Torenspitsen-Gemeenteflitsen

HENDRIK IDO AMBACHT
Ligging
H.I. Ambacht is gelegen in de 'Zwijndrechtse Waard', die deel uitmaakt van het eiland IJsselmonde. Deze Waard wordt begrensd door de rivieren 'de Noord', de 'Oude Maas' en het binnenwater 'de Waal'.

Geschiedenis
Hoewel de aanduiding 'tussen Dordrecht en Rotterdam' eenvoudiger zou zijn, is toch met opzet voor bovenstaande gekozen, omdat het water historisch gezien bepalend is geweest voor het ontstaan.
Nadat talloze woonplaatsen uit de Romeinse tijd in de derde en vierde eeuw verlaten waren, bleef 'de Waard' eeuwenlang onbewoond. In de Karolingische tijd werd langs 'de Waal' weer sporadisch gewoond, maar pas na het jaar 1000 ging men over tot grootscheepse ontginning van het gebied.
In het begin van de 14e eeuw werd 'de Waard' weer door overstromingen getroffen, Willem III, graaf van Holland, Zeeland en Henegouwen, gaf opdracht tot herbedijking. Met de belangrijkste plaatselijke machthebber, Hendrik van Brederode, sloot hij in 1325 een overeenkomst hiertoe. Deze bedijking werd uitgevoerd door enkele edelen uit zijn grafelijke raad, die ook in de kosten moesten bijdragen. Deze edelen kregen later, afhankelijk van hun bijdrage, gronden toegewezen. Hieruit zijn de Ambachtsheerlijkheden ontstaan. Voor wat het huidige Ambachtse grondgebied betreft, waren dat de heerlijkheden Hendrik Yden Ambacht, Sandelingen Ambacht en Schildmanskinderen Ambacht. In 1855 werden deze drie samengevoegd tot één gemeente Hendrik Ido Ambacht.

Het kerkgebouw
Op de hoger gelegen stukken grond langs de Waaloever ontstonden boerderijplaatsen. Eén van die plaatsen bleek na 1332 een belangrijker plaats in te nemen dan de overige. Het was de zetel van de heren van Hendrik Yden Ambacht. Naast deze plaats bouwden de Ambachtsheren een parochiekerk. Deze kerk met toren was kleiner dan de huidige dorpskerk, zo is gebleken uit archeologisch onderzoek, dat tijdens de restauratie, nu tien jaar geleden, werd uitgevoerd.
Tussen 1525 en 1540 werd deze eerste kerk met uitzondering van de toren afgebroken en vervangen door een langsschip met koor van de huidige omvang. De toren werd daarbij verhoogd met een derde geleding. In 1572 vond in deze streek de Reformatie plaats en werd de kerk voor de Protestantse Eredienst gebruikt.
In de tweede helft van de vorige eeuw werd de kerk nogmaals vergroot met twee zijbeuken en een consistoriekamer. In het begin van deze eeuw werd nog een ruimte toegevoegd. Bij de restauratie tien jaar geleden werden deze toevoegingen, zij het in aangepaste vorm, gehandhaafd.

De bestaansvorm
Was de bevolking in vroegere jaren hoofdzakelijk agrarisch gericht, landbouw en melkvee en in een later stadium ook veel tuinbouwbedrijven, later hebben ook de baksteen- en vlasindustrie een belangrijke plaats ingenomen. Vanaf het begin van de twintigste eeuw heeft zich met name langs de rivierdijk industrie ontwikkeld. Zowel scheepsbouw als sloperijen waren uitgebreid aanwezig.
De laatste dertig jaren is er een versnelde bevolkingsgroei geweest, omdat er een sterke trek kwam van de stadsbevolking naar omliggende gemeenten. Was er na de Tweede Wereldoorlog een inwoneraantal van ± 5.600, momenteel bedraagt dat ± 20.000. Uiteraard heeft dit een belangrijke invloed gehad op het karakter van het dorp. Binnen enkele jaren zal er in het geheel geen landbouw meer zijn, terwijl er een discussie gaande is om nog wel enige tuinbouw te handhaven. Er is een uitgebreide vestiging van kleinindustrie en handel.

De gemeente
Naar de nu bekende gegevens was de eerst aangestelde predikant Godefridus Allendorp (1581-1585). Deze werd, evenals daarvoor de pastoor, benoemd door de Ambachtsheren, die daarvoor het recht verkregen hadden van Graaf Willem III.
Tot 1948 toe is er één predikantsplaats geweest. Zelfs is er een periode geweest, dat men gezamenlijk met het aangrenzende Rijsoord één predikant had.
In 1948 is men overgegaan tot de invoering van een tweede predikantsplaats. Weliswaar was er al geruime tijd een godsdienstonderwijzer als pastoraal werker en hulpprediker aangesteld, omdat er al vanaf eind dertiger jaren een tweede gebouw, het wijkgebouw Elim aan de dijk, in gebruik genomen was en er zondags tweemaal op twee plaatsen diensten werden gehouden.
Inmiddels zijn er drie wijkgemeenten met evenzoveel predikantsplaatsen, waarbij elke wijkgemeente een eigen 'kleur' heeft.
De wijken Dorp en Centrum maken beide gebruik van de oude Dorpskerk. Wijk Elim heeft sinds 1990 een nieuw kerkgebouw in gebruik.
A. de Zeeuw

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen