan. Hieraan kunnen wij op een eigentijdse wijze het bijbelse gegeven verbinden, dat wij hier geen blijvend thuis en geen blijvende stad hebben.
Maar het avonturier-zijn past hier niet bij. Vanuit het geloof gezien is het leven in deze wereld immers geen avontuur, althans niet in de zin dat het een riskante onderneming is, een onderneming vol onzekerheid.
We zouden het leven in het geloof wel een waagstuk kunnen noemen: het wagen met Gods toezeggingen, met Zijn beloften die alle zekerheid bevatten die we nodig hebben. En met Zijn geboden, die Hij ons – beschermend en richtinggevend – voorhoudt. En dat is wat wij graag zien: dat onze jongeren Zijn beloften en geboden in hun rugzak meedragen.
De vraag is natuurlijk wat wij als ouders en ouderen zelf in onze rugzak hebben. En of wij op een inspirerende wijze met onze jongeren weten om te gaan en op hun leven weten in te werken. Bij 'inspirerend' moeten we denken aan de uitstraling van een leven dat gevoed wordt in en door de omgang met God. Wat geven wij hun wat dit betreft in het opgroeien als bagage mee?
Onze jongeren hebben te midden van de veelheid van keuzemogelijkheden onze leiding nodig om in het licht van de Schrift keuzes te leren maken.
Laten wij hen maar helpen om hun rugzak op een goede en verantwoorde wijze in te pakken.

C.G. Geluk, Baarn/Huizen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen