Torenspitsen-Gemeenteflitsen

ABBENBROEK
Dit is Abbenbroek, een Dorp dat ieders ooge streelt;
Een Land, dat van Natuur zo mildlijk is bedeeld,
Dat hier geen Dorpeling na hoger rang zou streeven
Vermits Zijn eigen grond hem kan vernoeging geeven.

Abbenbroek, waar ligt dat eigenlijk? Een vraag die nogal eens gesteld wordt. Abbenbroek ligt even voorbij Spijkenisse, tussen Heenvliet, Geervliet en Zuidland in. Tegenwoordig valt het onder de gemeente Bernisse.
De Bernisse was een doorgaande rivier. Vissers, die hier op de zondagen overbleven, gingen in Abbenbroek ter kerk. En… de watergeuzen voeren via de Bernisse naar Den Briel om die stad uit de handen van de Spanjaarden te bevrijden.
Waar komt de naam Abbenbroek vandaan? 'Broek' komt van 'broekagtige gronden', dat is moerasgrond, die ter plaatse wel achttien tot twintig voet diep moet zijn geweest.
'Abbe(n)' betekent 'abt' of 'abdij'.
In 1206 wordt Abbenbroek reeds genoemd. Het bestaat dan uit een kleine polder.
In het koor van de kerk staan op grafzerken de namen vermeld van 'Jongheer Nicolaas van Abbenbrouck in sijn leven Heer in Abbenbrouck', die stierf op 51-jarige leeftijd in 1619 en die van zijn vrouw 'Joffrou Maria van Egmondt van der Nyburch', die 40 jaar oud in 1613 overleed.
Elke zondag klinkt in dat dorp, dat ieders oogen streelt, tweemaal de kerkklok.
Dat lijkt allemaal zo heel gewoon, maar wie een klein beetje de geschiedenis kent van de gemeente van Abbenbroek, ziet daarin een wonder dat de Heere gewerkt heeft.
Er zijn tijden geweest, dat de voorkerk als opslagplaats van balen stro fungeerde, dat de schapen er hun stal vonden.
Zeker, de kerk is een 'schaapskooi'. De schapen Zijner weide vinden er groen en sappig gras, maar wel op een geheel andere wijze dan hierboven vermeld werd.
De Heere brengt zijn 'kudde' bijeen onder het Woord, tot op vandaag, en Hij zal dat doen tot op de laatste dag, de dag waarop Hij zal wederkomen in heerlijkheid om dan voor eeuwig Zijn schapen bijeen te brengen in de hemelse schaapskooi.

Boven het koorhek, dat scheiding maakt tussen de voorkerk en de koorkerk (daar wordt nu het Woord bediend) staan de woorden uit Handelingen 2 : 47.
'O Heer' doe dagelijks nog volherden,
dat deez' gemeent mag zalig werden.'
Tot op vandaag verhoort de Heere dit gebed.
De kerk te Abbenbroek was vóór 1491 een parochiekerk. Deze parochiekerk was gewijd aan de Heilige Egidius. De dorpskerk heet dus eigenlijk de St. Egidiuskerk, maar deze naam wordt door de hervormde gemeente niet gebruikt.
De burggraaf van Montfoort sticht hier in 1483 een kapittel van een deken en acht kanunniken onder de naam van de Heilige Abt Egidius.
Uit het midden van de 16e eeuw vinden wij de namen van twee kanunniken Evert en Jan van Abbenbroek.
De kerk bevatte zeven altaren, die gewijd waren aan 't Heilige Kruis, St. Anthonius, St. Jacob, St. Anna, de Heilige Geest en twee aan de Heilige Sebastiaan.
Na de reformatie wordt de kerk in gebruik genomen door de Nederlandse Hervormde Gemeente zoals dat vandaag nog is.
De Nederlandse Hervormde Kerk te Abbenbroek is een baksteenbouw met houten bekapping, bestaande uit een rechthoekig gesloten koor, een driebeukig schip en een westtoren.
Na de restauratie (1930-1933) wordt het koor weer tot preekkerk ingericht. Het koorhek, dat nu op zijn oorspronkelijke plaats staat, sluit met een glaswand het koor geheel af. De preekstoel is in 1613 in zijn tegenwoordige vorm gebracht voor rekening van graaf De Merode.
De koperen lessenaar aan de preekstoel dateert uit 1709. In het midden zijn geplaatst de letters S.D.G. (Soli Deo Gloria, Gode alleen zij de eere.) Verder is de lessenaar voorzien van het oud christelijke symbool geloof, hoop en liefde, en de zon der gerechtigheid. Ook de 'slang' ontbreekt niet! Voor de dienaar en de gemeente een duidelijk teken dat de 'satan' tijdens de erediensten aanwezig is. Als in het paradijs heeft hij zich tot doel gesteld om af te trekken van de Heere en Zijn dienst.
Volgens oude gegevens was er in de kerk een wetsbord met daarop de wet in het kort saamgevat:
Eerd God, geen beeld, heiligt Zijn naam, viert Zijn rust.
De eerste tafel van Gods wet Is hier in 't kort bijeengezet.
Waarop vooral wel diend gelet:
Eert ouders, nog moort, nog Boeit, nog steelt, nog liegt, nog lust.

Van dat bord is elk spoor verdwenen, evenals van de koperen doopbekkenhouder, die in het verleden aan de preekstoel bevestigd was.

De toren
De toren dateert uit het begin van de 15e eeuw. De oorspronkelijke toren moet zeer jong zijn ingestort en weer zijn herbouwd. De toren herbergt een oud uurwerk en een klok, gegoten door Sloterdiic en Butendiic in 1451, met het opschrift: 'In de name Godes en de Maagd Maria ben ik gemaakt.' In 1792 werd een tweede kleinere klok in de toren gehangen, die dagelijks om 8, 12 en 20 uur luiden.
ledere keer wanneer wij in dit dorp mogen arbeiden, is daar de verwondering, dat de Heere Zijn kerk bouwt. Hij gaat Zijn Koninklijke gang dwars door de geslachten heen en wij mogen ervan verzekerd zijn, dat Hij tot op de voleinding ook in Abbenbroek Zijn gemeente zal voorzien van dat wat nodig is in leven en in sterven.
Nog van belang is te vermelden, dat de gemeente van Abbenbroek een streekgemeente genoemd moet worden. De gemeente bestaat uit kerkgangers van het eiland Voorne en Putten.
De gemeente leeft vanuit de verwachting en dan denk ik aan Psalm 49 (berijmd): 'Ik neig het oor, daar 'k op Gods inspraak wacht!'
Zo komt de gemeente samen luisterend naar wat de Geest tot de gemeente te zeggen heeft.
K.J. Visser v.d.m.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen