Torenspitsen-Gemeenteflitsen

MOLENAARSGRAAF
Van veraf is het vele eeuwen oude kerkge­bouw beter zichtbaar dan van dichtbij. Dat is voor veel monumentale kerkgebouwen tekenend. Mensen die stad of dorp bezoeken, stellen er prijs op ook oude (kerk)gebouwen te bezichtigen, terwijl de gemeente die er op de dag des Heeren samenkomt, soms een kwijnend bestaan leidt. We mogen God danken, dat het laatste niet het geval is in hervormd Molenaarsgraaf. Wel het eerste.
Komend vanuit de polder, ziet men de kerk staan op het hoogste punt van het dorp. Niet alleen de toren – dakruiter – steekt boven alles uit, ook het gehele dak. Maar kom je dichterbij, dan ben je er voorbij, voordat je er erg in hebt.
De kerk staat met de lange zijde langs de weg, terwijl de hoofdingang aan de zijde van de pastorie grenst.
In een oud kranteknipsel uit de tijd van de restauratie stond: 'De hervormde kerk van Molenaarsgraaf is oud en grijs en eerbiedwaardig.'
Twee van deze woorden zijn gebleven, al heeft één ervan een andere betekenis gekregen. De kerk is nog oud – want hij is oud – al heeft hij na de restauratie in 1960-1962 een nieuw gezicht gekregen. Daardoor is z'n grijsheid verdwenen en dwingt hij als eerbiedwaardige nog meer respect af.
Persoonlijk vind ik het kerkgebouw van grote eenvoud getuigen. Er is aan het gebouw niets wat de aandacht aan zìch trekt en van het Woordgebeuren àftrekt.
We kunnen spreken van 'Middeleeuwse schoonheid, verbonden met reformatorische soberheid', (prof. H. Jonker bij ingebruikname)

Landingsplaatsen
We noemen enkele momenten uit de geschiedenis van deze kerk.
* Op 10 februari 1244 (volgend jaar 750 jaar geleden!) gaf de proost van het kapittel van St. Maria (Utrecht) aan de kleine parochie – die toen nog Graveland heette – toestemming een eigen kapel te bouwen.
Kort daarna werd Molenaarsgraaf dus een kerkdorp, dat z'n naam ontleende aan een telg van het zeer oud-Hollandse geslacht: De Molenaar.
In 1590 moet het kerkgebouw ingrijpend zijn veranderd.
* Al moet in de tussenliggende eeuwen de kerk tot z'n huidige grootte zijn uitgebreid. Het koor is het oudste gedeelte; wellicht de kapel. Hij is kleiner – smaller en lager – en leunt, van buitenaf gezien, als het ware tegen het schip van de kerk aan
* In 1590 werd het koor consistorie. Dit is lange tijd zo gebleven. Is ook catechiseatielokaal geweest en zelfs heeft een deel van het koor dienst gedaan als brandweerkazerne.
* Bij de laatste restauratie (1960-62) o.l.v. ir. T. van Hoogevest is de kerk weer in oude luister hersteld en kwam de gotiek in dode steen weer tot leven.
We willen de naam van de predikant, die in die tijd de gemeente diende, ds. G.J. Rebel, niet onvermeld laten, daar hij met grote interesse en ijver dit werk heeft meebeleefd.

Enkele details
* In het koor, ter zijde van de kansel, be­vindt zich een nisje, waarin het, later gestolen, tinnen avondmaalsstel stond opgesteld. Naar verluidt heeft de uitspraak 'Gods water over Gods akker laten lopen' hier mee te maken. In deze nis zit nl. een uitgang naar buiten, waardoor men het overtollige gewijde water, in de tijd vóór de reformatie, wegspoelde naar buiten.
* In de kerk is ook een prachtige klok aanwezig. Deze bevindt zich niet meer boven de kansel (misschien om de gemoederen rustig te houden als het glas al vol gepreekt is!), maar naast het orgel achter in de kerk.
Om de wijzerplaat is een aantal wapens gegroepeerd. Twee familiewapens, nl. van de fam. Kuipéri en de fam. Slootmakers, heren van Molenaarsgraaf. Deze staan aan beide zijden terwijl boven aan de klok het originele wapen van de gemeente Molenaarsgraaf prijkt. Pikant detail is, dat dit het enige origineel is en dat op het latere gemeentewapen de molen in spiegelbeeld is gekomen.
* Hoe hoog het water zelfs op het hoogste punt van het dorp gestaan heeft bij overstromingen in vorige eeuwen, 1741, 1809 en 1820, is aangegeven op de achterwand, naast de deur waardoor men de kerk verlaat.
* De klok in het torentje op de kerk heeft een randschrift, dat luidt: 'Een bazuin ben ik, gebracht hier boven te roepen 't volk bijeen, om God de Heer te loven'.
Hij is tegen het einde van de Tweede Wereldoorlog nog 'weggevoerd', maar gelukkig 'teruggekeerd', om daar z'n werk verder te volvoeren; mogelijk tot de dag van Christus' wederkomst. Dan zal er geen kerkgebouw meer zijn, geen tempel, want 'de Heere, de almachtige God, is haar tempel en het Lam.' Dan zal de lofzang ongestoord weerklinken. Hoe groots, als de gemeente hier de roep leert: 'Kom Heere Jezus, ja kom haastig!'

Woordbediening
Reeds meer dan vier eeuwen heeft het Woord van God mogen klinken door deze oude kerk. Vanaf 1586, toen ds. A. Steur de eerste predikant werd van de gemeente, tot heden hebben reeds 39 dienaren van het Woord het evangelie hier verkondigd en is ondergetekende de 40e Verbi Divini Minister van de hervormde gemeente te Molenaarsgraaf.
Zonder andere namen minder te achten, noemen we de naam van wijlen prof. dr. H. Jonker, die deze gemeente in de jaren 1944-1946 heeft gediend.
Vele geslachten hebben het Woord der zaligheid gehoord en zijn op de begraafplaats achter de kerk naar hun laatste rustplaats gebracht, waar hun lichaam rust tot de dag der wederopstanding. Dan pas zal voor ieder blijken, wat de prediking van al die eeuwen, met verschillende nuances, heeft uitgewerkt in harten van zondaren. De Heere zij geprezen, dat Hij tot op de dag van vandaag nòg de prediking laat geschieden, opdat Zijn huis vol worde en Zijn Koninkrijk komen zal.
Daarom is het een vreugde, dat we ondanks het kleine getal van de gemeente, toch nog met velen onder dat Woord van de God des Levens mogen verkeren. God lof!

J. van het Goor, V.D.M.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen