Globaal bekeken

In Bondsberichten 1992/'93 van de Bond tegen het vloeken troffen we onderstaand overzicht van de protestacties die deze bond In 1992 voerde:

Op 31 januari diende de bond een klacht In bij de Reclame Code Commissie tegen de affiches met een afbeelding van de zondeval en de spreuk 'waar laat de duivel het drukken?' De affiches werden in opdracht van een Belgische drukkerij gebruikt in een reclamecampagne die werd uitgevoerd door Publex.
Tot grote vreugde van de bond besliste de Reclame Code Commissie op 14 mei dat de betreffende affiches in strijd zijn met de Nederlandse reclame code. Ondanks deze uitspraak verschenen, tot verbazing van velen, de affiches in december opnieuw. Toen de bond opnieuw protesteerde bleek dat de firma Publex een fout had gemaakt door op eigen houtje een flink aantal lege billboards te voorzien van de gewraakte affiches. Publex bood zijn excuus aan bij de Reclame Code Commissie met de toezegging dat de affiches vóór de kerst zouden zijn verwijderd.

Een donateur meldde in februari dat het nieuwe kinderdagverblijf in Hoevelaken de naam 'gossie' had gekregen. Na een vriendelijk verzoek van de bond besloot het kinderdagverblijf af te zien van deze naam. Men had zich niet gerealiseerd dat de naam een bastaardvloek betrof. Via een bericht In het Hoevelakens Nieuwsblad werd aan de inwoners van Hoevelaken de mogelijkheid geboden een nieuwe naam te bedenken.

Tot teleurstelling van het bestuur kwamen in het boekenweekgeschenk 1992, getiteld 'Weerborstels', van de autueur A.F.Th. van der Heijden, enkele vloeken voor. Zowel aan de schrijver zelf als aan de stichting CPNB, onder welker auspiciën het boekenweekgeschenk wordt uitgegeven, werd in maart een brief geschreven. Alhoewel het CPNB in haar antwoord begrip toonde voor het standpunt van de bond, kon zij met het oog op de toekomst geen concreet vooruitzicht bieden op verbetering.

Naar aanleiding van regelmatige klachten werd op 2 april een brief geschreven aan de VPRO met een vriendelijk, doch dringend verzoek niet te vloeken in hun uitzendingen via radio en TV. Door de omroep werd niet gereageerd op het schrijven van de bond.

Vanaf april maakte Pioneer Electronics in haar billboardcampagne gebruik van enkele bastaardvloeken. Uit de reacties die bij de bond binnenkwamen, bleek wel degelijk dat gelovigen door dergelijke krachttermen worden getroffen.
Pioneer toonde helaas geen begrip voor de zienswijze van de bond en besloot de campagne voort te zetten. Er werd echter wel toegezegd dat na afloop van de campagne in juni, de billboards niet meer geplaatst zouden worden.

Op 2 juni werden aan Lindessa Donker Lingerie de klachten overgebracht van donateurs in verband met een door deze firma uitgegeven reclamefolder over dameslingerie. De afbeelding van een naakte Eva en de woorden 'After Eden' werden door velen als kwetsend ervaren.
Overigens hield de bond zich verder afzijdig omdat het een kwestie betreft die buiten de doelstelling van de bond ligt.

Aan de redactie van 'Natuurbehoud' werd in juni een brief geschreven in verband met een (bastaard)vloek In de colomn, getiteld Kaardebol, van het februari-nummer. Omdat in de betreffende vloek de naam 'God' was weggelaten was de redactie er niet van overtuigd dat het betreffende woord als een vloek was aan te merken. Wel werd de toezegging gedaan dat er niet onnodig zou worden gevloekt.

In september ontving het bureau een klacht van iemand over een STER-reclamespot van Fiat, waarbij een deel van de gospel 'Oh happy day, when Jesus washed my sins away…' ten gehore werd gebracht. Het betrof hier wederom een geval dat buiten de doelstelling van de bond ligt. De klacht werd echter wel aan Flat overgebracht teneinde het bedrijf op de hoogte te stellen van het feit dat de betreffende reclamespot de godsdienstige gevoelens van sommige gelovigen kwetst.

In de Volkskracht van 11 augustus verscheen een artikel 'Kamp voor Serviërs' waarin een (bastaard)vloek voorkwam.
In zijn brief aan de hoofdredacteur verzocht de bond vriendelijk het gebruik van vloeken te vermijden.

In oktober werd aan de hoofdredacteur van het weekblad 'Binnenlands Bestuur' een protestbrief geschreven in verband met de column 'Heden' van de editie van 25 september. Hierin werd voluit gevloekt. Het antwoord van het weekblad bleef uit.

Het citeren van een vloek komt regelmatig in kranten voor. In NRC van 3 november werd uit de mond van de journalist Igor Cornelissen tot tweemaal een grove vloek geciteerd. De bond schreef hierover een brief aan de hoofdredacteur van NRC. De krant stelde zich in zijn reacties op het standpunt dat bij het weergeven van de werkelijkheid ook het citeren van vloeken hoort.

Op 30 november werd in een brief aan prof. dr. A.Th. van Deursen adhesie betuigd voor diens openlijke protest tegen het veelvuldig lasteren van Gods Naam in het studentenblad 'Ad Valvas' van de Vrije Universiteit te Amsterdam.

In NRC van 1 december ging Koos van Zomeren in zijn column 'Vandaag of morgen' in op de verklarende tekst van het affiche 'trein gemist? vloek niet!' Van Zomeren stoorde zich aan de zin: 'Maar bovenal schendt u met vloeken Gods heilige Naam'.
Verschillende ingezonden brieven, waaronder die van de adjunct-secretaris, werden in de daaropvolgende dagen in NRC gepubliceerd.

De kledingzaak HIJ gebruikte in zijn reclamecampagne in november en december de dubbelzinnige spreuk 'vloeken mag deze kerst'. Hoewel 'vloeken' hier wordt gebruikt in de zin van het lelijk tegen elkaar afsteken van kleuren, kwam de spreuk bij veel mensen toch kwetsend over. Dit gold met name voor de campagne met de abri's, waarop de letters in verhouding met de kledingstukken dermate groot waren afgedrukt dat de tekst vrijwel alle aandacht naar zich toetrok.
In een brief aan HIJ werd vriendelijk verzocht rekening te willen houden met de godsdienstige gevoelens van landgenoten door de posters uit de winkels te verwijderen. In aansluiting hierop vonden nog enkele telefoongesprekken plaats tussen de adjunct-secretaris en de directie van HIJ. Helaas was de leiding van het kledingbedrijf niet bereid de klachten van de bond ter harte te nemen.
De campagne ging gewoon door. Op lokaal niveau werd er echter wel geluisterd naar de bezwaren van het publiek. Toen een bezoeker van de Veenendaals HIJ-winkel zich beklaagde over de betreffende poster, werd deze enkele dagen laten uit de winkel verwijderd.

Als er gevraagd wordt te reageren tegen bastaardvloeken, wordt de nodige terughoudendheiden voorzichtigheid in acht genomen. Reacties van de bond op dit terrein worden namelijk al snel uitgelegd als muggezifterij. Bovendien zijn veel mensen erg onwetend op dit terrein. Ze zijn zich niet eens meer bewust dat bepaalde woorden zijn afgeleid van vloekwoorden. Toch laat de bond wel van zich horen als het om bastaardvloeken gaat. Een fotozaak in Emmeloord had in november bijvoorbeeld een advertentie geplaatst waarin de uitroep 'tjeemig' werd gebezegd. Na een klacht van een donateur werd in een vriendelijke brief aan de fotozaak uiteengezet dat sommige mensen moeite hebben met zo'n woord omdat het is afgeleid van de naam 'Jezus'.

In december kwamen er klachten binnen over de STER TV-reclame van de verzekeringsmaatschappij OHRA. In de commercial wordt een voorstelling gemaakt van het laatste oordeel en de hemelpoort, waarbij ook Petrus ten tonele verschijnt. Het dringende verzoek van de bond om de uitzendingen met onmiddellijke ingang stop te zetten, werd door OHRA helaas geweigerd.

In De Brand van het Woord (kerkblad Eemnes Buiten e.o.) troffen we onderstaand gedicht ondertekend door H.C.D.

U spreekt over zaken en ziekten en zorg
u spreekt over al wat de dag in zich borg
't Was voordeel of nadeel – 't was winst of 't was scha
Ge wikt en ge weegt en gaat 't al nog eens na.

Maar zeg, waarom zijt ge in 't spreken zo traag
Als 't gaat om den Heiland? Het is maar een vraag
Maar denk er eens over, want Hij is het waard
Dat iedere mond Hem ook looft hier op aard.

Het gaat over 't weer, over regen en wind
Die daarover spreekt heeft een ieder tot vrind.

Zal d' oogst wel gelukken, en voedsel ons bien?
En… hebt ge de pracht der natuur al gezien?

Maar ach, zou ook alles in zomertooi staan
Er zijn zielen die dreigen verloren te gaan
Maar dan d' oogst op het land, die in 't zonnelicht rijpt
Is toch d' eeuw'ge oogst, als de dood ons straks grijpt.

Spreek daarom van Hem, Die aan zondaren dacht
En Die in Zijn sterven verlossing ons bracht
Vertel van Zijn liefde aan elk die g' ontmoet
En zeg hun, dat Jezus voor allen voldoet!

J. van der Graaf

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen