Zorg voor jongeren wat een uitdaging!

Serieus nemen
Pas zeiden jongeren het nog tegen me: 'Weet je wat we ouderen wel eens kwalijk nemen? Ze leven zich niet echt in in onze situatie. Vanuit hun standpunten beoordelen ze onze situatie. Dan krijg je al gauw dat domme gepraat van "vroeger, toen wij jong waren…". Maar als je een echte vraag stelt, dan blijft het stil. Dingen zijn vaak niet bespreekbaar. We voelen ons soms onbegrepen, alleen staan'.
Dat kan dus: we kunnen de 'zorg voor jongeren' serieus nemen, maar toch op een afstand blijven. We kunnen voor jongeren willen zorgen, zelfs onze roeping verstaan om herder te zijn (zie Waarheidsvriend, nr. 43, d.d. 22-10-'92), maar intussen ook zorgen zelf buiten schot te blijven. We kunnen heel serieus op ons genomen hebben de stem van de Goede Herder te laten klinken, maar vervolgens nemen we niet serieus de situatie waarin jongeren zich bevinden. We nemen dan niet serieus dat er ontzettend veel andere stemmen zijn, die jongeren uitdagen tot meedoen.
Zorg voor jongeren betekent een uitdaging om onze ogen open te houden en eerlijk de situatie waarin jongeren zich bevinden onder ogen te zien. We zien dan dat er een felle concurrentie is om de aandacht en het hart van jongeren.

Zoeken en ontdekken
Kinderen groeien op. Kleintjes worden groot. Eigenlijk is het hele groeiproces een ontdekkingsproces. Mogelijkheden, onmogelijkheden, grenzen van zichzelf, van de wereld waarin ze leven, worden ontdekt. Grenzen zijn er om te overschrijden. Het is uitdagend voor kinderen en jongeren om te ontdekken of ze toegelaten worden op terreinen die voorheen voor hen verboden waren. Het groeiproces is ook een ingroeien in de samenleving. Vanuit de beschermende omgeving van het gezin, via de school en allerlei opleidingen, zoeken jongeren een plek in deze samenleving. We weten allemaal – en we zeggen het ook vaak tegen elkaar – bij dit proces van zoeken en ontdekken komt veel op jongeren af.

Samen-leving?
In wat voor wereld leven onze jongeren dan? Nu is het moeilijk om hier in kort bestek iets over te zeggen. Er zijn al vele boeken geschreven over deze thematiek. Ik duid het nu maar met twee kernwoorden: secularisatie en individualisering. Met secularisatie bedoelen we dat de betekenis van godsdienst voor het samen leven van mensen is afgenomen. De bijbel is niet meer richtinggevend voor het doen en laten van mensen. Veel meer richtinggevend is geworden wat men (de helft plus één) er van vindt en wat men ook wetenschappelijk kan aantonen. Kerk en geloof hebben hun algemene geldigheid verloren. Wie wil geloven, doet dat maar in de privésfeer. Met individualisering bedoelen we dat de mens autonoom, vrij en zelfstandig wil zijn. Alleen aan zichzelf wil men verantwoording afleggen. Men laat zich niet meer de wet voorschrijven door autoriteiten en tradities. Elk individu bepaalt zelf zijn wijze van leven. Men wil het zelf uitzoeken. Men wil niet gebonden zijn aan het verleden. Wat vroeger een goede gewoonte was, is nu slechts een mogelijkheid. Het gaat om de zelfontplooiing. Daar hoort bij experimenteren met andere levensstijlen. Doorslaggevend is telkens het eigen belang. Definitieve keuzen worden uitgesteld. Men wil zich niet lang en blijvend binden. Relaties worden aangegaan voor zolang niet blijkt dat iets anders of iemand anders meer oplevert. Vrijblijvendheid is een groot goed. Als we dit zo overzien, kunnen we ons inderdaad afvragen of zo'n samenleving werkelijk een samen-leving is.

Zoeken
In zo'n wereld groeien jongeren op, in zo'n samenleving groeien jongeren in. Een duidelijk pakket van normen, waarden, opvattingen en kennis wordt niet meer overgedragen. Er wordt aan jongeren niet één weg gewezen, maar vele wegen. Het advies is: zoek zelf de weg die jou bevalt. Probeer zelf, op jouw manier, een zinvolle wereld te maken. Zo zien we vandaag de dag jongeren bezig die vergelijkbaar zijn met 'doe-het-zelvers', knutselaars. Met brokstukken uit bestaande en nieuwe leefstijlen en culturen bouwen ze hun eigen wereld. De jongerenwereld wordt ook wel eens vergeleken met het dobberen in bootjes in een archipel. Het is druk op zee. Ieder is op weg naar 'een' bestemming. Men doet allerlei eilandjes aan. Misschien is er wat mee te halen, dat bruikbaar is. In de beleving van veel jongeren is de kerk ook zo'n eilandje.

Uitdagingen
We zouden nu ook kunnen zeggen: Jongeren leven op een markt. Er zijn heel wat kramen. De kerk heeft ook een kraampje. Er is een flinke concurrentie. Ieder probeert te dingen om de gunst van jongeren. Jongeren zijn zelfs commercieel aantrekkelijk. Er valt aan hen te verdienen. Alle mogelijke kanalen worden benut. Te denken valt aan: media, literatuur, onderwijs, jongerenbladen, reclame, muziek, secten en godsdienstige stromingen, het occulte, enz. Al deze 'uitdagingen' hebben enkele gemeenschappelijke kenmerken: jongeren worden heel serieus genomen; alles kan, wat je wilt; als je geld hebt, hoor je erbij; zorg voor flitsende avontuurtjes in je leven; er worden idolen (waarmee jongeren zich graag identificeren) geboden; alles is vrijblijvend. Samengevat (met de slogan van Veronica): JONG, SNEL, WILD – DAT WIL JIJ TOCH OOK?

Onze jongeren
Maar dit geldt toch niet voor onze jongeren? Onze jongeren zijn toch anders? Dat is maar de vraag! Ze reageren vaak anders. Van huis uit hebben onze jongeren iets van een christelijke levensstijl meegekregen. Ze worden in onze samenleving geconfronteerd met veel tegenstrijdige normen, waarden, regels en uitdagingen. Dat geeft botsingen. Het maakt onze jongeren onzeker. Enerzijds willen ze er graag bij horen, serieus genomen worden, voor vol aangezien worden. Anderzijds wordt beseft, dat niet alles kan. Zo kunnen onze jongeren een 'dubbel-leven' leiden. Ze zitten nog in de kerk, op catechisatie, doen ook mee binnen het jeugdwerk. Maar op school, op het werk, in het weekend, in de vrije tijd wordt een ander leven geleid. Vrije tijd is voor veel van onze jongeren echt vrij zijn. Ook vrij van de controle van de kerk. In hun leven bepaalt Radio 3 ook veel. In bibliotheken en bij kiosken zijn ze te vinden om alle lectuur te lezen die elders verboden is. Aan de buitenkant ziet het er vaak nog mooi uit. Schijn kan echter bedriegen. Dat blijkt ook wel als je met jongeren in gesprek bent. Ze weten heel goed hoe het zou moeten. Ze geven keurige antwoorden. Ze deinzen echter terug voor de consequenties. Ze vluchten in halfheid.
Gelukkig zijn er ook jongeren die bewust als christen in deze samenleving willen staan. Ze hebben het vaak moeilijk. In de samenleving worden ze niet altijd serieus genomen. Hun leeftijdgenoten in de kerk vinden hen vaak erg vroom en braaf. In de gemeente worden ze soms geconfronteerd met vage antwoorden op hun vragen. Ze kunnen er weinig mee. Ze zoeken een duidelijk antwoord op de vraag: hoe sta je nu als christen in deze wereld? Het voorbeeldgedrag van ouderen in de gemeente ervaren ze als teleurstellend.

Zorg voor jongeren: wat een uitdaging!
Wat een uitdaging om bovenstaande niet met een zucht naast ons neer te leggen. Vrij recent had ik met een aantal jeugdambtsdragers een gesprek over allerlei invloeden die op jongeren afkomen. Vervolgens bespraken we met elkaar hoe men in de gemeente meestal hierop reageert. Wat waren de ervaringen? Meestal waren er dan reacties van negeren, ontkennen, relativeren, soms helemaal niet weten wat er aan de hand is. Onze conclusie was dat er in de gemeenten vaak een struisvogelpolitiek gevoerd wordt.

Wie nu echt voor jongeren wil zorgen, wordt uitgedaagd om:
- de ogen open te hebben en met ontferming te zien. Zoals onze Heere Jezus Christus dat deed. 'Hij, de scharen ziende, werd innerlijk met ontferming bewogen over hen, omdat zij vermoeid en verstrooid waren, gelijk schapen, die geen herder hebben' (Matth. 9 : 36). Heel wat jongeren – ook in onze gemeenten – zijn vermoeid, afgemat, verstrooid, voortgejaagd, psychisch in nood.
- herder te zijn: dat is hoeden en weiden. Geborgenheid bieden en uitdagen tot het maken van keuzen. Jongeren laten ervaren, dat ze er mogen zijn, zoals ze zijn. Hen serieus nemen. Richting geven en voorgaan.
- jongeren toe te rusten: dat is jongeren een toetsingskader geven, zodat ze vanuit een christelijke levensvisie kunnen komen tot een invulling van een christelijke levensstijl. Het is De Weg wijzen in deze wereld. Toerusten is ook een uitrusting meegeven. Dat is een militaire term. Het gaat er ook om dat jongeren leren strijden (zie Ef. 6), leren waakzaam te zijn. En dat met het oog op de Toekomst! Wat een uitdaging!

N. Belo, jeugdwerkadviseur
HGJB in Zuid-Holland

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen