Torenspitsen-Gemeenteflitsen

WIERDEN
Aan gene zijde van de Regge ligt Wierden. Voor wie deze aanduiding nog niet voldoende is: tussen de riviertjes Regge en Dinkel ligt het Twentse land. Voor menigeen het verre oosten. Zoals voor de Twentenaar alles aan de overzijde van de IJssel 'het westen' is. De reformatie heeft echter bij Deventer niet stilgehouden. Dat dit niet zonder strijd gegaan is, getuigt het boek: 'Ketters en papen in Twente' van B.H.A. te Lintelo. De landstreek is lange tijd twistappel geweest tussen de Staten van Holland en de bisschop van Munster. Vandaar dat sommige streken geheel Rooms Katholiek zijn gebleven, terwijl andere gebieden gereformeerd werden.
Deze reformatie kwam pas goed op gang na de verovering van Twente in 1597 door prins Maurits. Ondanks de rekatholisering in latere jaren, moet hier ook het begin liggen van de hervorming van de kerkelijke gemeente te Wierden.
In 1598 wordt de pastoor van Wierden, Joh. Nijhoff (of Niehof) voorgesteld aan de classicale vergadering van Deventer om geëxamineerd te worden en in Wierden verder te kunnen functioneren als gereformeerd predikant. Dit op voorstel van Agnes Westerholt, vrouwe van de heerlijkheid Almelo en in bezit van het collatierecht in Wierden. Of deze Nijhoff ook echt predikant geworden is in Wierden, is onzeker. Aan het begin van de volgende eeuw dient hij de Lutherse gemeente te Borne. Daarom wordt als eerste gereformeerde predikant van Wierden genoemd ds. Abraham Nijhoff, die de gemeente diende van 1626-1662. Na 1682 heeft de gemeente ruim een eeuw lang drie dominees Nijhoff gehad, resp. Gerhardus (1682-1710), Joachim Adolf (1711-1752) en Adolf Hendrik (1753-1789); allen uit hetzelfde geslacht.
De graaf (c.q. gravin) van de heerlijkheid Almelo had vanouds het collatierecht in Wierden. Dat betekende dat dit heerschap (vrouwschap) in een vacature een nieuwe predikant mocht benoemen. Dit recht strekte zich ook uit over ouderlingen en diakenen en andere kerkelijke medewerkers. Bovendien berustte bij hem het toezicht op het kerkgebouw en de administratie.
In 1825 komt het tot een botsing als de kerkeraad de door de graaf benoemde predikant niet wil beroepen. Een onverkwikkelijke situatie ontstaat, die pas eindigt als in 1830 het Hooggerechtshof het collatierecht van graaf van Rechteren Limpurg wettig verklaart. De kerkeraad moet buigen. Het collatierecht is blijven bestaan tot het jaar 1925. In dat jaar doet de toenmalige graaf afstand van zijn aanspraken. De eerste predikant die geheel vrij door de kerkeraad beroepen wordt, is ds. B.G.C. Steenbeek uit Suawoude. Hij neemt het beroep aan en dient de gemeente tot 1931.
In deze twintiger jaren vindt bovendien een andere ingrijpende gebeurtenis plaats. Het oude kerkgebouw, te oud en te klein geworden, wordt geheel afgebroken en vervangen door een nieuw schip. Alleen de toren van de oude kerspelkerk uit het einde van de 15e eeuw is bewaard gebleven en bepaalt mede het gezicht van Wierden.
Na de oorlog breiden de werkzaamheden in hervormd Wierden zich gestaag uit. Naast de predikant is de bekende ds. F. Kijftenbelt (emeritus-predikant van Rotterdam) jarenlang bijstand in het pastoraat geweest.
Ds. H.A. van Slooten valt de eer te beurt in zijn ambtsperiode alhier de eerste steen te leggen van het kerkgebouw in Hoge Hexel, het buurtschap ten noorden van Wierden. Dat was in 1950. Nu behoeven de Hexelaars niet meer naar Wierden ter kerke, maar kunnen zij in de eigen gemeenschap de prediking horen. Kort daarop, in 1956, wordt de tweede predikantsplaats gesticht, als eerste vervuld door ds. Joh. Bos. In 1967 is er ruimte gekomen voor een derde predikant; ds. B.A. van Donkersgoed heeft deze plaats korte tijd ingenomen, voordat hij in dienst treedt van de GZB.
De uitbreiding van Wierden heeft ertoe geleid, dat ook in het dorp zelf een tweede kerk nodig is. In 1972 is het zover en wordt de Taborkerk door ds. H.J. de Bie in gebruik genomen.
Het kerkzegel van Wierden geeft aan waar het hart van de gemeente ligt: Woord en Sacrament, Wet en Evangelie. Het zijn de gestalten waaronder Christus wandelt in het midden van de gouden kandelaren. (Openb. 1 : 12)

K. van Meijeren

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen