Torenspitsen-gemeenteflitsen

SINT-ANNALAND
Sint-Annaland is gelegen aan de Krabbenkreek, een arm van de gekooide Oosterschelde. In de late middeleeuwen – 1475 – ontstond het dorp en werd de eerste kerk, een kruiskerk, gebouwd. Deze kerk bleef tot 1899 in gebruik. In het dorp werd een klooster van de Duitse orde der Kruisheren gevestigd.
De eerste tientallen jaren na de bedijking werden de landen, waarop Sint Annaland werd gebouwd, herhaaldelijk overstroomd. Keizer Karel V verleende de bewoners dan ook gedurende 25 jaren vrijstelling van schoten en beden.
In 1579 kregen de hervormden op Tholen volkomen vrijheid van godsdienst. In 1586 ontving Sint-Annaland haar eerste predikant. Hij kwam van de stad Tholen.
Een grote brand teisterde op 23 mei 1692 het dorp. In de tijd van twee uren werden 56 huizen en 34 schuren 'verteert en in de assche geleght'. De kerk en een enkel huis, waaronder een huis uit 1640, dat nog bestaat, bleven gespaard.
Het '2e jaar der Bataafschen Vrijheid – 1796 – 'bracht allerminst 'vrijheid' voor de hervormde gemeente van Sint-Annaland. Bij 'resolutie der Vertegenwoordigers des Volks van Zeeland' werd de predikant 'uit hoofde van zijne weigering en ongezindheid tot het doen van den eed, vervallen verklaart van Zijn Post als Predikant in de hervormde gemeente van Sint-Annaland'. Met hem werden 1 ouderling en 2 diakenen om dezelfde reden 'ontzet' als leden van de, kerkeraad. Gecommiteerden van de classis Tholen en Bergen op Zoom deden met de ene overgebleven ouderling wat des kerkeraads was.
De Afscheiding ging niet aan Sint-Annaland voorbij. In het lidmatenboek werd achter verschillende namen de aantekening 'afgescheiden' geplaatst. Echter, in de notulen van 6 februari 1866 werd vermeld, dat 12 leden, die zich vroeger hadden afgescheiden, op broederlijke wijze bij vernieuwing in de boeken der gemeente werden opgeschreven. Twee jaren tevoren werden 77 personen onderzocht met dat gevolg, dat allen tot lidmaten der gemeente werden aangenomen. Op 23 maart 1902 werden 128 nieuwe lidmaten bevestigd.
De jaren zeventig van de vorige eeuw waren voor de diakonie zeer zorgelijke jaren. Bij ondersteuningen van ƒ 0,30 per week, werden die jaren steeds afgesloten met een 'nadelig slot'. In 1889 stelde de kerkeraad een 'ziekenfonds' in met het doel behoeftige kranken te voorzien van versterkende middelen in overleg met en op voorschrift van de arts der gemeente'.
In 1899 werd de oude bouwvallig geworden kerk uit 1475 afgebroken en een nieuwe, eenvoudige zaalkerk gebouwd.
In een diep dal verkeerde de gemeente in de jaren 1927-1932. De viering van het Heilig Avondmaal was teruggebracht tot 2 keer per jaar. Een kerkvisitator vroeg: 'Wat zou Calvijn daarvan zeggen?' Men bleef het antwoord schuldig. De visitator zei toen: 'De gemeente is bedenkelijk ziek! De groetenis van Calvijn!' Men verzette zich tegen de vorming van een kiescollege. Men weigerde de zusters op te nemen op de lijst van stemgerechtigde lidmaten. Het classicaal bestuur greep in! Kerkeraadsleden werden geschorst.
Grote ontzetting bracht op 16 februari 1944 het bevel van de Duitse bezetter. Grote gebieden van Zeeland en Zuid-Holland zouden onder water gezet worden en de bevolking moest worden geëvacueerd. De gemeente kwam in haar geheel voor het laatst voor de grote uittocht samen op zondag 20 februari. In de morgendienst werden 27 nieuwe lidmaten bevestigd. De tekst van de preek was: 'Dit land zal u de rust niet zijn'. Micha 2 : 10. Op zondag 27 mei 1945 was de gemeente voor de helft teruggekeerd. Voor het eerst preekte de eigen predikant weer. De tekst in die dienst was Psalm 73 : 28a.
De stormramp in de nacht van 31 januari op 1 februari 1953 bracht in Sint-Annaland slechts materiële schade.
In 1957 werd besloten het kerkgebouw te vergroten. Door de aanbouw van twee vleugels werd het weer een kruiskerk. Het aantal zitplaatsen werd van 600 op 900 gebracht. Op 16 juli 1959 werd de vergrote kerk in gebruik genomen met een preek n.a.v. 1 Koningen 9 : 3b.
Een nieuw orgel werd in gebruik genomen op 9 november 1977. Het intrument werd gebouwd door Orgelbouw Leeflang B.V te Apeldoorn. Adviseur was de organist Simon C. Jansen te Amsterdam.
De jaren door was er een goede relatie met de Gereformeerde Zendingsbond. Ds. D.J. van Dijk werd na zijn terugkeer uit Torajalandop 15 april 1951 bevestigd tot predikant van Sint-Annaland.
Op 2e Kerstdag 1973 werd drs. M.D. Geuze vanuit de kerk in Sint-Annaland uitgezonden naar Kenia. Na zijn terugkeer werd hij predikant van de gemeente van uitzending. De verbondenheid met de kerken in de zendingsgebieden werd in het bij zonder beleefd door de ontmoeting met ds. Lebang en de heer Lande van de Toraja-kerk en met de predikanten Justin Muttai en Joshua Biboko van de Hervormde Kerk van Oost-Afrika. Ontroerend was het, vanaf de kansel de groet van de Toraja-kerk in het Maleis te horen en in de ouderlingenbank de predikanten uit Kenia te zien plaatsnemen.
'Alle dingen hebben haar verandering en zijn aan het verderf onderworpen, niets is bestendig dan de onveranderlijke God, Die altijd Dezelfde is en blijft'. Met deze belijdende woorden begint het nieuwe Handelingenboek van de Hervormde Gemeente van Sint-Annaland na de 'seer schrickelijcke brand' van 1692.
Deze God droeg Zijn gemeente door vuurvlammen, watergolven, onderdrukking, oorlogsleed, geestelijke verwarring en lauwheid heen tot op de dag van heden.
De bediening der verzoening vond voortgang. Op de 2e Pinksterdag A.D. 1991 werd de 37e predikant sedert de Reformatie bevestigd in zijn ambt.
De Heere laat niet varen de werken Zijner handen.

W.P. Goedegebuure

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen