Globaal bekeken

Willem Bllderdljk schreef ooit het volgende satirische gedicht over 'recensenten'.

O, dommer nog dan dom Recensieschrijverdom
Dat d' algemeenen Leer- en Rechterstoel beklom
En, achter 't sluipgordljn der naamloosheid gezeten,
't Onfeilbre vonnis wijst aan Proza en Poëeten,
Gy, kwakend kikkrengrom¹) uit Neêrlands moddersloot,
(Zoo 't waar is evenwel, dat ge uit ons Neêrland sproot)
Van waar toch komt u 't recht, ik zeg niet om te kwaken,
Kwaakt u te barsten! maar om zwadder uit te braken
Op wie 't ook zij, als waar 't een beedlaar, of een zot
Die met de gekskolf liep of met den rommelpot.
Weet, weet ge uw plicht dan niet, u eenmaal voorgeschreven,
Van wat in 't licht verschijnt een trouw verslag te geven,
Den inhoud, van een boek geleidlijk na te gaan,
Het onderwerp, het doel van 't werk te doen verstaan,
En 't naar zijn aanleg, in des Schrijvers geest gestreden
Bekend te maken, en uw' Lez'ren dus te ontleden.
Het zij 't voor Menno spreke, of Luther, of Kalvijn,
Het zij 't voor Gommer kampe of heule met Armijn,
Voor Kant of Fichte zij, of Wolf of Leibnitz huldig'.
Dit, niet uw oordeel over 't leerstuk, zijt ge ons schuldig.
Wees Wijsgeer, wees Deïst, of Christen, naar uw wil;
Maar buig geen waarheid naar uw lasterlijken gril!
Wat raakt me of wie het zij, die 't boekverslag zal lezen,
Of Domoor Nachtuil 't met den schrijver eens kan wezen,
Of Recensent in 't boek iets anders had begeerd,
En of hy 't beter weet of anders heeft geleerd?
Wie, bottriks, geeft u 't recht om lof of blaam te deelen,
Wie om by 't Algemeen den Leeraarsrol te spelen;
Of, van uw vlieringkot, als ander Vatikaan,
Uw bliksems op het hoofd eens schrijvers neêr te slaan?
Nog zou 't verschoonbaar zijn, indien uw woendende ijver
Den burger en den mensch niet aantastte in den schrijver,
Zijn naam, zijn eer, zijn rust, niet duivlenaartig schond,
Den zwakker boezem niet deed kwijnen aan de wond,
Den sterker, u te groot met al uw vloekgenooten
Niet noodzaakte om het zwaard des wederwraaks te ontblooten,
Of, zwijgt hy, 't door uw rot²) verbasterd algemeen³)
Ten prooi te laten aan uw strafbre dommigheên.

't Is B. die hier het zwaard der weerwrake ontbloot.

1) grom betekent drab, rit. 2} bent. 3) het lezend publiek.

Verder volgen hier van Bilderdijk nog enkele 'Spreuken' op rijm:

• Zeg nooit, wien ge iets vertrouwt: 'Die zaak blijve onder ons!'
De minste druk perst toch het water uit een spons,
En denk, wien gy vertrouwen geeft,
Dat die ook weêr vertrouwden heeft.

• Ja, de Ezel zij een dier, verachtlijk overal:
De Leeuw, het edelste en het pronkstuk aller dieren:
Maar liever zag ik toch een ezel in mijn stal,
Dan twintig leeuwen door mijn tuin of boomgaard zwieren.

• Wees naauwgezet en teder van Geweten;
Zachtmoedig en toegevend, maar met maat,
Dat ge evenwel u van geen wolven vreten,
En van geen ezels schoppen laat.

• 't Eens doorverroeste staal en doorverroest geweten,
Wordt met geen vijlen of vermaanloog schoongebeten.

• Hy die met godsdienst praalt, vindt niemand recht Godvruchtig:
Het hooggezwollen bloed verhindert hem 't gezicht;
Maar ging hem 't innig oog recht open voor het licht,
Hy zag zich-zelf in 't hart als boos en wrevelzuchtig.

• Twee wijzen twisten niet. Geen wijze ook met een dwaas.
Het twisten heeft alleen bij zot met zotter plaats.

• Wees wijs, en leer
Nog altijd meer.

Die zijn plicht
Wel verricht,
Vindt vermaak
In zijn taak.

't Wel besteden van den tijd,
Is nog meer dan blinde vlijt.

Niet leeren maar gedurig spelen,
Loopt eindlijk uit op zelfvervelen.

Haast
Verdwaast.

Een logen tot verschoon van 't kwaad
Is nog veel strafbrer dan de daad.

•Kort is 't leven,
Ons gegeven;
Daarom neemt het wel in acht:
Want het heden te verlengen,
Of het gistren weer te brengen,
Staat niet in des menschen macht;
En het morgen
Is verborgen
In een' ondoorzichtbren nacht.

In De Kervoogdij stond onder de titel 'De vergoeding aan gastpredikanten', het hiervolgende 'tot lering en vermaan':

'In onze kerk is er ten aanzien van vergoedingen, traktementen aan predikanten e.d. veel geregeld. Dat is een goede zaak, want het is voor beide partijen, zowel de gemeente als de predikant, van belang dat men tevoren weet waar men aan toe is.
Een kwestie die niet in de generale regeling geregeld is, betreft de vergoeding aan gastpredikanten. Dat behoeft eigenlijk ook niet geregeld te worden omdat de bond van Nederlandse predikanten daarvoor een duidelijk advies geeft. Dat advies luidt:
– een vergoeding van ƒ 90,– per preekbeurt; en
– vergoeding van reiskosten op basis van eerste klas openbaar vervoer of bij gebruik van de auto ƒ 0,44 per km.
Nu kan men van deze bedragen afwijken. Temeer omdat het niet om zulke spectaculaire bedragen gaat, is het denkbaar dat de vergoeding voor een preekbeurt die een gastpredikant vervult op een hoger bedrag uitkomt dan de genoemde ƒ 90,–.
Maar wanneer eenmaal een bedrag afgesproken is, dan moet er wèl betaald worden. Dat schijnt echter niet altijd even trouw te gebeuren, zo blijkt uit een brief die we eind september jl. van een predikant kregen. "Op het ogenblik heb ik, te beginnen met de eerste zondag van januari 1992, 20 preekbeurten nog niet vergoed gekregen van de gemeenten. Voor het vervullen van deze beurten heb ik ruim 1.600 kilometer met de auto gereden. Meerdere kerkeraden/kerkvoogdijen hebben mogelijk de gewoonte om de beurten per kwartaal of per jaar te vergoeden", vermeldt deze predikant in zijn brief.
"Deze dingen schrijf ik niet voor mijzelf in de eerste plaats", zo vervolgt hij. "Maar uit contact met jongere collega's en met name ook kandidaten, blijkt dit toch bezwaren op te leveren. Ze maken hun kosten, hebben hun bescheiden budget, maar verwachte betalingen blijven achterwege, afgaan veel te lang duren", aldus deze predikant die zich hierover terecht zorgen maakt.
Dit soort slordigheid is niet toelaatbaar. Zoals gezegd gaat het om relatief bescheiden bedragen, zodat het voor geen enkele gemeente een probleem is de declaratie van de predikant voor deze beurten binnen een paar weken te voldoen.
Vandaar onze oproep aan de kerkvoogden die het betreft: gedraag u als een gastheer door er o.m. voor te zorgen dat de gastpredikant direct zijn vergoeding en onkosten uitbetaald krijgt.'

J. van der Graaf

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen