Vasten en bidden (2)

Vasten, een voorschrift?

'Maar de dagen zullen komen, wanneer de Bruidegom van hen zal weggenomen zijn, en dan zullen zij vasten.' Wanneer wij ervan uitgaan dat hier niet alleen de tijd tussen Hemelvaart en Pinksteren bedoeld is, doch de tijd tussen Hemelvaart en wederkomst, dan hebben deze woorden konsekwenties ook voor ons. Allereerst is het niet wijs om in deze woorden van Jezus een gebod te horen. Hoewel de vastendagen in Oud en Nieuw Testament niet worden, afgewezen, wordt wel elke traditionele vorm ten behoeve van de inhoud van het vasten betwijfeld. Vasten is onderstreping van gebed, vasten is verootmoediging, vasten dient een doel. Verder heeft wijlen J. P. Versteeg er terecht op gewezen dat Jezus wel het vasten herhaalt in het tweede deel van Mat. 9 : 15, maar niet het treuren. Dat houdt verband met de Bergrede, waarin zij die vasten, het niet aan de mensen moeten laten zien, maar hun Vader ziet het in het verborgene. Het gaatom Hem, het gaat om God. We kunnen voorlopig niet meer concluderen dan: asten is slechts een voorschrift, inzoverre het om God gaat. En daarmee zeggen we in feite alleen, dat vasten jQiet kan worden voorgeschreven, tenzij dan in het verkeer tussen God en de ziel die Hem zoekt.

De lijdensweken zijn weken van vasten en gebed. Allicht concentreert de christenheid zich niet op het lijden en sterven van Christus met behulp van eet-en drinkgelagen. Daarom eindigt zelfs de carnavalstijd ~ al is het een zaak die niet tot navolging strekt - met aswoensdag, wanneer volgens rooms-katholieke en oosters-orthodoxe traditie de lijdenstijd begint. Vasten is een middel tot concentratie met verbindingen naar droefheid, verootmoediging en gebed. En zo kan vasten een middel zijn om zich te concentreren op het lijden en sterven van Christus.

Wat wij verloren hebben

We kunnen niet ontkennen, dat in het protestantisme van concentratie op Christus' lijden en sterven gedurende de lijdensweken weinig overgebleven is. Velen van de oudvaders verstonden nog, dat het geestelijk leven een geordend leven is en dat het onder andere in oefening bestaat, maar de meesten in onze dagen hebben zulke gedachten allang naast zich neergelegd. Wie zulke concentratie toch waagt te verdedigen, krijgt het verwijt van papisme naar zijn hoofd of hij wordt versleten voor iemand die naar werkheiligheid staat. En ondertussen leeft men zijn leventje voort, zonder concentratie op Jezus, Zijn wonden, Zijn striemen. Zijn bidden. Zijn bloed. Zijn dood. In veel gemeenten waar men niet graag de dienst van Tweede Kerstdag of Tweede Paasdag zou laten varen, is er weinig of nauwelijks belangstelling voor de dienst op de Goede Vrijdag. En wordt er op Hemelvaartsdag gepreekt over wat de mannen in witte kleding zeggen over een Jezus Die weggenomen is in de hemel en zo ook zal weerkomen, dan wordt de periode daartussen al snel verzwegen. Geen prediker haalt het in zijn hoofd om op Hemelvaartsdag te zeggen, dat nu de vastentijd ingaat. In 'Trappen des geestelijken levens' vraagt de zoon aan vader Brakel: 'kondet gij dan altijd zo bidden, schreien en aanhouden? ' Waarop de godzalige predikant van Makkum antwoordt:

'Soms was ik wel zo moedeloos en zwak, dat ik als voor de Heere ging neerliggen met Ezra, en de lust en kracht niet had om mijn mond te openen. Evenwel kon ik van de Heere niet scheiden, maar bleef alzo voor Hem en bij Hem en met Hem, totdat Hij mij enige sterkte gaf

Soms was mijn hart zo hard en onbewegelijk dat ik niet kon schreien met mijn ogen, maar nochtans schreide ik met mijn ziel en begeerte, en ik bad en smeekte zoveel en zoals ik kon, en ging al voort met mijn oefening naar God, (of Hij) mij genade gaf En eindelijk zag dan de Heere mijn ellende aan naar Zijn oneindige genade en de waarheid van Zijn beloften.'

Dezelfde Theodorus a Brakel zegt in 'Het geestelijke leven en de stand van een gelovige mens hier op aarde', dat de orde van de dagelijkse geestelijke oefening er is omwille van onze nood:

'Onze eigen nood vereist het, dat wij gelijk de heilige mannen van God ons ook alzo tot bidden begeven en bij nacht en 's morgens vroeg ons begeven tot God. Want machtige vijanden hebben wij tegen, die ons verderf zoeken, als de duivel, de wereld en de inwonende zonde, dat is onze verdorvenheid, die niet rusten om ons altijd, nacht en dag, op alle gelegenheid ten val te brengen.'

Terwijl Brakel sr. heel veel van tijden en gelegenheden van zulke geestelijke oefeningen overlaat aan de vrijheid van hen tot wie hij zich richt, noemt hij toch ook zaken waarvan hij zegt, dat die niet aan ons ter keuze staan. Een daarvan is het vasten. Op het einde van het eerste deel van zijn boek schrijft hij een hoofdstuk over de vraag hoe men zich met vasten en gebed voor God moet verootmoedigen.

Het einde en oogmerk van het vasten moet niet zijn om daar enige verdiensten te stellen, maar om ons bekwamer te maken, om des te beter God te dienen.

1. Het vasten is goed om ons te vernederen; doordat we voor een tijd geen voedsel tot ons nemen, zullen hart en gemoed daardoor te ootmoediger worden.

2. Het verstand wordt erdoor gescherpt.

3. De geest wordt losser en vaardiger om onverhinderd tot God opgeheven te worden.

4. Door vasten kunnen wij onze verdorven natuur aan de geest onderwerpen.

5. Het vasten zelf is als een stilzwijgende belijdenis van zonde.

6. Wie nooit vast, kent de weldaad niet dat God hem spijze geeft.

7. Wie zich zo met vasten en gebed voor God verootmoedigt, ontvangt van God de verhoring van het gebed, niet om de verdienste van het vasten, maar omdat God belooft heeft die te geven aan wie zich voor hem verootmoedigen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen