Boekbespreking

Juijen Beumer, Intimiteit en solidariteit. Over het evenwicht tussen dogmatiek, mystiek en ethiek, 353 blz., 1993, ƒ 45,–, Ten Have B.V., Baarn, ISBN 90-259-4516-3.
Dit boek diende als proefschrift bij de promotie van de schrijver aan de Rijksuniversiteit te Leiden. Wij kennen de schrijver vanuit de kritische gemeente Umond (Beverwijk) en als hervormd (diakonaal) predikant te Haarlem. Promotor was dr. G.H. ter Schegget.
De kern van het betoog is dat wij, naast de klassieke indeling van de theologie in dogmatiek en ethiek, nog een derde nodig hebben: mystiek, en dat het deze is die de beide eerste voedt. De namen van o.a. Barth, Berkhof en Schillebeeckx passeren bij herhaling, de revu ter wille van de afwegingen die gemaakt moeten worden, en het boek loopt uit op de namen van Miskotte en Hammerskjöld, de grote voorbeelden van de schrijver aan wie zijn pleidooi voor mystiek te demonstreren valt Wordt bij Barth de ethiek door de dogmatiek verslonden, en gebeurt bij Schillebeeckx het omgekeerde, eenzijdigheden als deze kunnen slechts worden voorkomen wanneer men het goed recht aanneemt van de mystiek. Het geloof heeft deze over het algemeen buiten de deur gehouden, uit angst voor vermenging van schepper en schepsel, maar de schrijver pleit voor een mystiek die bestaat uit een onmiddellijke ervaring van gevonden-zijn waarin de mens totaal passief betrokken is. De Schrift is hulp bij het bewerkstelligen van de eenheid tussen God en mens.
Een warm boek. Echter, wij wijzen niet alleen de gedachte aan een zelfstandige mystiek-met-inspraak af, maar achten zowel het bestaan als de inspraak daarvan zowel godsdiensthistorisch als theologisch onvoldoende onderbouwd. Op de cruciale theologische punten faalt het de schrijver aan bewijskracht: het lijkt wel alsof hij dit niet zo nodig vindt. Wij kunnen dit boek slechts begrijpen als reactie op de eigentijdse zelfvervreemding, het verschijnsel dat de mens zichzelf een vreemde wordt, en uit het verlangen naar eenheid en vrede met zichzelf en God.
S. Meyers, Zeist

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen