Torenspitsen-Gemeenteflitsen

SPRANG
Het dorp Sprang ontstond zo rond 1300. De graven van Holland, aan wie dit, in die tijd, moerassige gebied toebehoorden, hadden geld nodig en verkochten grond. Zo'n 20 gezinnen begonnen hier met turf te steken. Er ontstond een zgn. wegdorpje. Voor de godsdienstige behoeften van de dorpelingen werd een zaalkerkje met daaraan een klein koor gebouwd. Dat was het begin van de geschiedenis van onze mooie kerk.
Door toeneming van de bevolking moest de kerk vele malen worden uitgebreid. Het oorspronkelijke zaalkerkje werd vergroot met een groter koor en een linker-en rechterzijbeuk, een groot middenschip met als sluitstuk een kolossale toren. Deze laatste uitbreidingvond plaats van 1465-1475. De kerk kreeg toen het aanzien van vandaag, een kruiskerk met een grote, robuuste toren. In de laatste oorlog heeft de kerk veel schade opgelopen en in de jaren '50 begon men dan ook met een grote restauratie, die in 1956 is klaargekomen. Ook nu moeten weer de nodige herstelwerkzaamheden worden uitgevoerd.
Het inwendige van de hedendaagse kerk is eenvoudig, maar mooi. De banken in schip en zijkapellen en de stoelen in het koor geven plaats aan zo'n 700 personen. De gereformeerde prediking, die hier sinds de overgang van Sprang naar de reformatie mag klinken, wordt gehouden vanaf de kansel, die rond 1660 is gebouwd. De herenbank tegen de muur van het noordertransept stamt uit diezelfde tijd en is op dezelfde wijze uitgevoerd als de kansel. Twee doophekken, waarvan de een nu staat voor de kerkeraadsbank in het noordertransept en de ander voor de kerkvoogdijbank in het zuidertransept zijn in 1687 geschonken door twee kerkmeesters.
Bij de Avondmaalsviering mogen de gasten aanzitten aan een prachtige tafel, rijk uitgesneden met allerlei christelijke symbolen. Een geschenk van een kerkvoogd uit 1970. De 25 stoelen er omheen zijn van dezelfde hand. Op de rugzijde van iedere stoel staat, in een hart, een tekst, aangevende een naam van de Heere, bijv. 'De Heere is mijn Herder'.
Het orgel, dat de gemeentezang begeleidt, werd in 1869 aan de kerk geschonken. Het stond oorspronkelijk in de Waalse kerk van Dordrecht. Het is in 1730 in Duitsland door Thomas Houben uit Ratingen gebouwd. Het is, zover bekend, het enige, door deze orgelbouwer in West-Nederland geplaatste orgel.
Tijdens de restauratie van de kerk in het begin van de jaren '50 kwamen resten van muurschilderingen te voorschijn, die uit de laatste helft van de 15e eeuw moeten stammen. Ze zullen na de reformatie zijn overgekalkt. De belangrijkste is die in het zuidertransept, met een voorstelling van Christus als Man van Smarten, zittend aan de voet van het kruis en omringd door de lijdenswerktuigen als trofeeën van Zijn overwinning op zonde en dood. Op diverse pilaren staan figuren van apostelen en heiligen. De reformatie begon in Sprang door te dringen in de jaren 1590-1600. De bevolking moest toen herhaaldelijk vluchten vanwege krijgshandelingen. Omdat men behoorde tot het gebied van Holland, vluchtte men daarheen en zodoende leerde men daar de Reformatie kennen.
Op 1 november 1604 verzochten de inwoners van Sprang aan de classis van Dordrecht, waaronder men viel, om een predikant. Dergelijke verzoeken werden dikwijls herhaald. Later trokken zelfs boeren uit Sprang naar de classis Dordrecht om erop aan te dringen dat Sprang spoedig een eigen predikant moest krijgen. Hoewel de classis instemde met het verzoek van Sprang, duurde het toch nog tot einde 1609 voordat de Staten van Holland toestemming verleenden om Sprang van een predikant te voorzien.
Ds. Hanecop van Molenaarsgraaf en Brandwijk werd hier de eerste predikant. Sprang moest die predikant met de gemeente van Besoyen delen. Op de eerste kerstdag 1610 werd voor de eerste maal in de kerk, i.p.v. de mis, het Heilig Avondmaal gevierd. Op de tweede kerstdag na de dienst werd de eerste kerkeraad gekozen.
Door de stormen van de tijd heen bewaarde de Heere onze gemeente bij Schrift en belijdenis. Van de 47 predikanten, die onze gemeente sedert de reformatie mochten dienen, willen we er twee noemen, die daar veel aan hebben bijgedragen. We gaan dan eerst terug naar de tijd voor de Afscheiding in 1834. Toen preekte hier vele malen in een boerenschuur de bekende ds. H.P. Scholte van Doeveren en Genderen, die met de Afscheiding is meegegaan. Hij trok veel hoorders. Toch bleef Sprang trouw aan de Ned. Hervormde Kerk. Zou daar de prediking van ds. J.J. Le-Roy niet toe hebben bijgedragen? Hij stond hier van 1804-1813. Hij had de prediking naar Schrift en belijdenis lief Hij diende de kerk in woord en geschrift. We denken aan zijn boekje 'Een woord voor vrede en waarheid', waarin hij partij trok voor ds. Molenaar, die de misstanden binnen de hervormde kerk hekelde en het had opgenomen voor de 3 Formulieren van enigheid.
Nog zo'n roerige tijd voor de kerk waren de jaren van de Doleantie. Toen stond hier van 1884-1887 in Sprang ds. C. Bouthoorn. Hij was tot in de wijde omgeving zeer bemind en geliefd om zijn gereformeerd belijden. En ook dat zal er toe hebben bijgedragen dat de Doleantie hier weinig weerklank vond en onze gemeente bewaard bleef bij Schrift en belijdenis.
In ons kerkzegel staan de woorden 'Houd dat gij hebt op dat niemand uwe kroon neme'. Woorden eens geschreven aan de gemeente van Filadelfia. Een gemeente, van welke gezegd wordt, dat zij Gods Woord had bewaard. Eeuwenlang al mag dat Woord in de mooie kerk van Sprang verkondigd worden. Dat wij in de storm van deze tijd getrouw moge blijven aan de roeping, die van de woorden in ons kerkzegel uitgaan, wetende dat Hij, Die ze gesproken heeft, haastelijk komen zal.

C. Kik
(Met dank aan kerkvoogd T.M. Vos, die mij de gegevens verschafte)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen