Verspieders

Een Nederlandse dienst in Jeruzalem is altijd een belevenis… of je nu met slechts vijftien man op de eerste rij zit om een spannend kerstverhaal van tante Heleen aan te horen of op de orgelbank ingeklemd zit tussen twee zwetende Hollanders, die nergens anders plek vinden. Om maar niet te spreken van de vele vip's uit reformatorisch Nederland, die zo anoniem mogelijk – of juist niet – naar binnen schuifelen.
Ook deze keer was het weer raak. Tijdens het naspel na de dienst kwamen twee charediem ('ultra-orthodoxe' joden) in vol ornaat op het orgel toe. Zoiets maak je niet vaak mee. Je verbaast je al wanneer je in de Oude Stad aangeklampt wordt door een echte bontmuts die vraagt: 'Zeg eens, waar ligt "die man" begraven?' 'O, u bedoelt de plek van Jezus' kruis en opstanding?' En dan wijs je ze keurig de weg naar de H. Grafkerk. Als je geluk hebt, zie er eens één lopen, haast niet te onderscheiden in het schemerduister van die heilige gebouwen.
Maar goed, de twee charediem begonnen een gesprek.
- Wat een mooie muziek speelt u daar. Mogen wij weten wat dat is?
- Ja dat is Psalm 87 'Yesoedati beharere qodesj'.
- Wat?? Echte Psalmen?
- Ja, die zingen we bij ons in de kerk.
- Hoor je dat Sjloime, ze zingen hier psalmen. Hoe bestaat het. En wat voor kerk is dat dan?
- De Knesia Hollandiet. We houden hier elke zondag gebeden met Nederlandse pelgrims.
- Zo, wat interessant. Ja de Hollandiem zijn tof… altijd al geweest, in tegenstelling tot die rotmoffen – moge hun naam uitgewist worden. Zeg, mogen wij eens de gebeden bijwonen?
- Watt??
- Ja, wij willen graag eens weten hoe dat nou toegaat in zo'n kerk. Dan hopen we volgende week om dezelfde tijd hier te zijn. Enne… de hoed?
- Mannen doen hun hoofddeksel af in de kerk.

En ja hoor, wie had dat ooit gedacht? Een week later zitten ze vlak naast de orgelbank, kaftan over de stoelleuning, hoeden en keppeltjes in een tasje! (En waarom moet er nu juist vandaag een groepje Israël-zeloten met keppeltjes in de kerk komen?) Alleen de tsietsiet¹ hangen nog uit de broek.
Na de dienst komen ze weer bij het orgel.
- Speel die psalm eens… en díe!
Mogen we eens wat vragen? Wat hangt er achter dat gordijn?
- Nou, gewoon een muur. Daar zitten verder geen wetsrollen achter of zo. Dat gordijn hangt er voor de sier.
- O. Geloven jullie nou ook in de Torah?
- Ja, die geloven wij van a tot z.
- Dus jullie geloven niet dat 'hij' de Torah heeft afgeschaft?
- Nee, nee, dat geloven alleen de lutheraniem. De kalvinistiem geloven dat zeker niet…
- En waar ging die preek dan over?
- Die ging over de lezing van de week. Dat hebt u vast wel gehoord, over Naäman de Syriër.
- Verrek Avroem, zei ik het niet? Hetzelfde van gisteren, dat zei ik toch?
- Ja, we proberen in de preek van zondag aan te sluiten bij de lezing van de sjabbat, omdat we in Israël zijn. Vorige week ging het over 'vreemd vuur' (Lev 10).
- Wat zeg je daar, wat zeg je daar? Hoor je dat Sjloime?
Wat voor kerk is die Knesia Hollandiet eigenlijk?
- Dat is een Knesia Reformiet. De christelijke reformiem in Nederland gooien niet alles overboord, zoals de reformiem bij jullie, maar de naam betekent, dat wij afgescheiden zijn van de Knesia Katholiet, u weet wel, van de Oude Stad.
- Ja, dat is afgodendienst, maar geloofd zij G'd, ik zie hier geen beelden. Zeg eens, wie bestuurt die kerk van jullie eigenlijk?
- Een synode… hm hm… zo noemen wij dat; maar het is eigenlijk een soort Sanhedrin.
- verheugde gezichten Ja ja een Sanhedrin, dat hebben wij ook! Hoeveel leden heeft dat Sanhedrin van jullie?
- Vijfenzeventig.
- Er wordt begrijpend geknikt En waar zetelt dat Sanhedrin?
- In Leidschendam. We laten maar achterwege dat er ook een combi-sanhedrin en zelfs een trio-sanhedrin bestaan, waarin eveneens Farizeeën, Sadduceeën en nog wat zitting hebben…
- En dat Sanhedrin heeft dus als ik het goed begrijp een priester hierheen gestuurd voor de gebeden.
- Ja, die heeft tot taak een beter begrip tussen joden en christenen te bevorderen. Dat is dominee Cohen Stu…
- Een dominee Cohen?? Proberen jullie ons hier te bekeren?
- Nee hoor, die man heet gewoon zo omdat zijn overgrootvader in de vorige eeuw overging naar het christendom. Zelf is hij geen jood. Hebben jullie dat niet in de krant gelezen een paar weken terug? En bovendien komen wij hier niet om jullie te bekeren, maar in de eerste plaats om wat van jullie te leren. Kijk maar. Een deel van het talmoedtractaat Baba Metsia komt tevoorschijn.
- Tssss. Zie je dat Sjloime? De gojiem gaan talmoed studeren. De messias kan niet ver meer zijn!
- Vanavond is de talmoedles, bij rabbi Schindler, op de hoek van Agron.
- Daar komen wij zo langs. Je kunt wel met ons meerijden.
…Eenmaal in de auto gezeten en op de weg wurmen de heren zich op veilige afstand van de Schotse kerk weer in hun kaftan en zetten hun keppeltje en hoed weer op.
- Je begrijpt wel, het is niet de bedoeling dat wij in de buurt van die kerk herkend worden. Avroem is hoofd van de – jesjive² en ik van –, je weet wel. We waren bezig met Avoda Zara³ en nu wilden we eigenlijk wel eens zelf kijken. We hebben ook al eens een katholieke kerk bezocht.
even later Zeg, volgens mij moet je hier uitstappen.
Lehitra'ot en kol toev. En denk erom, zwijgen als het graf, want anders worden we gelyncht!
Einde dialoog…

Theo van der Louw, Groningen

1) Kwastjes aan het gebedskleed, die door orthodoxe joden zichtbaar worden gedragen, Num. 15 : 37-41.
2) Talmoedschool.
3) Talmoed-tractaat over afgodendienst.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen