Boekbespreking

Prof. dr. L.J. Elders/dr. C.A. Tukker, Thomas van Aquino. Zijn leven, leer en invloed. Uitgeverij J.J. Groen en zoon, Leiden 1992 (in samenwerking met uitgeverij Tabor, Brugge, 232 blz., ƒ 39,95.
Thomas van Aquino, de grote Middeleeuwse denker, neemt op filosofisch en theologisch gebied nog altijd een belangrijke plaats in de R.K. Kerk in, zij het ook dat de interpretatie van zijn filosofisch en theologisch denken nogal uiteenloopt. Wie de confrontatie van R.K. theologie en de Reformatie bestudeert, kan om Thomas niet heen.
Een studie over het denken van deze Middeleeuwse denker verdient daarom altijd weer aandacht. Het opvallende van de hier aan te kondigen studie is dat twee auteurs van verschillende kerkelijke huize eraan gewerkt hebben. En daarbij is het niet zo dat waardering Thomas alleen van de zijde van de R.K. auteur ten deel valt. Ook Tukker blijkt geboeid en gepakt te zijn door het denken van Thomas.
Deel I van de hand van prof. Elders vormt een inleiding tot de tijdsomstandigheden, leven en denken van Thomas. Voor wie op heldere wijze ingelicht wil worden langs de lijnen van de klassieke Thomas-interpretatie, biedt dit deel veel informatie. Elders tekent een klassiek rooms portret van Thomas en steekt zijn kritiek op moderne R.K. geleerden niet onder stoelen of banken. Of de auteur recht doet aan allerlei eigentijdse interpretaties van Thomas, kan ik niet beoordelen.
Tukker gaat de houding van de Reformatoren en een aantal theologen uit de latere gereformeerde scholastiek en de Nadere Reformatie ten opzichte van Thomas na.
Tukker is van oordeel dat Calvijn en Luther niet Thomas zelf bestreden hebben, maar andere filosofen. Dat kan op zich juist zijn, maar een feit is wel dat er b.v. ten aanzien van de genadeleer diepgaande verschillen zijn tussen Thomas en de Reformatie zoals door M. van Rhijn destijds in zijn afscheidscollege (gepubliceerd in Ecclesia) is aangetoond.
In een persoonlijk getint nawoord wijst Tukker op de grote betekenis van Thomas voor de fundering van een wetenschapstheorie, waarbij de eenheid van werkelijkheid en openbaring serieus wordt genomen. Tukker denkt dan aan een nieuwe doordenking van een natuurlijke theologie in de lijn van Art. II van de N.G.B. De paar alinea's geven geen duidelijk beeld hoe Tukker zich dat voorstelt. Stellig liggen hier voor onze postmodernistische tijd met zijn prakdsch atheïsme belangrijke vragen. Maar dienen we toch niet te onderscheiden tussen een natuurlijke theologie en de erkenning van de algemene openbaring? Moeten we Luthers waarschuwingen ten opzichte van Aristoteles ook in onze tijd niet serieus nemen?
Overigens heeft deze studie me nog weer eens duidelijk gemaakt, hoe belangrijk het is, de relatie na te gaan tussen Middeleeuwen en (Nadere) Reformatie.
A. Noordegraaf, Ede

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen