Torenspitsen-Gemeenteflitsen

NOORDHORN
Een dezer dagen verscheen het boekwerkje: 'In en om de kerk van Noordhorn', over het kerkgebouw en zijn interieur en over mensen die vroeger woonden en werkten in Noordhorn en omgeving. Hieruit enkele gegevens.
De kerk van Noordhorn is gebouwd in de dertiende eeuw. Het is een eenvoudige rechthoekige zaalkerk, waarvan de plattegrond bestaat uit een schip- en een koorgedeelte. Het schip was het deel voor de kerkgangers, het koor was bestemd voor de geestelijkheid. De overgang van het rooms-katholieke naar het protestantse geloof ging ook in het Groninger land niet van de ene dag op de andere. Al in de eerste helft van de zestiende eeuw waren er, zowel in de stad Groningen als op het platteland, steeds meer mensen, die zich hadden afgewend van het roomse geloof.
Na 1594 mocht in Groningen de nieuwe geloofsrichting openbaar beleden worden. Men mocht nog wel rooms-katholiek zijn, maar niet meer het geloof officieel belijden. Van een beeldenstorm (1566) zoals in de Zuidelijke Nederlanden, is in het noorden geen sprake geweest. Waarschijnlijk gebeurde het verwijderen van de beelden uit de kerk van Noordhorn rustig en geleidelijk.
De leiders van de Reformatie gingen soms erg ver in hun afkeer van zaken, die aan de roomse periode herinnerden; zij wilden het liefst ook het orgel uit de kerk verwijderd zien en de klok uit de toren. De dorpsbevolking echter protesteerde hier heftig tegen.
Anderzijds bleven ook veel oude gewoonten uit de roomse periode gehandhaafd, bijv. de 'lijkpredikaties' en het houden van uitvaartsmaaltijden.
In de zeventiende eeuw is de toren aan de kerk gebouwd. Eigenlijk moeten we zeggen: is de bestaande toren aanzienlijk verbeterd en verhoogd.
Enkele onderdelen van het interieur van de Hervormde kerk van Noordhorn hebben historische waarde. Met name de preekstoel en de vier 'Herenbanken' getuigen van een rijk verleden. De preekstoel is geplaatst aan de zuidzijde, de 'lange kant' van de kerk. Niet de meest ideale plaats voor een kerkgebouw, waarin de woordverkondiging centraal staat, want de gemeente (met uitzondering van de kerkeraad) zit in haar geheel links van de kansel. De eerste (eigen) predikant die op de kansel van de kerk van Noordhorn stond, was Gerard Johannes. Hij deed zijn intrede op 11 juni 1610.
Uit de geschiedenis van Noordhom kan nog genoemd worden (zonder anderen daarbij tekort te willen doen) de elfde predikant, die deze gemeente diende: ds. Wilhelmus Themmen (1717-1726), een aanhanger van de Nadere Reformatie, die met name een ordelijk kerkelijk leven voorstond en ook enige theologische werken op zijn naam heeft staan.
De laatste vier predikanten van Noordhom (ds. C. van den Berg 1967-'74, dr. C.A. Tukker 1976-'80, ds. C. Snoei 1981-'84 en ds. T.W.H. van der Heide 1985-'89) waren de modaliteit van de Gereformeerde Bond toegedaan.
Door prediking naar Schrift en Belijdenis vervult Noordhorn ook een zekere streekfunctie, vooral als het gaat om de avonddiensten, omdat in de omgeving maar heel weinig gemeenten zijn, waar 's avonds nog dienst gehouden wordt.
Niet al te ver van de stad Groningen biedt Noordhorn ook huisvesting aan de hervormd gereformeerde gezinnen die in verband met het werk in de stad (vaak van de PTT) naar het noorden van ons land moesten verhuizen. Zodoende mag Noordhorn een hervormde gemeente zijn, waarbinnen alle leeftijdsgroepen vertegenwoordigd zijn en hoeft van vergrijzing geen sprake te zijn.
Het bovengenoemd boekje over de kerk van Noordhorn eindigt met een gedicht van dhr. B. Schooneveld en het eerste couplet luidt:
Midden in Noordhörn stait joaren laank
'n hail ôld kerkje, fier en raank
Voak mozzen doar klokken luuden
om 't levensleed aan te duuden
En heur somber bronzen laid
verstomt tot op 't heden nait.
De klok verstomt niet; de klok die ons wijst op onze vergankelijkheid. De klok verstomt niet. Elke zondag mag die klok de gemeente nog oproepen om zich onder het Woord te begeven. Moge deze oproep nog blijven klinken, tot in lengte van jaren, totdat Hij komt.
N. Noorlander

P.S. Het boek is geschreven door Wija Friso, kunsthistoricus, bijgestaan door een redactiecommissie, die bestaat uit de heren A.W. Teelken en L. Meijer. Verder werden er belangrijke bijdragen geleverd door dhr. J. de Wit (Groningen) en dhr. A.K. Schuiringa uit Zuidhorn. De uitgave van dit boek is mede mogelijk gemaakt door belangrijke subsidies vann de gemeente Zuidhorn, het Kammingafonds, het Anjerfonds Groningen en de Kerkvoogdij van Noordhorn. Het boek bevat 104 bladzijden en er zijn bijna 100 foto's afgebeeld. Het boek verschijnt onder auspiciën van de Historische Kring Zuidhorn en wordt uitgegeven door Profiel in Bedum. De verkoopprijs bedraagt ƒ 23,50.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen