Seksualiteit en kommunikatie (3)

In het vorige artikel heb ik een aantal denkmodellen genoemd en toegelicht. In dit artikel wil ik hierop reageren.

C. Een korte reaktie op deze modellen
1. Opvallend is dat ondanks de grote verschillen van de modellen er overal van uit wordt gegaan dat seksueel gedrag gevolgen heeft voor de sociale omgang tussen mensen en zowel in het kleine als in het grote verband. Hieruit zal duidelijk zijn dat seksualiteit in menselijke verhoudingen en menselijke kommunikatie een belangrijk aspekt is.
Uit de praktijksituatie van Jan en Klazien blijkt dat het seksueel gedrag van Jan en Klazien gevolgen heeft voor hun onderlinge relatie. Jan wil op de oude voet doorgaan en Klazien wil dit niet. Ze zijn beiden niet in staat om aan elkaar duidelijk te maken welke behoeften ze hebben t.a.v. elkaar. De gevolgen laten zich raden.
De ervaringen van Nel met seksualiteit zijn direkt verbonden met het pijnlijke gemis van warmte en geborgenheid, die haar ouders haar onvoldoende hebben geboden, waarschijnlijk mede als gevolg van de zeer slechte huwelijksrelatie. Het is geen wonder dat Nel erg angstig wordt wanneer een serieuze vriend meer wil dan 'handje vasthouden'. Gevolg is dat relaties steeds afbreken en Nel eenzaam blijft en zelfs in een krisis geraakt.
2. Hoewel in de artikelen van Westland al is ingegaan op de Bijbelse visie op lichamelijkheid en seksualiteit, wil ik op deze plaats naar aanleiding van de genoemde modellen hierover toch nog enkele opmerkingen maken.
Het 1e model wordt verbonden met het traditioneel christelijk denken. Eerlijkheidshalve moet, denk ik, gezegd worden dat christenen in het verleden en ook nu nog seksualiteit verbinden met de zogenaamde werken van het vlees en dus een rechtstreekse relatie leggen met de zonde.
Uit het artikel van Westland zal duidelijk zijn dat de Bijbel het lichamelijke – het seksuele – positief waardeert als een gave van God. Wanneer christenen seksualiteit op zich zondig verklaren, kunnen zij dit echter niet baseren op het Woord van God. Diegenen, die geneigd zijn de seksualiteit te kwalificeren als iets dierlijks, zien over het hoofd dat mensen – in dit opzicht althans – een voorbeeld aan dieren zouden kunnen nemen, want vergeleken daarmee is de mens uitgesproken oversekst.
Bij de lagere zoogdieren, zoals de rat, de muis, de cavia en het konijn, wordt uitsluitend gecopuleerd enkele uren rond de periode van de eisprong van het wijfje… Volwassen mannetjes- en vrouwtjesapen zijn regelmatig maanden lang zonder seks zonder dat zij aantoonbaar gefrustreerd zijn.' (P.B. Bierkens).
De Bijbelse visie op seksualiteit past naar mijn mening dus niet in het 1e model.
God schiep de mens – mannelijk en vrouwelijk – schiep Hij hen, waarbij het Gods bedoeling was dat elk mens volstrekt uniek is, en dat mensen wederzijds op elkaar zijn aangewezen. De mens is dus niet eenzaam, maar tweezaam geschapen. Dit veronderstelt dat je alleen maar mens kunt zijn in relatie tot je medemens.
Het hebben van een relatie houdt in dat er kommunikatie noodzakelijk is om de relatie te onderhouden.
Wanneer God Adam een vrouw heeft gegeven 'als een hulpe tegenover hem', wordt hiermee bedoeld dat Adam een vrouw kreeg, die in alles verschillend is en juist daarom bij hem past. Hieruit blijkt dus de tweezaamheid, waarmee de gelijkwaardigheid wordt beleden ondanks het niet-gelijk zijn van Adam en Eva.
Deze tweezaamheid wordt door de seksuele éénwording twee-eenheid.
Je kunt dus zeggen dat door de seksuele relatie tussen man en vrouw de totale verbondenheid tussen hen beiden gestalte krijgt. In de seksuele relatie wordt dus ook uitdrukking gegeven aan de wederzijdse behoeften aan liefde, trouw, nabijheid, geborgenheid, erkenning enz. Opnieuw een aantal begrippen die onderlinge kommunikatie veronderstellen.
Hoewel ik het persoonlijk niet eens ben met het 6e model, waarin gezegd wordt dat er geen seksuele drift op zich bestaat, ben ik het wel eens met de visie dat het seksuele verlangen meer omvat dan alleen de bevrediging van de seksuele lust.
Het loskoppelen van seksueel genot van de totale verbondenheid tussen twee mensen, is alsof men probeert van het eten te genieten zonder dit door te slikken en te verteren, dus door er alleen op te kauwen en het dan weer uit te spuwen.
Klazien kreeg langzamerhand het gevoel dat Jan alleen nog maar belangstelling had voor haar lichaam. Dat wat haar emotioneel bezig hield werd niet opgepakt. Zij voelde zich dus 'on-verbonden'.
Met Nel was het al niet beter, zij het door geheel andere oorzaken.
'Het monsterachtige van seksuele omgang buiten het huwelijk, is dat zij die zich hieraan overgeven, eigenlijk trachten één vorm van vereniging (de seksuele) te isoleren van al de andere vormen van vereniging, terwijl het de bedoeling van God is dat ze alle met elkaar gepaard gaan en een volkomen éénheid zouden vormen' (C.S. Lewis).
Zoals de viool en strijkstok samen één muziekinstrument zijn, zijn man en vrouw in het huwelijk samen een onverbrekelijke éénheid.
3. Uit de verschillende modellen blijkt ook dat er door de eeuwen heen nagedacht is hoe seksueel gedrag sociaal gekontroleerd moet worden. Blijkbaar is dit noodzakelijk, hoewel er verschillen bestaan in de wijze waarop dit dan moet plaatsvinden. Opnieuw blijkt dus dat seksualiteit maatschappelijke konsekwenties heeft.
Uit mijn ervaringen blijkt dat het een volstrekte realiteit is dat seksuele omgang mensen altijd met elkaar verbindt, ook al zijn ze niet met elkaar getrouwd. Wanneer er vervolgens nog andere partners zijn, kan er geen sprake meer zijn van een totale verbondenheid met 1 partner. Dit werkt letterlijk verscheurend. Nog triester wordt het wanneer de seksuele éénwording de generatielagen doorbreekt, zoals bijv. bij incest. Ook dan vindt een verbinding plaats, waarvan het slachtoffer zich zeer moeilijk kan losmaken. Het psychologisch effekt hiervan is dramatisch te noemen. Het emotioneel loskomen van de dader is een uiterst moeilijk en moeizaam proces.
Ook hieruit blijkt dus dat seksualiteit altijd meer omvat dan genitaal genot.
4. Seksualiteit is een aspekt van je mens-zijn op zich. Ook wanneer iemand geen partner heeft waarbij hij de seksualiteit uhdrukking kan geven. Elk mens zal zijn persoonlijke beleving van het feit dat hij ook een seksueel wezen is een geïntegreerde plaats moeten geven in zijn leven, wil hij niet met zichzelf of met zijn naaste en mogelijke toekomstige partner in konflikt komen.
De wijze waarop mensen persoonlijk gestalte geven aan de eigen sexualiteitsbeleing wordt beïnvloed door de kultuur, de levensbeschouwing, de opvoeding, de levenservaringen enz. Anderen hebben dus invloed (gehad) op de persoonlijke seksuele beleving. De wijze waarop iemand hiermee omgaat, is dan ook altijd een persoonlijk antwoord op de invloeden van buitenaf.
Nel is door haar negatieve levenservaringen niet in staat geweest haar eigen seksualiteit te beleven als een positief te waarderen onderdeel van haar mens-zijn en komt daardoor in konflikt met zichzelf en haar toekomstige partner.

A.C. Bos, Woudenberg

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen