Torenspitsen-Gemeenteflitsen

ALBLASSERDAM
Dat de dochter binnen de kortste keren groter is dan de moeder, is een verschijnsel, dat we – wanneer het gaat over dorpen en steden – nogal eens tegenkomen.
Dat is ook het geval met het dorp Alblasserdam. In de Middeleeuwen hoorde het ge­bied in de nabijheid van de dam over de rivier de Alblas bij Oud-Alblas. Toen het aan­tal mensen, dat daar ging wonen, toenam, werd Alblasserdam in 1420 kerkelijk zelf­standig. Eén van de eerste zaken, die men toen ter hand nam, was het bouwen van een eigen kerk. Deze kerk, gebouwd aan de tegenwoordige Kerkstraat, werd in 1477 inge­wijd.
Het zelfstandig worden van Alblasserdam verliep niet bepaald vlekkeloos. Want de bewoners van de Vinkenpolder aan de overkant van de rivier bleven kerkelijk bij Oud-Alblas behoren en werden gedwongen om het hele eind te lopen naar de parochiekerk in dat dorp. Het was hun op straffe van onthouding van de sacramenten verboden om in Alblasserdam te kerken!
In 1583 ging Alblasserdam over tot de Reformatie. Dat betekende ondertussen niet, dat nu onmiddellijk alle restanten van het roomse verleden verdwenen. Herhaaldelijk moet er gewaarschuwd worden tegen het vieren van de kermis op het feest van Sint-Jacobus.
De eerste predikant, Johannes Blocquius, diende zowel de gemeente te Alblasserdam als die te Oud-Alblas. Dat dienen was bepaaldelijk geen vreugdevol dienen. Blocquius beklaagt er zich regelmatig over, dat de zeden zo ruw zijn en dat hij herhaalde malen lelijke woorden moet aanhoren! Na een jaar is hij daarom genoodzaakt te vertrekken. Later komt de gemeente in wat rustiger vaarwater.
Een van de bekendste predikanten, die de gemeente hebben gediend, was Joannes Beukelman. Hij diende de gemeente van 1728-1730. Hij is bekend als een van de vertegenwoordigers van de stroming van de Nadere Reformatie. Van zijn hand verscheen o.a. een catechismusverklaring, De Leere der Waarheid tot Godzaligheid. Verder zagen verschillende bundels met preken van zijn hand het licht.
In het midden van de negentiende eeuw bleek de oude kerk te klein en omdat er geen mogelijkheden tot uitbreiding waren, be­sloot men aan het tegenwoordige Cortgene een nieuwe kerk te bouwen. Deze Koepel­kerk werd in 1854 in gebruik genomen. He­laas was dit kerkgebouw geen lang leven beschoren. Aan het eind van de vorige eeuw bleek het gebouw zoveel gebreken te hebben, dat besloten werd tot afbraak.
Op dezelfde plaats wordt in 1899 een nieuw kerkgebouw in gebruik genomen, dat nog steeds als zodanig dienst doet. Het is te begrijpen, dat dit gebouw, waaraan de jaren door maar zeer mondjesmaat onderhoud is gepleegd, aan een opknapbeurt toe is. Met een ijver en voortvarendheid om stil van te worden is al een aantal jaren een ploeg gemeenteleden volstrekt belangeloos bezig om de kerk een totaal nieuw aanzien te ge ven.De onbevangen toeschouwer kan niet anders constateren dan dat hier onder leiding van een gemeentelid, die zowel de eigenschappen van een kunstenaar als van een ambachtsman in zich verenigt, een indrukwekkende prestatie wordt geleverd.
Vanwege de uitbreiding van de gemeente was het noodzakelijk, dat ook het aantal kerkgebouwen werd uitgebreid.
In 1965 werd in de wijk Kinderdijk de Ichthuskerk in gebruik genomen, terwijl de plannen voor de bouw van een derde kerkgebouw in een vergevorderd stadium verkeren. Op dit moment kerkt de betreffende wijkgemeente nog in het kerkgebouw van de deelgemeente. In de eerste helft van de twintigste eeuw werd de gemeente gediend door bekende predikanten uit confessionele kring: A.J. Wormgoor, de latere hoogleraar kerkgeschiedenis, dr. G.P. van Itterzon, J.H.F. Engel, H.J. Groenewegen.
In 1946 werd voor het eerst een tweede predikantsplaats bezet, in 1965 voor het eerst een derde.
Thans is de gemeente verdeeld in drie wijkgemeenten, die ieder een min of meer eigen 'kleur' vertonen.
Wijkgemeente 'Dam', gediend door ds. A. Schaap, kan aangeduid worden als een gemeente van uitgesproken hervormd-gereformeerde signatuur, wijkgemeente 'Kinderdijk', gediend door ondergetekende, als een gemeente die zich beweegt in het grensgebied van hervormd-gereformeerd en confessioneel, terwijl wijkgemeente 'Blokweer', gediend door ds. W.L. Terlouw, duidelijk een wat meer evangelische inslag vertoont. Daarnaast bevindt zich op het grondgebied van de gemeente nog een deelgemeente van meer vrijzinnige signatuur.
Wij zijn erg dankbaar, dat dhr. G. Ouweneel zich heeft geworpen op het bestuderen van de geschiedenis van onze gemeente en daarover reeds enkele publikaties en losse artikelen in een regionaal historisch tijdschrift het licht heeft doen zien. Graag verwijs ik belangstellenden naar bedoelde uitgaven.
Vele stormen gingen over onze hervormde gemeente heen, tot in de laatste decennia toe. Toch hield de Heere ook in Alblasserdam Zijn gemeente in stand.
Wij mogen ook voor de toekomst vertrouwen op het Schriftwoord, waarnaar in het kerkzegel wordt verwezen. De hemel en de aarde zullen voorbijgaan, maar Mijn woorden zullen geenszins voorbijgaan. (Mattheüs 24 : 35).

W.G. Gerritsen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen