Het Woord gaat voort (3)

Wij geloven en belijden vandaag niet voor het eerst. Dit ter bemoediging! Maar het noopt ook tot bescheidenheid. Theologie, prediking en geloof van de voorgeslachten zijn wezenlijk bepalend voor nú…
In het Oude Testament was de 'overdracht' van vader op zoon van wezenlijk belang. In het Nieuwe Testament evenzo de traditie (het overgeven), vgl. Paulus in 1 Kor. 11 : 23 'Want ik heb van de Heere ontvangen, hetgeen ik ook u overgegeven heb…'.
Hier in 2 Kon. 2 vindt ook een overdracht plaats. Elia, drager van het Woord Gods, draagt zijn taak en taal over aan Elisa. Daarbij zal het leven van Elia eindigen in de sfeer van het wonder, omdat zijn leven gedragen werd door de wonderen van de Allerhoogste. Elia zal 'heengaan', maar niet sterven… Enerzijds terugwijzing naar Henoch, die wandelde met God. Anderzijds heenwijzing naar Christus, die ten hemel voer. Elia, de grootste profeet in het Oude Testament, dè drager van Gods traditie… Jezus noemt hem op de Thabor in één Geestesadem met Mozes. En niet alleen op de Thabor, maar reeds onder het Oude Testament zijn Elia's bediening en 'heengaan' in 'heerlijkheid'…
Deze wonderlijke heerlijkheid des Heeren in het Oude en Nieuwe Testament is kenmerkend voor Bijbelse theologie, prediking en geloofsgetuigenis. Deze verbindt ons met de voorgeslachten, èn de geslachten, die ons zijn vóórgegaan in de hemelse heerlijkheid… èn deze verbindt ons vooral met de God van deze voorgeslachten… Dat is de dóórgaande lijn… in het verbond der genade… Liggen onze prediking en ons geloof in déze lijn?!
Elisa zal de opvolger zijn van Elia, verg. 1 Kon. 19 : 16 'en Elisa zult gij tot profeet zalven in uw plaats'… Elisa zal de traditie voortzetten. Elisa wil zijn meester Elia dan ook volgen tot het einde. Maar het lijkt er ­op, dat Elia daar bezwaar tegen heeft… 'Blijf toch hier…' vs. 2, 4, 6. Het kan zijn, dat Elia de eenzaamheid zocht… daar was hij in z'n element. Meer waarschijnlijk is, dat Elia z'n opvolger Elisa wil beproeven. Maar Elisa kan van Elia niet scheiden… Ze komen voor de Jordaan te staan. Elia neemt zijn profetenmantel en slaat daarmee op het water. En ze kunnen er zomaar droogvoets door… Wat de herdersstaf was voor de herder, was de profetenmantel voor de profeet en dat is het Woord voor de christen… Dat richt wònderen uit! Is deze Jordaan al een beeld van de Doodsjordaan? Dan is door dit wonder de doodsgrens al gepasseerd. Onder de indruk en de àfdruk van dit wonder gingen beiden door de Jordaan.
En dan is Elia bereid tot een laatste wilsbeschikking. Kenmerkend voor hen, die heengaan in vrede naar Gods Woord. Eer Elia weggenomen wordt, is hij bereid nog iets voor Elisa te doen: 'Begeer wat ik u doen zal, eer ik van bij u weggenomen wordt'. En dan zegt Elisa: 'Dat toch twee delen van uw geest op mij zijn!' Het gaat Elisa niet om de wònderen, maar om de Geest achter die wonderen. Het gaat Elisa niet om de buitenkant, maar om de binnenkant van de godzaligheid en de godsvrucht van Elia…
En Elisa vraagt dit omdat hij nu profeet moest worden in Elia's plaats. Bovendien moest hij zorgen voor de 'zonen der profeten'… de theologiestudenten van die tijd. M. Henry zegt: Wij allen – leraren, zowel als gemeenteleden – behoren ons het voorbeeld onzer voorgangers voor ogen te stellen om te arbeiden in hun geest! Elisa begeert 'twee delen van de geest' van Elia… Dit gaat terug op Deut. 21 : 17, waar een vader, bij het opmaken van zijn testament, de eerstgeborene een dubbel erfdeel moest toekennen. Hij zou immers dè erfgenaam zijn…!
Nu vraagt Elisa uit de geestelijke nalatenschap van Elia zóveel, als een eerstgeborene krijgt uit de nalatenschap van zijn overleden vader… Elisa vraagt hiermee een wettig recht op de geestelijke nalatenschap van Elia. Die hij straks 'mijn vader, mijn vader' zal noemen!
En dan zegt Elia: 'Gij hebt een harde zaak begeerd…' Over Geestesgaven heeft Elia niet te beschikken. Dat heeft God alleen! 'Gij hebt iets moeilijks gevraagd' – zegt Elia. Dat u twee delen van mijn geest krijgt… dat u een wettig recht krijgt op mijn geestelijke nalatenschap, dat is maar niet vanzelf… dat gaat niet automatisch. Dan moet God uwerzijds ook een wonder doen!! Welk wonder dan? Dit: 'indien gij mij zult zien, als ik van bij u weggenomen word, het zal u alzo geschieden; doch zo niet, het zal niet geschieden'. Het hangt er maar van af of Elia ooggetuige zal zijn van Elia's wonderlijk heengaan in heerlijkheid…! Het hing er maar van af of de Heere Elisa daarbij zou toelaten. Bovendien zou Elia's hemelvaart mogelijk niet met het natuurlijk oog te zien zijn geweest… vgl. 2 Kon. 6 : 17 'Heere, open toch zijn ogen, dat hij zie! En de Heere opende de ogen van de jongen…'

Of Elisa op een wettige wijze zal staan in de geestelijke traditie van Elia, hangt hier af van 'zien'. Dat moet wel een andere tijd zijn geweest dan die van Samuël, waarin geen openbaar gezicht was! Merkwaardig is de parallel met het Nieuwtestamentisch getuigenis ten aanzien van Pasen, Hemelvaart en Pinksteren… Ook daar hangt de geestelijke betrokkenheid bij het heil af van 'zien'… vgl. 1 Kor. 15 : 5-8 'van Cefas gezien, daarna van de twaalven. Daarna is Hij gezien van Jakobus, daarna (gezien!) van al de apostelen. En ten laatste van allen is Hij ook van mij, als van een ontijdig geborene gezien'. En dan bij de Hemelvaart, vgl. Hand 1 : 9 'En als Hij dit gezegd had, werd Hij opgenomen daar zij het zagen(!)'. En bij dit 'zien' waren ze er zeker van dat ze binnenkort de Geest van Christus zouden ontvangen… En aldus geschiedde, vgl. Hand. 2 : 3 'En van hen werden gezien(!) verdeelde tongen als van vuur'. Elisa! als je mij zult zien(!) heengaan – als je daarvan getuige zult zijn – dan zul je twee delen van mijn geest ontvangen. Als God je betrekt bij mijn wonderlijk heengaan in heerlijkheid, dan zul je met innerlijke betrokkenheid mijn geloofsgetuigenis mogen verder dragen…! Dan mag je de eeuwige vlam van het Geestesvuur overnemen… in de estafetteloop van het Koninkrijk der hemelen.
Zullen we het geloofsgetuigenis van het voorgeslacht verder dragen en uitdragen… dan gaat het wèl om deze innerlijke betrokkenheid! Dan gaat het om een bevindelijk (beproefd!) verstaan van de geestelijke nalatenschap. Dan zien(!) we waar het om ging en waar het nú om gaat!! Want het verstand laat na de ware grond van het weldoen op te merken. Dan hebben we slechts de buitenkant… dode formules en dode rechtzinnigheid. Nodig is het geestelijke zien als een wonder van God. 'Open mijn ogen, dat ik zie(!) de wonderen van Uw wet' èn 'Wij zien(!) Jezus met eer en heerlijkheid (de kabod!) gekroond'… Zó zullen wij Zijn Geest ontvangen. Om in de geest van het voorgeslacht de fakkel verder te dragen! Het zien van 's Heeren heerlijkheid hier, is het legitimatiebewijs voor het zien van 's Heeren heerlijkheid stràks. En al de dagen daartussen in van ons belijdend en getuigend staan in de traditie van ons voorgeslacht.

C.A. van der Sluijs, Rotterdam

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen