Globaal bekeken

Uit het kersvers opnieuw uitgegeven boek van P.A. de Rover, 'De strijdende kerk' – 'groot vertelboek van de kerkgeschiedenis', uitgave Kok, Kampen, nemen we over de brief (in vertaling van dr. H.A. van Bakel), die Maarten Luther schreef 'an die Christen ym Nidder land' vanwege de dood van Hendrik Voes en Jan van Esschen op de brandstapel in Brussel op 1 juli 1523:

'MARTINUS LUTHER
Prediker te Wittenberg
Aan alle geliefde broeders in Christus, die
in Holland, Brabant en Vlaanderen zijn,
alsmede aan alle gelovigen in
Christus, genade en vrede
van God onze Vader
en onze Heer Jezus
Christus.

Lof en dank zij de Vader van alle barmhartigheid, die ons in deze tijd weer zijn wonderbaar licht doet aanschouwen, dat tot nu toe verborgen was om onzer zonden wil en ons liet onderworpen zijn aan de afschuwelijke macht der duisternis en daardoor smadelijk dwalen, in dienstbaarheid aan de antichrist. Maar nu is de tijd weer daar, dat wijde stem der tortelduif horen en de bloemen ontluiken in ons land (Hooglied 2 : 12). Aan welke vreugde gij, mijn beminden, niet alleen deel hebt; veeleer zijt gij de voornaamsten geworden, aan wie wij zulk een vreugd en zielsgenot beleefd hebben. Want voor de gehele wereld is het u gegeven, het evangelie niet alleen te horen en Christus te leren kennen, maar ook de eersten te zijn, die om Christus' wil thans schande en schade, angst en nood, gevangenschap en gevaren lijden en nu zo rijk in vruchten en sterk geworden zijn, dat gij het (evangelie) ook met uw eigen bloed begoten en bekrachtigd hebt. Bij u immers hebben de twee edele kleinodiën van Christus, Hendrik en Johannes, te Brussel hun leven gering geacht, opdat Christus en Zijn Woord zouden worden verheerlijkt.
O, hoe verachtelijk zijn die twee zielen omgebracht! Maar hoe heerlijk en in eeuwige vreugde zullen zij met Christus wederkomen en hen, door wie zij nu onrechtvaardig veroordeeld zijn, richten met gerechtigheid! Ach, wat zegt het weinig, door de wereld gesmaad en gedood te worden, voor hen die weten, dat hun bloed kostelijk en hun dood welgevallig is in Gods ogen, zoals de psalmen zingen (9; 13; 73 : 14; 116 : 15). Wat beduidt de wereld tegen God? Welk een lust en vreugde hebben alle engelen gehad aan die twee zielen! Wat zal het vuur gaarne hebben geholpen, om hen uit dit zondig leven (te leiden) tot het eeuwige leven, uit deze smaad tot eeuwige heerlijkheid! God zij geloofd en in eeuwigheid geprezen daarvoor, dat wij 't beleefd hebben, echte heiligen en werkelijke martelaren te zien en te horen, wij, die tot nu toe zoveel valse heiligen hebben verheven en aangebeden! Wij hier (in Wittenberg) zijn 't tot heden nog niet waard geweest, Christus zulk een dierbaar en welgevallig offer te worden, ofschoon velen der onzen niet vrij van vervolging waren en nog zijn.
Daarom, mijn zeer beminden, weest getroost en verheugt u in Christus en laat ons danken voor zijn grote tekenen en wonderen, die hij begonnen heeft onder ons te doen. Hij heeft ons hier fonkelnieuwe exemplaren zijns levens voor ogen gesteld. Nu is het de tijd, dat het rijk Gods niet besta in woorden maar in kracht. Hier leren wij wat het zeggen wil: weest blijde in droefenis (Rom. 12 : 12). Voor een korte tijd, zegt Jesaja (54 : 7), verlaat ik u, maar met eeuwige barmhartigheid zal ik u weer tot mij trekken. En de 90e psalm: Ik ben, spreekt God, met hem in droefenis, ik zal hem uitredden en tot ere brengen, want hij heeft mijn naam gekend (91 : 14).
Daar wij dan zien het lijden dezes tijds, maar zo sterke, troostrijke beloften hebben, laat ons hart vernieuwen, goedsmoeds zijn en ons met vreugde laten slachten voor de Heer. Hij heeft gezegd en zal niet liegen: ook de haren op uw hoofd zijn alle geteld (Matth. 10 : 30). En of de tegenpartijders deze heiligen ook schelden voor volgelingen van Huss, Wicleff en Luther en zich beroemen op hun woord, dat verwondere ons niet, maar versterke ons veeleer, want Christus' kruis moet worden gelasterd. Maar onze rechter is niet ver. Hij zal een ander oordeel spreken. Dat weten wij en zijn er zeker van. Bidt voor ons, geliefde broeders, en voor elkaar, opdat wij elkander de trouwe hand reiken en allen in één geest vasthouden aan ons hoofd Jezus Christus, die u met genade moge sterken en volmaken tot eer van zijn heilige naam, welke zij prijs, lof en dank bij u en alle creaturen tot in eeuwigheid. Amen.'

Uit hetzelfde boek het grafschrift van Bernardus Smytegelt (overleden 6 mei 1739):

'Sta, stille wandelaar! Die hier ligt in zijn rust
is eenen, wiens vermaak en innig zielelust
was in des Heeren Woord; een held, die wist te strijden
door vuur en vlammen heen, die nimmer week terzijde.
Een waardig predikant, geliefd, bemind, vol deugd;
der goddelozen schrik; der vromen troost en vreugd;
een wachter in Gods huis, die vol van ijver blaakte
voor 's Heeren volk en zaak; die eigen glorie laakte.
Een sieraad in Gods Kerk; een vreemdeling op aard;
één die men zelden vindt en overal vermaard;
die onder vinnig kruis gelovig zich gedraagde;
een, die verlogend was; ja, ook zichzelf mishaagde.
Een dierbaar instrument tot steun voor land en kerk;
die zich met lijf en ziel gaf aan God en zijn werk.
Een oprecht Israliet; een worstelaar; een vader,
die zeer geoefend was. Eens moedelozen rader.
Betreur met mij aan 't graf 't verlies van dezen held.
Vraagt gij, wie is 't? Het was Bernardus Smytegelt.'

J. van der Graaf

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen