Negatieve seksuele ervaringen (1)

Vooraf
In eerste instantie was het de bedoeling van de commissie om door middel van aparte artikelen te schrijven over diverse – niet huwelijkse relaties – zoals L.A.T.-relaties, samenwonen, lesbische dan wel homofiele relaties, relaties met meerdere personen tegelijk enz. om vervolgens vanuit de Bijbelse uitgangspunten argumenten aan te reiken om stelling te kunnen nemen tegen allerlei alternatieve relaties.
Deze keuze is losgelaten vanwege het feit dat in de artikelen van J. Westland, waarin de bijbels-theologische aspekten rond seksualiteit aan de orde kwamen, duidelijk is gebleken waarom genoemde relatievormen vanuit het Woord van God moeten worden afgewezen. Hierover opnieuw schrijven zou teveel herhaling opleveren.
Uit de dagelijkse praktijk blijkt dat mensen, die zelf alternatieve relaties zijn aangegaan, veelal niet echt gelukkig zijn. Vervolgens blijkt ook dat er veel mensen – ook binnen de kerk – slachtoffer zijn van seksueel misbruik binnen en buiten het huwelijk, hetgeen zeer ingrijpende psychische en relationele problemen veroorzaakt. E.e.a. is wel gebleken uit de artikelen van Mevr. J. Kok.
Wij zijn van mening dat seksualiteit en de beleving hiervan binnen de door God aangegeven kaders per definitie goed en heilzaam is. God heeft zijn geboden niet gegeven om mensen te beperken, maar te beschermen. Wat God gebiedt komt de mens dus ten goede.
Deze beide feiten zijn voor de commissie aanleiding geweest om personen te interviewen, die in hun leven hebben ontdekt dat de geboden van God bescherming bieden en ook gelukkig kunnen maken, ondanks de geweldig emotioneel zware processen die zij daarbij (hebben) moeten ervaren om zover te komen dat zij ook inderdaad ja kunnen zeggen tegen het leven.
Vanwege de kwetsbaarheid en de privacy van deze personen zijn er gefingeerde namen gebruikt. Betrokkenen hebben toestemming gegeven om hun ervaringen te publiceren. Zij hebben het artikel vooraf gelezen en hebben correkties aangebracht. Op deze plaats wil ik hen hartelijk bedanken voor het vertrouwen dat zij hiermee hebben willen geven.
Tenslotte. Homofiele relaties komen niet aan de orde, mede omdat hierover recent in het opinieblad 'Koers' ruime aandacht is besteed, waarbij zowel persoonlijke ervaringen als visie op homofilie uitvoerig zijn besproken.
In dit artikel treft u twee interviews aan, waarbij vooraf kort de inhoud wordt aangegeven.

Interview met Petra en Karel Jansen
Petra en Karel zijn beiden ongeveer 40 jaar en hebben 4 kinderen, 2 jongens en 2 meisjes. Zijn christen en komen beiden ook uit christelijke gezinnen.
Petra is op plm. 14-jarige leeftijd seksueel misbruikt door haar vader, een ervaring die niet op zichzelf stond. De gevolgen hiervan en de wijze waarop zij en haar man hiermee omgaan komen in dit gesprek aan de orde.

Petra, je hebt verteld seksueel misbruikt te zijn door je vader. Kun je vertellen waarom je hierover pas sinds ongeveer 3 jaar bent gaan spreken?
Ja, ik denk dat dit heeft te maken met een zwijgplicht die zeer dreigend overkwam. Ik mocht en kon niet praten o.a. door een sterk gevoel van mijn ouders te moeten eren. Eerst door een schokeffekt, plm. drie jaar geleden is dit allemaal naar boven gekomen,

Hoe is het dan mogelijk dat je uiteindelijk toch weet hebt gekregen van het feit dat je seksueel misbruikt bent en dus incest-slachtoffer bent?
Dit is een heel lang proces geweest. Ik kreeg heel veel lichamelijke klachten, zoals zware hoofdpijnen, rugklachten, spierpijnen, stofwisselingsklachten enz. Steeds weer was ik onder medische behandeling en er was niets te vinden wat de oorzaak zou kunnen zijn van alle klachten. Toch was ik ziek.
Uiteindelijk werd gezegd: 'het zal wel psychisch zijn'. Hier kon ik echter niets mee. Ik wilde graag gezond zijn en er werd me niet uitgelegd waarom het wel psychisch zou zijn.
Zo kwam er in de loop van de jaren een steeds sterker wordend schuldgevoel. Ik kon niet blij zijn met mijn man en kinderen, ik deed altijd alles verkeerd. Opvoeden leek te zwaar voor me, het gaat toch fout en dat komt door mij. Dit werd me trouwens ook nog eens door m'n vader gezegd. Ik ben veel te afhankelijk van anderen; wil vreselijk graag aardig gevonden worden. Ik zakte weg en werd depressief, want ik was schuldig. Ik snapte er niets meer van en voelde me ziek.
Wanneer er in de kerk gepreekt werd over 'Eert uw vader en uw moeder', werd ik kwaad, want het kind krijgt altijd de schuld. Dit vond ik niet eerlijk, maar wist niet precies waarom.
Op een gegeven ogenblik merkte ik tijdens een bezoek bij mijn ouders, dat mijn vader op een speciale manier keek naar meisjes uit de buurt. Dit riep bij mij gevoelens op van walging en onzekerheid en gedachten van: Wat gebeurt hier allemaal? Ik kreeg bovendien sterke gevoelens die ik niet kon benoemen, zoals: 'als je zou komen te overlijden, schop ik tegen je kist aan'.

Van deze gedachten en gevoelens ben ik enorm geschrokken. Ik vroeg me af waar dit vandaan kwam en kon soms niet meer normaal denken. Over dit alles kon ik gelukkig met mijn man spreken en omdat er de laatste jaren veel is gesproken over incest, begon ik ineens te herkennen wat ook andere slachtoffers hebben ervaren. Naast incest gebeurden er in het gezin nog heel veel andere dingen, die ik me wel herinnerde en wat voor mij ook heel negatief was. Mijn vader is erg autoritair en mijn moeder heeft niets te zeggen.
Er werd door mijn vader vaak hard opgetreden en m'n moeder stond dan hysterisch huilend op de achtergrond, met name wanneer een zusje of ik kontakten hadden met jongens of verkering kregen. Hij wantrouwde me op seksueel gebied, maar kleedde me zelf met zijn ogen uit.
En zo langzamerhand herinnerde ik me de situatie waarop mijn vader me seksueel misbruikte. Er werd bij gezegd: 'denk erom dat jij je mond dicht houdt'.
Deze ontdekking was voor mij heel schokkend en tegelijkertijd begreep ik ineens heel veel. En toch ben ik nog steeds heel bang en voel ik me schuldig, ook naar mijn man en kinderen. Ik voel me vaak depressief en denk dan dat ik maar beter weg kan gaan. Ze hebben toch niets aan me. Eigenlijk wil ik vluchten. Ik heb ruimte nodig. Mijn verstand zegt, dat dit geen goede oplossing is en daarom doe ik het ook niet, maar ik moet heel hard vechten om m'n hoofd boven water te houden.

Hoe is dit voor jou Karel?
Heel moeilijk. Hoewel ik wist, dat Petra een moeilijke jeugd heeft gehad, heb ik niet beseft, dat dit er achter zat. Petra zei wel, dat ze te kort schoot ook op seksueel gebied. Ik was het daar niet mee eens. We houden van elkaar en ik heb zelf niet de ervaring, dat ik bij haar tekort kom. Dit is moeilijk uit haar hoofd te praten.
Met name de laatste tijd heb ik veel verwijten gekregen van Petra, dat ik haar niet begrijp en veel meer aandacht besteed aan mijn dagelijks werk en het vrijwilligerswerk in de kerk. Ik sta voor iedereen klaar zegt ze, behalve voor haar.
Ik laat haar in de steek. Dit is moeilijk te verteren en het gevolg was, dat er veel conflicten ontstonden. Daardoor gebeurt juist waarvoor Petra bang is. Ze is niet goed. Zij is de schuld van de ruzie. Ze is jaloers op anderen enz. enz. Hoewel ik anderen soms goed kan helpen, lukte me dit bij Petra niet. Emotioneel werd ik door haar onder druk gezet. Ik wist niet meer wat ik moest doen om haar te helpen. Ik begreep het ook niet meer. Dit maakte ook onze relatie soms erg moeilijk.

Ik heb begrepen dat jullie inmiddels hulp zijn gaan zoeken?
Petra: Ja, door het bijwonen van een themadag over seksualiteit en nog een andere bijeenkomst, bemerkte ik dat ik enorm angstig was voor God, maar ik durfde dit eigenlijk niet toe te geven. Iemand zei: 'Als je je hart niet uitstort tot op de bodem, kan God er niet bij; er is dan sprake van een geloofsinfarct'. Hierbij werd ook verwezen naar psalm 32, waarbij zo duidelijk naar voren komt, dat David lichamelijk leed vanwege niet-beleden zonden. Daarbij werd gelukkig ook gezegd, dat je soms hulp moet vragen, omdat er zoveel is, dat je dit niet alleen kunt. Dit beleefde ik ook zo, ik durf en kan mijn angst en boosheid naar God en mijn eigen vader niet onder ogen zien, omdat ik dan ontzettend bang ben niet meer te worden geaccepteerd door God. Ik ben tòch, niet goed, ik doe tòch ook alles verkeerd.
Daarbij kwamen mijn depressieve gevoelens en vragen, zoals: 'waarom gebeurt er zoveel, waar ik niet tegen kan?; waarom laat God dit toe en helpt hij niet? Hoort Hij me wel en weet Hij wel van mij af? Er is dan een strijd gaande in me in de zin van Wie is er nu met me bezig God of satan. Wiens eigendom ben ik nu van God of van de duivel? Vragen om soms wanhopig van te worden.'
En hoewel er bij mij niet direkt sprake was van concrete zonden, bemerk ik toch, dat er nog veel verborgen negatieve gedachten en gevoelens aanwezig zijn. Dit bracht mij er toe hulp te vragen.

Welke hulp ben je gaan wagen?
Dit is ook een lang verhaal, want dit heeft me ook erg teleurgesteld.
Ik heb op een gegeven ogenblik de dominee gevraagd voor een pastoraal gesprek en hem van mijn situatie verteld. Hierin ben ik erg teleurgesteld, want de dominee wist er eigenlijk niet mee om te gaan. Hij vond het heel erg voor me, maar begon ook over de noodzaak van vergeving en dat ook mijn vader vergeving nodig heeft. Ik was hier helemaal niet aan toe. Wat ik nodig had was een luisterend oor en begrip en aandacht. Ik kreeg dit niet. Ik verwachtte echt geen oplossing voor mijn probleem. De dominee is er ook nooit meer op teruggekomen. Dit is toch geen pastoraat! Ik beleef dit als in de steek gelaten worden en wel voor de zóveelste keer. Men begrijpt me niet. Ik ben een moeilijk mens. Gelukkig heb ik wel kontakten met individuele gemeenteleden, die met me meeleven en meebidden. Dit helpt me wel, maar deze kunnen me onvoldoende helpen. Daarom heb ik ook kontakt gezocht met hulpverlenende instanties.
Het probleem is echter: de geweldige wachttijden. Dit is heel moeilijk voor me, omdat ik afhankelijk ben van hulp en dit niet krijg vanwege het grote aantal hulpvragers. Afhankelijk zijn en niets te mogen zeggen thuis was vreselijk. Anderen hadden macht over me en ik was niemand. Dit gevoel komt weer terug wanneer je zo lang moet wachten op hulp. En juist wanneer je hulp vraagt van christelijke instanties is de teleurstelling nog groter. Ik kan dan ook heel boos worden op artikelen, die verschijnen in tijdschriften en op programma's, die op de tv komen over incest, waarin er sterk op wordt aangedrongen om hulp te zoeken. Dit maakt heel veel los bij mensen en vervolgens moet men wachttijden doormaken van een halfjaar tot een jaar! Ik vind, dat hiermee zeer onzorgvuldig wordt omgegaan. Het maakt me ontzettend kwaad, want een gevoel van machteloosheid overvalt je dan.
Gelukkig heb ik een aantal mensen om me heen die wel aandacht voor me hebben. En, vanwege een aantal gesprekken met iemand anders, zijn Karel en ik ook weer meer in gesprek gekomen.

Maar je vertelde toch dat je veel met Karel hebt kunnen praten, waardoor je langzamerhand meer inzicht hebt gekregen in jouw omstandigheden?
Ja, maar er kwam een moment, dat ik me ging terugtrekken en me niet meer kon uiten. Ik voelde me ook onbegrepen door Karel. Hij dacht, dat, wanneer we een keer gepraat hadden, de bui weer over was. Hij besefte niet hoe ingrijpend dit alles voor me was.
Karel: 'Het is inderdaad heel moeilijk voor me geweest om me in te leven in wat Petra heeft meegemaakt en welke konsekwenties dit voor haar heeft. Het leek wel of ze me niet meer vertrouwde en dat ik hierop steeds werd getoetst. Dit doet pijn, want dan moet ik me steeds weer bewijzen. Gelukkig heb ik door schade en schande geleerd om ook mijn gedachten en gevoelens met Petra te delen.'
Dit bracht veel meer gelijkwaardigheid in onze relatie, want vóór die tijd – en nòg wel – voelt Petra zich de mindere en de schuldige. Er moet met haar rekening worden gehouden. Zij is patiënt enz. Nu ik ook laat merken wat het mij allemaal doet en ook ik mijn vragen en gevoelens naar voren breng, doet dit Petra erg goed. Ondanks alle dagelijkse drukte hebben we ervoor gekozen om minstens 1 avond per week voor elkaar te reserveren, waarbij we bewust met elkaar in gesprek gaan over alles wat al heeft plaats gevonden en wat nog steeds naar voren zal komen, nu de professionele hulpverlening op gang is gekomen.

Kun je zeggen waaraan je nu het meest behoefte hebt?
Ja, ik heb ontzettend veel behoefte aan onvoorwaardelijke acceptatie: mezelf te mogen zijn en niet steeds veroordeeld te worden. Eigenlijk zou ik ook zo graag willen, dat mijn vader schuld bekent, want ik wil hem best vergeven, maar kan het nog niet, er zit nog te veel pijn. Maar ik weet ook – hoe moeilijk dit ook voor me is om vast te houden – dat God me helpt, ook al is het soms zwaar.

Ik wil ook vragen om vooral te schrijven hoe ontzettend belangrijk het is, dat er in de christelijke gemeente positieve aandacht wordt besteed aan alle levensproblemen. Laat a.u.b. de predikanten en ambtsdragers weten, dat het belangrijk is dat zij zich verdiepen in wat individuele gemeenteleden allemaal kunnen meemaken. Er behoeft niet altijd een oplossing te worden gegeven – dat verwacht ik niet – maar wat ik wèl verwacht, is dat het Evangelie van de liefde van Christus konkreet vertaald wordt naar onze tijd en dat dit blijkt door liefde en bewogenheid voor allen, die buiten de boot dreigen te vallen en zich vaak heel onmachtig, onbegrepen en alleen voelen.

A.C. Bos, Woudenberg

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen