Globaal bekeken

In het kerkblad van de hervormde gemeente 'Sola Fide' en de Gereformeerde Kerk van Veenendaal (Samen één) schrijft de gereformeerde (!) ds. C. Kruiswijk onder de titel 'Van de dorsvloer' een stukje over de verzoening. We laten het hier volgen, met daarna een paragraaf uit 'Het Getuigenis' (1971), dat zich met name keerde tegen onbijbelse beschouwingen over de verzoening als die ook ds. Kruiswijk acceptabel acht.

• 'De weg van Jezus naar kruis en opstanding is jarenlang geïnterpreteerd geweest als een eis van God, die genoegdoening eist voor de zonden der mensen. We vinden deze interpretatie uitvoerig terug in de Heidelbergse Catechismus. De Heidelberger treeft z'n wijsheid weer van Anselmus, een theoloog uit de elfde eeuw. In de eeuw waarin wij leven, de twintigste eeuw, verschuift het beeld van de eisende God naar de trouw en de gehoorzaamheid van Jezus. Ik heb het gevoel dat de verschuiving naar de trouw en de gehoorzaamheid van Jezus dichter bij de Bijbel staat dan wat Anselmus ons heeft voorgehouden.
Het is een fundamentele verschuiving. Wat hetzelfde blijft is de zondigheid van de mensen. We zijn nog net zo zondig als vele eeuwen geleden. Maar het idee dat God genoegdoening eist voor onze zonden, verschuift naar dat Hij lijdt onder onze zonden. Het doet Hem verdriet. De weg van Jezus' kruis en opstanding is die van de gehoorzaamheid. Jezus is gekomen/door God gezonden om het Koninkrijk te verkondigen, om de mensen van hun verkeerde wegen af te brengen, om ze te wijzen op de trouw van God, en om daar naar te leven. Maar de mensen blijven zich gedragen naar wat ze waard zijn, en vermoorden Jezus. Laat God nu de mensen los? Nee, Hij houdt ze vast, althans zo interpreteren de bijbelschrijvers de opstanding van Jezus: God maakt in de opstanding de kruisdood van Jezus ongedaan. Maar kruis en opstanding horen zo zeer bij elkaar, dat Paulus rustig kan schrijven: in het kruis zal ik roemen. Het kruis is het teken van Jezus' gehoorzaamheid, van zijn vasthoudendheid aan zijn opdracht om het Koninkrijk te verkondigen, van zijn vasthoudende liefde aan de mensen die hem uit de weg ruimden. De opstanding is het teken van Gods liefde, van zijn vasthoudendheid aan Jezus, van zijn vasthoudendheid aan zijn belofte dat het Koninkrijk er zal komen, van zijn onopgeefbare liefde voor mensen als u en ik.
Er heeft dus een belangrijke verschuiving plaatsgevonden in de interpretatie van Jezus' kruis en opstanding: van God die het offer van zijn zoon eist om daarin zijn liefde voor mensen te laten blijken, naar God die in en dankzij de gehoorzaamheid van de zoon vasthoudt aan mensen die zondaars zijn en blijven. Verzoening (daar gaat het hier dus over) is geen betaalmiddel (God eist), maar genade (God geeft ondanks alles): de verloren zoon krijgt geen straf, maar wordt binnen genodigd: we moeten immers blij zijn en feest vieren…

Over de methode van de verzoening
Bovenstaande zat ik te overdenken na de tweede avond over de Verzoening. Het was weer een goede avond, waarin we vanuit de Bijbel informatie gaven over de bijbelse interpretatie van de verzoening en de interpretaties door de eeuwen heen. Er waren minder mensen dan de eerste keer, en er waren meer uitgesproken standpunten. Met uitgesproken bedoel ik: mensen die heel gelukkig zijn met de zienswijze van de laatste jaren enerzijds, en mensen die zich er niet in kunnen vinden en zich meer thuis voelen bij de interpretatie van Anselmus anderzijds. Het lijkt mij niet zo'n ramp dat mensen verschillend denken, als ze beiden maar bedenken, dat hun denken gebaseerd is op verschillende interpretaties. En het zou al heel wat zijn als mensen aanvaarden, dat de een op deze manier in de Bijbel houvast vindt, en de ander op die wijze. (…)'

• Uit Het Getuigenis:
Vleeswording, kruis en opstanding van Jezus Christus zijn en blijven de onwrikbare, objectieve fundamenten van het christelijk geloof. Aan het kruis van Golgotha is door Gods voorafgaand en genaderijk handelen onze schuld verzoend, zijn onze zonden weggedaan, is ons leven en heil verworven. Daarom wilde de apostel Paulus in de gemeente alleen weten van Jezus Christus en die gekruisigd (1 Cor. 2 : 2). Wij verzetten ons tegen een theologie en prediking, die als een moderne vorm van natuurlijke theologie de mens Jezus van Nazareth aan het kruis ziet hangen als symbool van alle menselijk leed en onrecht in deze wereld – om dan vervolgens dit kruis te maken tot een aanklacht, die men God als de verantwoordelijke instantie in het aangezicht slingert. Zulk een prediking van het kruis heeft niets meer met de bijbelse prediking te maken. Volgens de Heilige Schrift heeft God het initiatief tot onze redding genomen en het heil tot stand gebracht, is het kruis het altaar, waarop het offer werd gebracht en geeft God Zijn eigen Zoon tot 'een volkomen verzoening voor al onze zonden'. Zo is het kruis geen aanklacht van de mens, die aan de vreselijke werkelijkheid van wereld en leven lijdt tegen God die wereld en leven zo slecht zou hebben ingericht, neen, het kruis werd ons de boom van het leven, het middelpunt van het nieuwe paradijs.

J. van der Graaf

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen