Dat de kerken niet zwijgen!

Het is m.i. terecht wat in 'de Waarheidsvriend' van 22 april 1.1. drs. G. van Leijenhorst, lid van de Tweede Kamer, opmerkt aangaande de houding van de kerken m.b.t. de belangrijke ethische vragen, die thans in ons staatkundig bestel aan de orde komen. Hij zegt daar o.a., dat — uitgezonderd de r.k. kerk — de kerken zich bij de parlementaire behandeling van abortus provocatus en euthanasie stilhielden. Eerder is ook-Zondagsreclame op de televisie, bijna ongemerkt — ondanks beloften vanuit het CDA — vrijwel zonder tegenstand mogelijk geworden. De kerken geven nauwelijks nog leiding of richting aan maatschappelijke en politieke vraagstukken.

In aansluiting aan wat drs. Blenk en ir. Van der Graaf opmerkten over het zich soms afzijdig houden van hervormd-gereformeerden, vraagt Van Leijenhorst zich afin hoever theologische noties, die bij hervormd-gereformeerden werkzaam zijn, bepalend kunnen wezen voor de houding, die men bij ons ten aanzien van samenleving en politiek aanneemt. Is m.a.w. de theologische achtergrond van onze kerkelijke groepering op die houding van invloed?

Deze vraag wordt m.i. niet ten onrechte gesteld: immers wij leven veelszins vanuit het historisch gedachtengoed, dat bekend staat als de Nadere Reformatie.

Na de Dordtse Synode (1618-1619), komt er na felle strijd inzake leergeschillen een reactie op dit leerstellig handelen. Dit leidt dan tot een, van binnen uit, critisch zien naar hetgeen bereikt is. Deze Nadere Reformatie vraagt naast het verstandelijk omgaan met de geloofswaarheden, een persoonlijk geheiligd leven en een voortdurende innerlijke hervorming van het godsdienstige en het openbare leven in Kerk en Staat. Dus geen distantie van de Staat.

Woordvoerder van deze geestesrichting was de Utrechtse theoloog Gisbertus Voetius. Naast zuiverheid in de leer, waarvoor hij stond, is vroomheid van hart voor hem het kenmerk van het ware christen-zijn. Hij vond met deze gevoelens aansluiting bij de vaders van de zgn. 'Moderne Devotie', een middeleeuwse voor-reformatorische geestelijke stroming, van bevindelijk karakter.

Een in deze calvinistisch-spirituele school van Voetius veel gelezen schrijver is Thonaas van Kempen, de auteur van het alom bekende: 'De navolging van Christus'. Zo zoekt de Nadere Reformatie, vanuit een gelovig kerk-zijn het leven van de Staat te beïnvloeden en dit van binnen uit te hervormen.

In dit spoor is enkele eeuwen later de voorname christen-staatsman Groen van Prinsterer werkzaam. Ook bij hem: geen staatkunde om zichzelf; zijn leuze is: 'Een staatsman niet; een evangeliebelijder'. Dat wordt dan, zoals het daarna wel is geformuleerd: een strijden voor dé ere Gods op elk terrein van het leven. Evenwel, het gevaar van een veruitwendiging van deze staatkundige opstelling is — dat leert de geschiedenis — niet denkbeeldig. Wij zullen daarom bij Voetius in de leer moeten, en — met hem luisterend naar de Schriften — vanuit de innerlijke verandering van ons bestaan, de geestelijke hervorming van het openbare leven zoeken. Hier ligt ook voor de kerken een taak.

Zo zal er naast de dienst van het Woord en de catechese, in het andere kerkelijke vormingswerk ook aandacht zijn voor levensbeschouwelijke en staatkundige vragen. Daarbij is bespreking van de beginselprogramma's van de christelijke politieke partijen een goede manier om inzicht te krijgen aangaande het staatkundig gebeuren in ons land. Dit kan plaats hebben binnen de bestaande werk-en studiegroepen van jongeren en ouderen in onze Hervormde Kerk-en Gereformeerde Bondsgemeenschappen.

Ook bij de catechismus-prediking, denk hierbij m.n. aan de bespreking van de Tien Geboden, kan het handelen van burgers en overheid vanuit het Evangelie worden belicht.

Zo kan ons geloof, dat zich mag richten op het weten het eigendom te zijn van onze Heere Jezus Christus — behalve in ons persoonlijk bestaan — ook werkzaam worden in de samenleving. In samenhang hiermee kunnen Gereformeerde Bondsgemeenten en afdelingen van de Gereformeerde Bond in staat zijn, ook op staatkundig gebied, vanuit christelijk belijden, getuigend en sturend te werken. Dit óók binnen de christelijke politieke partijen, die ieder onzer, naar eigen overtuiging, is toegedaan.

Verder kunnen dan, in voorkomende gevallen, ook vanuit de kerken, acties komen als die van het petitionement, dat thans vanuit onze kerkelijke kring en vanwege de werkgroep Geestelijk Beraad, aan de Eerste Kamer der Staten-Generaal wordt aangeboden.

Mogen wij verwachten, dat mi de tijd gekomen is, dat het spreken van de kerken zich zal richten tegen een ons opgedrongen verwereldlijkte staatsmoraal, die in ons land toeslaat en die ook de kerken treft. Tegen het tweede millennium komen herkerstening van wereld en van Kerk in ons gezichtsveld.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen