Fragmenten uit vraaggesprek van NCRV-Kerk Vandaag d.d. 25 januari 1993 n.a.v. extra vergadering hervormde synode

Interviewer (Teun Jan Tabak): De hervormde synode wil dat deze discussie in de breedte van de kerk gevoerd gaat worden. U heeft nogal wat kritiek geuit, ook afgelopen vrijdagavond, op de Gereformeerde Kerken. Zit het probleem van 'Samen op Weg' nu op die kerkorde of zit het vooral op die Gereformeerde Kerken?
Ir. J. van der Graaf: Het zit op twee dingen vast, die toch met elkaar te maken hebben. In de loop van de jaren hebben wij telkens als Gereformeerde Bond duidelijk gemaakt hoe diep ook de verschillen geworden zijn tussen de Gereformeerde Bond en Gereformeerde Kerken met name. Wij kijken dus met grote zorg naar éénwording, waarbij wij ook op die Gereformeerde Kerken letten, wat daar omgaat. Nu gaat het om een kerkorde, die een exponent is van theologische ontwikkelingen ook in de Gereformeerde Kerken. Dus onze zorg richt zich op die kerkorde, maar daarbij ook op de breedte van het proces waar de Gereformeerde Kerken helemaal in betrokken zijn.
Interviewer: Ds. Boomsma, voorzitter van de synode van de Gereformeerde Kerken, die kritiek op de Gereformeerde Kerken bij de Gereformeerde Bond vandaan; u heeft die synodezitting bijgewoond als toehoorder. Wat vindt u daarvan? Kunt u daarmee leven? Zegt u, het is goed, dat het uitgesproken is? Het is goed, dat de hervormden daarover discussiëren? Nu gaan we over tot de orde van de dag?
Ds. P. Boomsma: Tot de orde van de dag niet zonder meer natuurlijk, want in 1986 hebben we tegen elkaar gezegd als Hervormde en Gereformeerde Kerk, dat we in staat van hereniging zijn. Je zou kunnen zeggen, dat we verloofd zijn. Dat we nu eens gaan kijken wanneer we gaan trouwen en die twee kerken samenvoegen.
Interviewer: De Bond wil niet.
Ds. P. Boomsma: Daar is toen bij gezegd, dat dat gaat om de Hervormde Kerk in volle breedte. Ook toen, en dat beaam ik onmiddellijk, heeft de Gereformeerde Bond de nodige reserve uitgesproken. Men heeft kritiekpunten neergelegd. We hebben te maken met de hele Hervormde Kerk. Dat betekent, dat wanneer je op weg bent naar een hereniging, dat ook betekent, dat er kritiek geuit mag worden. Het gaat er natuurlijk alleen om: hoe zuiver is die kritiek? En wat is de toon van die kritiek? Wat is de bedoeling van die kritiek?
Interviewer: U heeft het vrijdagavond voor een deel gehoord. Wat vond u van die kritiek? Even een aantal punten: de Bond verwijt de Gereformeerde Kerken, dat ze de belijdenis loslaten en dat de visies zich zeer snel wijzigen.
Ds. P. Boomsma: Ik denk, dat daar voor een deel ook zeker waarheid in schuilt. Ik kan dat moeilijk ontkennen. De Gereformeerde Kerken van nu zien er echt anders uit dan de Gereformeerde Kerken van vijftig jaar geleden. Ik verdraag het niet wanneer gezegd wordt, dat dè Gereformeerde Kerken de belijdenis loslaten. De Gereformeerde Kerken zijn een waaierachtig geheel geworden. Er is veel variatie in gekomen. Daar zou je heel veel dingen, minder goede, maar ook hele goede dingen van kunnen zeggen. We zijn voor een groot deel anders bezig dan we dat in het verleden waren. Dat vind ik op zich niet slecht.
Interviewer: Maar nu gehoord hebbend de discussie afgelopen weekeinde, zegt u dan: 'Samen op Weg' kan toch wel gewoon in het tempo voortgaan zoals we dat hebben voorzien?
Ds. P. Boomsma: Ik krijg zo langzamerhand de indruk, dat het probleem, dat daarin schuilt is, dat in de Hervormde Kerk als het ware drie grote stromen zijn: de Gereformeerde Bond, dan een middengroep en een linker, wat vrij met Bijbel en theologie omgaande groep. We hebben als partner van de Hervormde Kerk niet in huis die tegenhanger van de Gereformeerde Bond. We hebben de andere twee stromingen wel in huis. Wel een hele brede stroming van mensen, die op een hele goede manier met de Bijbel en met wat in het verleden vanuit de kerken gezegd is over wat de inhoud is van het christelijk geloof bezig zijn. De hele zaak zonder meer afschrijven van: 'wij herkennen niets bij jullie?' Ik begin me zo langzamerhand af te vragen of dat het niet daarin ligt, dat we gewoon niet een tegenhanger hebben als de Gereformeerde Bond.
Interviewer: Meneer Van der Graaf.
Ir. J. van der Graaf: Ik ben eigenlijk erg blij met deze open benadering. We zijn eigenlijk direct bij de kern van het probleem. Ik wil ook uiteraard zeggen, dat het niet aangaat om generaliserend te spreken over alles wat zich in de Gereformeerde Kerken voordoet. Ik weet beter. Ook uit de afgelopen periode moet ik constateren, dat vaak heel duidelijke instemming betuigd is met de positie die de Gereformeerde Bond nu heeft in de Hervormde Kerk. Dat dat gebeurd is vanuit de Gereformeerde Kerken. Ik denk, dat de spijker op de kop geslagen wordt als Boomsma nu zegt: 'Kijk wij hebben, die tegenhanger van Gereformeerde Bond niet in onze kerken, wel dat midden van de Hervormde Kerk'. Wel, dat is wat ik betoogd heb ook zelf één en andermaal afgelopen weken, maar ook op de synode. Als dit samengaat, dan vindt er een aansluiting plaats van de Gereformeerde Kerken bij het brede midden van de Hervormde Kerk, waar wij, als hervormd gereformeerden, altijd zeer kritisch mee hebben moeten omgaan vanwege de belijdenis. In het samengaan zal die middenstroom alleen maar breder worden en zal de positie van de Gereformeerde Bond daarin geen versterking vinden van de kant van de Gereformeerde Kerken. Nog één opmerking daarover. Het is goed om dat hier toch een keer te noemen. Ik was er zelf zeer emotioneel bij betrokken. Vrijdagnacht heeft zich toch een zeer geladen confrontatie voltrokken tussen prof. Weijland – de enige keer, dat de gereformeerde stem klonk op de hervormde synode, omdat hij deel uitmaakt van die werkgroep voor de kerkorde, en mij zelf. Ik denk, dat díé confrontatie symptomatisch moet worden geacht voor het probleem, dat we als hervormd gereformeerden, als Gereformeerde Bond, om het maar wat anders te zeggen, in het 'Samen op Weg' proces innemen.
Interviewer: Ir. Van der Graaf als er nu niets verandert bij die Gereformeerde Kerken – ds. Boomsma heeft dat ook niet in de hand, want het is een maatschappelijk proces – als er nu niets verandert bij die Gereformeerde Kerken, wilt u dan wel 'Samen op Weg' met die gereformeerden?
Ir. J. van der Graaf: Laten we eens even nu de stukken zuiver houden als het gaat om het resultaat van de vergadering afgelopen zaterdag. Wij zijn heel duidelijk met elkaar in gesprek geweest. We hebben elkaar heel duidelijk de dingen uitgelegd. Daar mag geen misverstand en daar kan geen misverstand meer over zijn. De winst acht ik: de Hervormde Kerk is nu echt wakker geworden, als het gaat om de verontrusting. Ze zeggen wel eens als de hervormden wakker zijn, dan zijn ze goed wakker. Ik geloof ook, dat de Gereformeerde Kerken nu goed wakker geworden zijn en zich realiseren op welk een cruciaal punt we aangekomen waren in 'Samen op Weg'.
Interviewer: U vindt, dat er iets moet veranderen bij de Gereformeerde Kerken?
Ir. J. van der Graaf: Wat ligt nu in de kerken? Het néé van Putten ligt in de kerken, tegen de grondslag van deze kerkorde. Als daar niets in verandert, blijft dat néé recht overeind staan. (…)
Interviewer: De verwijten, die aan u gemaakt worden over het loslaten van de belijdenis, de snelheid waarmee de visies zich wijzigen, daar zult u toch iets mee moeten doen? Wilt u er iets mee doen? Of zegt u, dat is jammer, dat moet dan maar.
Ds. P. Boomsma: Ik denk, dat dat een proces is waar we, ook als Gereformeerde Kerken, constant mee bezig zijn. De vraag hoe je met de dingen omgaat, de vraag vooral ook hoe je de boodschap van Jezus vertaalt in deze tijd, terwijl je trouw blijft aan datgene waar je altijd voor gestaan hebt. Dat is een worsteling. Daar worden missers in gemaakt en daar worden geweldige dingen in gedaan. In heel dat proces zitten we. Dat bedoel ik ook wel een klein beetje als ik zeg, dat ook de Gereformeerde Bond nu wakker moet worden. De Gereformeerde Bond moet niet alleen karikaturen tekenen van de Gereformeerde Kerk, maar ook moet proeven gewoon: 'Wat leeft daar verder nog allemaal aan, in onze ogen (ik spreek voor de Bond) betrouwbaar gelovig bezig zijn'?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen