Torenspitsen-Gemeenteflitsen

HOOGBLOKLAND
De oudste berichten die melding maken van een kerk in Hoogblokland, dateren uit 1332. Uit de rekeningen van het Kapittel van de Dom te Utrecht blijkt, dat in de Middeleeuwen reeds betalingen aan Hoogblokland zijn verricht.
De plaats waar nu de kerk staat, is de plek waar ook eeuwen geleden een kerkgebouw stond. De kerk staat en stond op een zandopduiking in het lage polderland, de Bloklandse donk. Een altaarsteen is nog over van de oudste kerk. Deze steen is van het zogenaamde wasserstein, een soort ketelsteen dat uit Romeinse aquaducten werd gehakt. Dat de kerkmeesters (kerkvoogden) niet altijd voldoende middelen bezaten om voor behoorlijk onderhoud te zorgen, blijkt bijvoorbeeld uit een vermelding, dat na de overstromingen in 1740 en 1741 (de Alblasserwaard overstroomde 33 keer) uit de algemene landskas geld werd verstrekt voor het herstel van kerk en pastorie. En dominee P. Meesters schreef in 1781 in het kerkboek: 'Op verzoek van de kerckmeesters is met goedvinden van zijne HoogEd (de drossaard van Gorcum?) wegens de grote kosten aan den tooren en 't dak welks laatste geheel aan wederzijde van den tooren vernieuwt moest worden, goedgevonden, dat de groote- en diaconie armen 't gemelde dak voor hunne rekening zou laaten maaken en is bevonden, dat de kosten daarop lopende, bedragen de somma van 1317-3, 't welk uit de kist genomen is, waar nu nog blijft 459-19.'
In de loop van de negentiende eeuw verslechterde de toestand van het kerkgebouw zodanig dat tot nieuwbouw moest worden overgegaan. In 1878 oordeelde de kerkvoogdij de financiële positie – mede door verkoop van iepebomen achter de kerk – gunstig genoeg om tot de bouw van een nieuw bedehuis over te gaan. Op 15 november 1880 kon de nieuwe kerk in gebruik worden genomen. Ds. H. Groeneveld leidde de dienst.
De kansel is nog overgebleven uit de oude kerk. Het jaartal 1632 is daarop duidelijk te lezen; de letters AR. zijn zeer waarschijnlijk de initialen van kerckmeester Aert Robben. De kroonlamp dateert uit 1708. Toen gaf de drossaard van Gorinchem toestemming om (alweer!) geld van de diaconie-armen te gebruiken voor de koop van een koperen kroonlamp.
In 1972 is het interieur van de kerk geheel vernieuwd en ontstond een vriendelijk kerkje dat plaats biedt aan 225 personen. Van de burgerlijke gemeente wordt voor een symbolisch bedrag het benedengedeelte van de toren gehuurd. Daar zijn een aantal jaren geleden een vergaderruimte en een consistoriekamer gesitueerd. De broeders van de kerkeraad verblijven sindsdien voor en na de dienst een ogenblik in de voormalige gevangenis!
De eerste calvinistische voorganger was Reijnier Jansz. van Stricken. Hij was schoolmeester in Hoornaar en bekleedde van 1578 tot 1580 het predikambt in Hoornaar en Hoogblokland. In 1580 werd Willem Oosterzee toen predikant van de beide dorpen. Hoewel de overgang naar de nieuwe leer in de Alblasserwaard vrij algemeen is geweest, bleven de oude volksgebruiken een hardnekkig bestaan leiden. Toen ds. Oosterzee in 1588 de classicale vergadering in Ameide voorzat, rapporteerde hij van de 'gruwelen van de dansspelen op Karmis Vastelavondt' in eigen gemeente. Andere afgevaardigden spraken over de praktijken van waarzeggers en duvelbezweerders.
De combinatie met Hoornaar duurde tot 1610. Toen stemden classis en de drossaard van Gorinchem er mee in dat Hoogblokland een zelfstandige gemeente werd.
De eerste 'eigen' voorganger was Comelis Geisteranus. Zijn vader Jodocus Geisteranus was predikant in Gorinchem en zorgde ervoor dat zijn zonen Cornelis en Arnoldus resp. in Hoogblokland en Schelluinen predikant werden.
Nog voor de Synode van Dordrecht werden Cornelis en Arnoldus verdacht van remonstrantse sympathieën. Aanvankelijk wist Cornelis de praeses van de classis te overtuigen van zijn contra-remonstrantse gevoelens. In 1619 weigerde hij echter de Canon van de Nationale Synode te ondertekenen. Cornelis werd evenals zijn broer uit het ambt ontzet. Dit zeer tegen de zin van de Bloklanders, die vonden dat Cornelis goed preekte en 'met eene eerbaren handel en wandel vreedelicken was voorgegaan'. Cornelis werd er later zelfs van verdacht deel uit te maken van het complot dat plannen beraamde prins Maurits van het leven te beroven. Cornelis vluchtte naar Duitsland en diende daar een remonstrantse gemeente.
Zo dienden een lange rij predikanten de gemeente. Ds. A. Prins is de 35e in die rij. De ene predikant bleef slechts enkele jaren, anderen bleven langer, sommigen heel lang. Ds. P. Meesters spande de kroon. Hij verkondigde het Woord in Hoogblokland gedurende 49 jaren, van 1753 tot 1802. Zijn naam staat nog vermeld op de luidklok die in 1765 in de toren werd gehesen en nu nog elke zondag de gemeente oproept tot de dienst des Woords.
Ds. J. Ronge leidde de gemeente tijdens de beide wereldoorlogen. 14 januari 1912 werd hij bevestigd. Aan de handoplegging nam o.a. de later zo omstreden prof. Hugo Visscher deel. Ds. Ronge kreeg bekendheid door zijn publicaties in het Gereformeerd Weekblad en in 'De Vaandrager', het orgaan van de Ned. Herv. Jongelingsbond, op Gereformeerde Grondslag.
In januari 1945 kwam, enkele maanden voor de bevrijding, een einde aan zijn leven.
Ruim vierhonderd jaar is zo het Evangelie verkondigd, heeft de oproep tot geloof en bekering geklonken.
In het boek 'Over Blokland' lezen we de kerkgeschiedenis van ons dorp. We lezen van perioden van rust en vree, van perioden van oorlog, van overstromingen, van oorlogen en wanorde, strijd ook binnen de kleine Hoogbloklandse gemeente. Maar Gods werk mag ook hier doorgaan, tot op de dag van vandaag.
De gemeente kent een goed functionerend verenigingsleven en een flink aantal catechisanten.
Zo mogen we zien, dat God werkt in de lijn van de geslachten. Hem alleen zij daarvoor de lof en dank.

J. Keijnemans, pres. kerkv.

Veel gegevens zijn genomen uit het boek 'Over Blokland, geschiedenis van een dorp in het Land van Arkel,' dat geschreven is door dhr. en mevr. Van Kuilenburg.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen