De 'ongekende gang' van God in de Hongaarse zendingsgeschiedenis

Door het isolement van de Hongaarse kerk van de afgelopen decennia is er weinig bekend over de bijdrage die zij heeft geleverd aan de wereldwijde zendingsbeweging. Aanstaande donderdag 10 juni hoopt mevr. drs. A.M. Kool in Utrecht te promoveren op een proefschrift met als titel 'God moves in a mysterious way. The Hungarian Protestant Foreign Mission Movement (1756-1951)' (God gaat Zijn ongekende gang. De Hongaarse Protestantse Zendingsbeweging). Haar onderzoek is gebaseerd op een rijke verscheidenheid aan primaire bronnen, die voor een groot deel niet eerder konden worden gepubliceerd. Hierom is het een unieke studie voor zowel de Nederlandse als de Hongaarse context, niet alleen vanwege de schat aan materiaal, maar ook door de theologische analyse van de Hongaarse definitie van zending.
De laatste decennia bestaat de tendens om de zendingsgeschiedenis niet meer vanuit het perspectief van de Eerste Wereld, dat van de zendende kerken uit het Westen, maar vanuit de Derde Wereld te beschrijven. Men heeft oog gekregen voor de belangrijke rol die de inheemse medewerkers van de zendelingen hebben gespeeld in het zendingswerk. Het perspectief van de Tweede Wereld, dat van het voormalige Oostblok, wordt echter nog altijd veronachtzaamd. Het is nodig om meer oog te krijgen voor de rol die de Protestantse Kerken van de Tweede Wereld in de wereldwijde zendingsbeweging gespeeld hebben en spelen. Redenen voor het veronachtzamen van dit perspectief zijn o.a. gelegen in de geïsoleerde positie van deze gebieden. De politieke ontwikkelingen van na de Tweede Wereldoorlog belemmerden de vrije uitwisseling van (theologische) ideeën.
In het begin van de jaren dertig was een ontwikkeling waar te nemen in de Hongaarse Hervormde kerk naar een verbreding van het begrip zending. Het 'onderwijzend element' in de zendingsopdracht (Mattheüs 28) werd losgemaakt en verzelfstandigd ten koste van het 'expansieve, wereldwijde element'. In het zendingsartikel van de Kerkorde (1933) werden daarom vrijwel alle binnenkerkelijke activiteiten aangeduid met 'zending', terwijl een inhoudelijke precisering achterwege bleef. Dit functionele begrip zocht met name de bestaande kerkelijke situatie te legitimeren. De aandacht was vaak meer gericht op de interne belangen van de Hongaarse natie dan op de verbreiding van het Koninkrijk van God.
Na de Tweede Wereldoorlog nam de interesse voor zending ongekende vormen aan. Er bestonden vergevorderde plannen om via de zendingsopleiding in Oegstgeest Hongaarse zendelingen uit te zenden naar Indonesië. Echter de 'vrijwillige' opheffing van Hongaarse zendingsgenootschappen door de officiële kerkleiding onder druk van de nieuwe communistische machthebbers bracht hier een voortijdig einde aan. Zending werd geleidelijk aan equivalent met het dienen van de doelstellingen van de socialistische staat en verloor daardoor zijn wereldwijde perspectief. Kool geeft in haar studie aan dat desondanks de Hongaarse zendingsbeweging op het grondvlak is doorgegaan: God ging 'Zijn ongekende gang'.
De promotie wordt bijgewoond door de voorzitter van de Wereldfederatie van Hongaars Hervormden, Dr. János Bütösi, docent aan de Reformatorische Theologische Academie te Debrecen, die optreedt als copromotor en Prof. Dr. Tibor Fabiny, kerkhistoricus aan de Lutherse Theologische Academie te Boedapest, die fungeert als tweede promotor.
Voor nadere informatie kunt u zich wenden tot de promovendus, mevr. drs. A.M. Kool, Kluutweide 34, 3993 CH Houten, tel. 03403-53052.

We feliciteren de promovenda van harte met het bereikte resultaat en de promotie, die intussen heeft plaatsgevonden, waarbij ze haar proefschrift (940 pagina's) uitermate kundig heeft verdedigd.

Red.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen