Torenspitsen-gemeenteflitsen

WOUTERSWOUDE

De Hervormde Kerk te Wouterswoude in de Dokkumer Wouden (Noordoost-Friesland) is al zeer oud. Zij moet gebouwd zijn ongeveer aan het eind van de 13e eeuw en was oorspronkelijk van het type, zoals men dat zo veelvuldig aantreft in het noorden des lands: aan de westzijde een toren met zadeldak, aan de oostzijde het koor, in het midden het schip met romano-gotische vensters. Maar in het jaar 1805 vond aan de vervallen kerk een ingrijpende verbouwing plaats. De oude toren bleef ongewijzigd, maar schip en koor werden grondig vernieuwd en grotendeels ommetseld, zodat er gesproken werd van 'eene zindelijk nieuw gebouwde kerk'. Het zadeldak werd pas aan het begin van onze eeuw vervangen door een korte spits. In de kerk bevindt zich het familiewapen van het Friese adellijke geslacht Van Sytzama, maar de oude herenbank is verdwenen. Het kerkje is liefelijk gelegen op een terp, op een plaats waar vroeger — naar sommige onderzoekers menen — reeds een Germaans heidens heiligdom moet hebben gestaan. In de 8e eeuw kwamen in deze omgeving christelijke zendelingen, van wie de bekendste natuurlijk Bonifatius is, die in 754 in deze omgeving werd vermoord. Anderen, o.a. Liudger, gingen hier voort met de verbreiding van het Evangelie. Overal verrezen christelijke kerkjes. De Reformade vond in deze streek al vrij vroeg ingang. In 1526 en volgende jaren werden reeds ketters uit deze' omgeving (Anjum, Driesum) ter dood gebracht. Een sterke aanhang hadden in Friesland de Wederdopers of Anabaptisten.

Nog zijn hier vele Doopsgezinden en Baptisten te vinden. In 1566 sloten 30 Friese edelen zich aan bij het Verbond der Edelen tegen de Roomse inquisitie en de strenge bloedplakkaten. De Reformatie scheen krachtig door te breken. In 1572 viel Dokkum met nog enige andere Friese steden in handen van de geuzen, maar deze konden nog geen stand houden tegen de Spaanse overmacht. Dokkum werd uitgemoord. Maar ook de Staatse troepen konden de kerkgebouwen niet met rust laten. Soldaten van de Friese veldheer Frederik van Vervou, hofmeester van stadhouder Willem Lodewijk van Nassau, plunderden de kerk van Wouterswoude, waardoor het oude (roomse) kerkzilver verloren ging. In 1580 werd op besluit van de Friese Landdag ook hier de Reformade doorgevoerd.

De eerste predikant kwam in 1582: heer Fredericus, die vanwege het aanvankelijk predikantentekort alle dorpen in de grietenij (gemeente) Dantumadeel had te bedienen. Hij schijnt hier maar kort geweest te zijn. Wouterswoude werd vervolgens gecombineerd met Driesum en Dantumawoude, een combinatie die is blijven bestaan tot 1876. De eerste predikant van deze combinade was ds. Thomas Johannis Alberti. Het jaar van zijn komst is niet meer bekend. In 1605 vertrok hij naar Grootegast. De laatste predikant van de combinatie was-ds. Johannes Abel Victor (1844-1872), een gematigd rechtzinnig man, nadat ook niet-calvinistische predikanten (o.a. ds. G. A. Abbring, 1782-1798; als aanhanger van het Franse bewind ontzet) de gemeente hadden gediend. In de tijd van ds. H. P. van Huisum (1799-1811) was de strijd rond de invoering van de Gezangen hevig. Het was voor hem maar moeilijk om 'tegen de stroom van domheid en bijgeloof te moeten opzwemmen', zo meldt de historie. Het geestelijke leven werd vooral gevoed in de bevindelijke gezelschappen, die nogal wat vijandschap ondervonden. In 1840 ontstond te Wouterswoude een kleine afgescheiden streekgemeente, thans de Gereformeerde Kerk. Toch bleef het merendeel van de bevindelijken de kerk trouw. De gemeente stond sterk onder de invloed van het Réveil. In 1876 werd het zgn. Floreenstelsel (stemrecht voor de grootgrondbezitters) opgeheven en de combinade met Driesum en Dantumawoude ontbonden. Wouterswoude kon nu met de stemmen van de belijdende lidmaten haar eigen predikant beroepen. Voorkeur genoten heel duidelijk predikanten in de geest van de bekende dr. H. F. Kohlbrügge. Ds. P. J. Hopman (door zijn vijanden uitgescholden voor ds. Hoepla) werd hier predikant van 1878-1881. Onder zijn bediening vond een geestelijke opwekking plaats. Het notulenboek gewaagt ervan, hoe in die tijd zondaars werden bekeerd tot het levend geloof in Christus. Dit heeft een krachtig stempel op de gemeente gedrukt en er mede toe geleid, dat de Doleantie (1886) alhier vrijwel geen ingang vond. Ds. Hopman schafte hier ook de Gezangen weer af, al zijn ze na zijn vertrek soms nog wel gezongen, totdat ds. J. C. van Apeldoorn (1916-1918, oom van ondergetekende, gekomen van Sebaldeburen) er definidef een einde aan maakte. Namen die in Wouterswoude nog steeds met ere genoemd worden, zijn o.a. die van ds. J. H. Koster (1918-1923), ds. J. Bus (1930-1932) en ds. G. Veldjesgraaf (1967-1972). De huidige predikant is drs. W. van Vlastuin.

Het orgel werd geplaatst in 1897.

Wouterswoude is een kleine, door Gods genade bloeiende gemeente, die ondanks kerkelijke en geestelijke zorgen die ook hier gevonden worden, tot op heden gewagen mag van de bijzondere bemoeienissen des Heeren. Die ook hier het betoont dat Hij trouwe houdt en eeuwig leeft en niet laat varen de werken Zijner handen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen