Globaal bekeken

Uit Gids 1993/1994 van de Hervormde Gemeente Wateringen en Kwintsheul de volgende wetenswaardigheden:

Wateringen in het verre verleden
Het huidige Westland was in het grijze verleden een Biesbosachtig gebied, vol poelen en plassen. Bij vloed, dus tweemaal per dag, drong het water van de Noordzee via de monding van de Maas diep het land in, tot voorbij Nootdorp en Pijnacker. Deze wilde getijdestroom, de Gantei, werd door de mens bedwongen door de zijkreken af te dammen en de oeverwallen te verhogen. Van het Wateringse deel van de Gantei rest slechts het Vlietje of de Vliet, een molensloot ten Noorden van de Herenstraat
De naam Westland is vermoedelijk afkomstig van een oude waterstaatkundige onderscheiding, die in de 13de eeuw door het Hoogheemraadschap Delfland werd gebruikt. Daarbij werd onderscheid gemaakt tussen het Westland en het Oostland. Het Westland omvatte Voorburg, Rijswijk, Wateringen, Monster, Naaldwijk, Schipluiden, Vlaardingerambacht en Maasland. 's-Gravenzande was toen nog een eiland, De Lier nog geen ambacht.
Omstreeks 1240 vestigde zich in Wateringen een lid van het geslacht UtenHoecke. Naar zijn nieuwe woonplaats ging hij zich 'Van de Wateringhe' noemen. Ridder Gerard van de Wateringhe bewoonde een slot, het Huys ter Wateringen, gebouwd op de plaats van de latere boerderij, die daarom 'het Hof' of 'de Hofboerderij' werd genoemd. Het slot is ook als klooster in gebruik geweest. Het werd in 1573, tijdens de 80-jarige oorlog, verwoest.
In 1574 stonden in Wateringen slechts 74 huizen ('haertsteden'). In 44 daarvan woonden armlastigen, in de taal van die tijd aangeduid als 'mensen die van de Heilige Geest leven', hetgeen wil zeggen dat zij ondersteund werden door de diakenen, toen 'armmeesters' of 'Heylige Geestmeesters' genoemd.

De Hervorming in het Westland
De eerste Hervormde predikant in het Westland was Arent Dirckz de Vos. Hij was in 1532 pastoor in De Lier geworden. In 1566 – het jaar van de beeldenstorm – deelde De Vos van de kansel af mee dat hij in de kerkdiensten niet langer het Latijn, maar de volkstaal zou gebruiken. Dat gold ook voor de liturgie: voortaan zouden alleen Nederlandse psalmen en andere geestelijke liederen worden gezongen.
De tegenmaatregelen kwamen van het Hof van Holland, dat hem uit zijn ambt ontzette. In 1567 werd ds. De Vos gearresteerd. Drie jaar lang hield men hem in de gevangenis. Omdat hij niet bereid bleek zijn geloof af te zweren werd hij op 30 mei 1570, met drie geloofsgenoten, in Den Haag levend verbrand.
In Wateringen kreeg de Hervorming vaste voet na de verovering van Den Briel op de Spaanse troepen onder de Hertog van Alva (1 april 1572). Kort nadien werd de kerk door de Hervormden in gebruik genomen en werd Aelbrecht van Schoonhoven, voordien RK priester, de eerste Hervormde predikant.

In een boekje 'Ontsloten verleden' geeft B. Florijn herinneringen aan wijlen ds. E. du Marchie van Voorthuysen, de bekende oud-gereformeerde voorganger. Hieruit het volgende citaat:

'Eens vertelde ds. Van Voorthuysen: "Ik heb eens een man gekend en die zocht steeds maar naar dwalingen bij Luther. En als hij er dan weer één bij Luthers avondmaalsviering gevonden had, dan had hij daar zo'n plezier van en dan praatte hij daar veel over. Hij leek dan wel wat op zo'n klein keffertje, dat tegen een leeuw blafte, zo ergens bij zijn achterpoten. Een leeuw, die dan op zijn best even omkeek naar dat gekef bij zijn achterpoten, alsof hij zeggen wilde: '"Ga toch naar huis, hondje'" '.

J. van der Graaf

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen