Boekbespreking

W.R. van der Zee, Van alle tijden en plaatsen, voor gesprek en onderricht over de liturgie, 143 blz. paperback, Boekencentrum, Zoetermeer 1992, ƒ 22,50.
De secretaris van de Raad van Kerken in Nederland – en niet de Wereldraad van Kerken in Nederland, zoals Boekencentrum in zijn persbericht schrijft! – heeft zijn boek over de geschiedenis van de liturgie Op de dag van het licht, en een bundel liturgische teksten In het huis van de Levende, gecompleteerd met deze beschrijving en uitleg van de liturgie in haar onderdelen. Hij tracht daarbij oude liturgische wortels te verenigen met nieuwe oecumenische ontdekkingen. De combinatie zet hij tegen de conciliaire achterwand van vrede, gerechtigheid en heelheid van de schepping.
De auteur verstaat de kunst om suggestief te schrijven en associatief met woorden om te gaan en hij is een meester in het actualiseren van oude waarden. Terecht verstaat hij het kyrie als huldigingsroep met verwijzing naar de intocht in Jeruzalem. Terecht ook doet hem zijn nuchterheid de offergedachte bij het geven van onze gaven in de kollekten afwijzen. Maar zijn theologische oppervlakkigheid doet hem diezelfde offergedachte inzake het Avondmaal aanhangen, mede op grond van het ongereformeerde argument dat de Geest aangeroepen zou worden (epiklese) over brood en wijn.
Een voor de secretaris van de Raad van Kerken gevaarlijke onkunde doet hem schrijven over voorbereidings- en nabetrachtingsdiensten die ooit bestonden. Doordat hij de orde van het heil totaal negeert en als een zoeken van eigen zaligheid afwijst, kan hij de liturgie direct verbinden met inzet in de wereld, een 'direct dus van tafel (de Avondmaalstafel – CAT) de straat op en naar huis. Om het daar waar te maken wat ontvangen werd in hart en mond en handen'. Wie maakt wat waar?
Telkens komen we oecumenische ontsnappingspogingen aan legitieme theologische kwesties tegen, bijvoorbeeld: 'Zo is de eucharistie een teken van wat de wereld gaat worden', rond het tekenkarakter van de sacramenten in verhouding tot Christus' aanwezigheid in brood en wijn. Uit de beschrijving van het tijdperk van Constantijn de Grote (waarbij uiteraard de historische blunder van de staatskerk weer opdoemt), uit de omschrijving van de functie van de doodverving van christenen uit het Noorden als 'de' initiatiefnemers van 'de' verinnerlijking blijkt geen echt streven om historische gegevens recht te doen wedervaren.
Het boek is suggestief geschreven en noopt tot lezen, maar verdient niet aanbevolen te worden als leidraad om te bepalen wat liturgie is.

C.A. Tukker, Epe

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen