Kerst in Israël

De betekenis van Kerst in deze wereld lijkt steeds minder te worden. Toch staan we verrast van de aandacht die de wereld aan Kerst besteedt.
Eenzelfde verrassing wacht ons in Israël, waar we Kerst al nauwelijks zouden verwachten. Drie bevolkingsgroepen, die nu werkelijk niets met elkaar gemeen hebben, vinden elkaar daarin, dat ze elk op eigen wijze 'Kerst vieren'.

Kerstnachtdienst in de Oude Stad van Jeruzalem is een hoogtepunt, waar vele christenen in Israël naar toegeleefd hebben. Kerst is een bij uitstek christelijk feest, en wie schetst onze verbazing dat een goed deel van de kerkgangers bestaat uit joodse Israëli's! Het zijn seculiere (niet-religieuze) Israëli's, die de vaderlijke zeden zò verachten, dat ze een tegen-religie hebben gezocht in het christendom. Want met Kerst naar de kerk gaan is wel het laatste wat een echte jood zal doen.
Niet dat die seculiere Israëli's nu zijn gaan geloven dat Jezus Messias is. Seculier als ze zijn, willen ze toch wat religiositeit. En die menen ze te vinden bij kerstboom en kerkdienst. Het is louter een gevoelszaak. Dat in de Dormitio-kerk speciaal voor hen het evangelie in het Hebreeuws wordt gelezen, stelt niet iedereen op prijs: liever Latijn en graag veel wierook…

Gans anders gaat het toe in Mea Sjeariem, het bolwerk van de 'ultra-orthodoxe' joden. De talmoedscholen, die anders avond aan avond gonzen van tora-studie, weerklinken nu van gelach. Het is Kerst. De bewoners van Mea Sjeariem noemen deze dag 'Nittele', naar eigen zeggen een afkorting van 'Nit Toire Lernen' (geen tora leren). En inderdaad brengen ze de hele avond door met de meest verschillende spelletjes.
Volgens wetenschappers is 'Nittele' afgeleid van 'Natalis', een Latijnse term voor Kerst. Het gebruik is afkomstig uit het rooms-katholieke Polen, waar de stichters van Mea Sjeariem vandaan kwamen. Met Kerst hadden de joodse handelaren toch niets te doen, want de christenen vierden Kerstfeest, zodat heel Polen ervan zinderde. En de joden maakten er dan maar een gezellige dag van, zodat niemand van hen onder de bekoring zou komen van het feest van de gojim (heidenen).

Tot slot Bethlehem, waar het begon.
Wanneer de konvooien met pelgrims uit Jeruzalem aankomen voor de Kerstnachtdienst – in Bethlehem overnachten doet niemand meer – rijden ze door een verduisterde stad. Bethlehem ligt onder uitgaansverbod van het leger, en ook van de islamitische Hamas-eenheid. Er hangt een gespannen sfeer. Op de daken ontwaren de pelgrims zwaarbewapende soldaten. Onwillekeurig denken ze terug aan de controle die ze te Jeruzalem ondergingen.
Op het Kribbeplein stappen de pelgrims uit en worden door dranghekken naar de Geboortekerk geleid. Bethlehemieten zijn er niet bij. Voor zover ze niet Grieks-orthodox zijn (die kerk heeft een andere Kerstdatum) kunnen ze door het uitgaansverbod geen Kerstnachtdienst vieren in hun eigen stad. Degenen die met de Anglicanen zijn meegekomen, gaan naar het (ijskoude) dak van de Geboortekerk, waar ze de Geboorte van Christus vieren. Op dezelfde plek, onder dezelfde sterrenhemel, deden hen dat de herders voor.
Een pelgrim meent gerucht te horen en kijkt op naar de toren. Soldaten…! En dan dringt het voor het eerst van zijn leven tot hem door wat de engelen zongen: Vrede op AARDE!! Ach, wat zijn we er ver vanaf! Bidt toch voor de vrede van Jeruzalem en vergeet Bethlehem ook niet!

Theo van der Louw, Assen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen