Boekbespreking

Dr. A.S. van der Woude, Pluriformiteit & uniformiteit, Overwegingen betreffende de tekstoverlevering van het Oude Testament, Afscheidscollege, uitgesproken op 3 november 1992, Uitgeversmaatschappij J.H. Kok, Kampen 1992, 32 blz., ƒ 14,50.
Na 32 jaar Oude Testament gedoceerd te hebben aan de Rijksuniversiteit Groningen, heeft professor Van der Woude afscheid genomen. Hij heeft zich internationaal reputatie verworven vanwege zijn deskundigheid, onder meer op het gebied van de intertestamentaire periode en de handschriften van de Dode Zee. Maar ook velen in ons land zullen hem kennen als eindredacteur van en medewerker aan de commentarenreeks De Prediking van het Oude Testament en de nieuwe uitgave van het Bijbels Handboek.
In zijn afscheidscollege gaat hij in op de overlevering van de tekst van het Oude Testament. Tussen de Hebreeuwse Bijbel (de Masoretische tekst) en de Griekse vertaling (de Septuaginta) bestaan heel wat verschillen. Vaak zijn dat kleine, maar soms ook grote. Dan moet daar wel een andere tekst aan ten grondslag hebben gelegen. Bij de vondst van de handschriften van de Dode Zee is gebleken, dat er een veelvoud van tekstoverleveringen bestond. Van diversiteit in de handschriften uit een latere periode (70 na Chr.) is echter nauwelijks sprake meer. Deze tekst komt overeen met die van de Hebreeuwse Bijbel. Dan ligt de conclusie voor de hand: de standaardisatie van de tekst van de Hebreeuwse Bijbel is eerder begonnen dan vroeger werd aangenomen. Zij is reeds vóór de verwoesting van Jeruzalem in 70 na Chr. tot stand gekomen en niet pas aan het einde van de eerste of het begin van de tweede eeuw na Chr. Wij wensen professor Van der Woude, nu hij is geëmeriteerd, toch nog een voor zijn wetenschappelijk werk vruchtbare en bovenal een voor zijn persoonlijk leven gezegende periode toe.
H.J. de Bie, Huizen

Jan Marinus Vlijm, Noach, trooster van mensen? Van scheepsbouwer tot wijnboer. Uitgeverij Boekencentrum, Zoetermeer 1992, 139 blz., ƒ 24,90.
Dit boek behandelt niet de geschiedenis van Noach uit de Bijbel, maar biedt ons het verslag van een 'Noach-therapie'. Het eerste gedeelte bestaat uit zeven verhalen van psychische patiënten. Ze zijn opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis. Hun arts vraagt hen zich te verdiepen in de figuur van Noach. Het is een onderdeel van zijn therapie. Zijn patiënten gaan zich in positieve of negatieve zin met Noach (of de vrouw van Noach) identificeren. In zes van de zeven gevallen heeft deze identificatie een gunstige uitwerking. Noach wordt gezien als een mythische figuur, een oerbeeld of arche-type (66, 86, 139). Hoewel maar weinig woorden van hem zijn opgetekend, functioneert hij als trooster. Hij is meer een geredde dan een redder, maar komt juist daardoor mensen in nood naderbij. Hij overleeft de vloed en gaat niet onder aan de alcohol. In een fictiefgesprek wordt hem de vraag voorgelegd, wat nu het belangrijkste is in zijn levensverhaal. Na lang te hebben nagedacht, antwoordt hij: 'Ik weet het niet zeker. Misschien dat je niet bang moet zijn om alleen te staan. Dat kan je slechts, wanneer je, alle redelijke overwegingen ten spijt, het waagt op God te vertrouwen. Je moet proberen de aarde te dienen en (met een glimlach) je moet soms wijn drinken, als je daartoe in staat bent niet teveel' (116v., herhaald op 119).
Het tweede gedeelte bevat een drietal brieven. Daarin reageren een predikant, een vroegere klasgenoot en een joodse buurman op deze verhalen. De predikant ziet de geschiedenis van Noach als een 'sage'. Door de trouw van God wordt Noach een schakel tussen een wereld die moest verdwijnen en een wereld die mocht komen (103). Niet ten onrechte gaf Lamech zijn zoon de naam Noach: Deze zal ons troosten over ons werk, en over de smart onzer handen, vanwege, het aardrijk, dat de HEERE heeft vervloekt.
In het licht van de Bijbel als geheel valt over de geschiedenis van Noach veel méér te zeggen. Denk maar aan de verbanden die in het gebed van het klassieke doopformulier worden gelegd. De kernwoorden zijn dan 'behouden en bewaard worden'. Maar wie geroepen wordt of is tot pastoraat, zal zeker geïnteresseerd zijn in deze 'Noach-therapie' en daarover verder willen nadenken.
H.J. de Bie, Huizen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen